Ocena brak

Ocena chodu patologicznego

Autor /kulka Dodano /19.12.2013

Znajomość mechanizmów normalnego chodu (rozdział 5) pozwala na uchwycenie w nim patologicznych odchyleń, jeśli badający oceni kolejno każdy wyznacznik chodu i przyjrzy się każdemu ze stawów z osobna.

Ocena chodu w ortopedii ma duże znaczenie rozpoznawcze i pozwala na spostrzeżenie objawów, których nie zauważamy przy badaniu chorego w pozycji leżącej czy stojącej. Chód należy ponadto oceniać w różnych warunkach, ponieważ ich zmiana, jak np. bieg, schodzenie w dół lub wchodzenie po schodach, ujawnia nieraz defekty nieuchwytne w chodzie płaskim. Chód pozornie normalny w tempie zwykłym u chorych z ubytkami siły mięśniowej wykazuje zaburzenia w przyśpieszeniu i hamowaniu lokomocji.

Odchylenia od chodu prawidłowego mogą być spowodowane wieloma czynnikami:

1. Ból spowodowany procesem chorobowym lub urazem kończyny dolnej lub tułowia. Chory dąży do odciążenia kończyny przez skrócenie jej fazy podparcia (obciążenia). Towarzyszy temu często przechył tułowia ku stronie chorej lub ku przodowi w celu przemieszczenia środka ciężkości ciała jako czynnika odciążającego. Chód jest niesymetryczny, powoduje utykanie (kulenie). W zmianach symetrycznych, np. zwyrodnieniu stawów biodrowych, przy zachowaniu symetrii czasu obciążania kończyn, zwiększone są wychylenia tułowia na boki. W schorzeniach kręgosłupa chód jest ostrożny, ze zmniejszonymi współ-ruchami tułowia (usztywnianie) i jego pochyleniem ku przodowi. W przypadkach jednostronnego odruchowego bólowego napięcia mięśni grzbietu(prolapsus nuclei pulposi) chory dodatkowo wychyla tułów w stronę niebolesną.

2. Zmiany patologiczne w układzie kostno-sta-wowym. Skrócenie kończyny w granicach 3 cm kompensowane jest skośnym ustawieniem miednicy i na ogół nie powoduje utykania.

W większych skróceniach chory wyrównuje skrócenie obciążaniem stopy po stronie chorej na palcach, po zdrowej zgięciem kolana i biodra. Czas obciążania obu kończyn jest równy, jakkolwiek długość kroku po stronie skrócenia jest mniejsza. W dużych skróceniach wyraźnie zwiększają się pionowe oscylacje miednicy i tułowia. W płaszczyźnie czołowej oscylacje miednicy są większe po stronie skrócenia, czemu towarzyszy większe przechylenie barków ku stronie przeciwnej. Objawy te nasilają się w chodzie szybkim i biegu.

Rozwojowe zwichnięcie stawu biodrowego i wrodzone biodro szpotawe powodują niedomogę mięśni pośladkowych średniego i małego, czemu towarzyszą kompensacyjne objawy Trende-lenburga iDuchenne’a, objawiając się w chodzie zwiększeniem wychylenia tułowia w stronę boczną. Przy zmianach obustronnych chód określamy jako „kaczkowaty”. Fazy chodu (obciążania) obu kończyn są jednakowe.

Przykurczenie i sztywność stawów. Braki ruchów w jednym stawie są kompensowane ich zwiększeniem w stawach sąsiednich, niekiedy przeciwnej kończyny czy tułowiu. Na przykład sztywność stawu biodrowego w zgięciu w zależności od jego wielkości kompensowana jest zwiększeniem ruchów odcinka lędźwiowego kręgosłupa i kolan oraz przeciwnego stawu biodrowego (skręty miednicy). Występują wyraźne asymetrie w wyznacznikach chodu. Jednoczesne ograniczenie ruchów kręgosłupa (zesztywniające zapalenie kręgosłupa) przez zwiększenie nachylenia tułowia do przodu powoduje chód „kłaniający się”. Sztywność stawu kolanowego w ustawieniu czynnościowym również powoduje zaburzenie symetryczności i synchronizacji ruchów kończyn w chodzie przez wydłużenie fazy przenoszenia. Przy równej długości kończyn chory kompensuje zaburzenie czynności kolana bądź unoszeniem się na palcach zdrowej kończyny w fazie przenoszenia chorej, bądź wykonuje ruch obwodzenia kończyną chorą, co określamy mianem chodu „koszącego”.

3.    Zmiany układu nerwowo-mięśniowego. Niedomoga mięśni zaburza model chodu w zależności od jej związku z poszczególnymi wyznacznikami (determinantami) chodu (rozdział 5) i kompensacji przez inne mięśnie, np. ubytek m. czworogłowego może być znakomicie kompensowany przez silne mm. łydki, przez mm. golenio-Ao-kulszowe oraz m. pośladkowy wielki. Dotkliwie dla chodu będą skutki ubytków w czynnoś-::ach mięśni współdziałających ze sobą w poszczególnych fazach chodu. Stopa opadająca powoduje wysokie unoszenie kończyny poprzez zginanie stawu biodrowego i kolanowego (tzw. chód guci), podczas gdy współistniejący przykurcz :sieciowy m. zginaczy stopy prowadzi do kolana rrzegiętego(genu recurvatum - chód scyzorykowy).



 

Podobne prace

Do góry