Ocena brak

Obraz radiologiczny - fazy choroby

Autor /kulka Dodano /20.12.2013

Faza początkowa (martwicy). Pierwszym objawem choroby na radiogramie jest zmniejszona nasada głowy kości udowej, która w porównaniu ze stroną zdrową jest niższa. Drugi istotny objaw to poszerzenie szczeliny stawu od strony przyśrodkowej. Jego pochodzenie nie jest do końca wyjaśnione; jako wytłumaczenie podaje się efekt stanu zapalnego błony maziowej, niesto-sunek wielkości pomiędzy zapadniętą głową kości udowej a niezmienioną szczeliną stawu, w której dodatkowo przekrwieniu, a tym samym powiększeniu ulegają tkanki miękkie, np. więzadło właściwe głowy i pulvi-nar. Jednak najbardziej prawdopodobne jest powiększenie chrzęstnej części głowy kości udowej, co powoduje na radiogramie jej przemieszczenie do boku. Trzecim objawem, charakterystycznym dla tej fazy, jest prze-ziema strefa podchrzęstna (na powierzchni głowy kości udowej), pod którą widoczna jest kondensacja cienia. Jest to strefa złamania podchrzęstnego. Ponadto w fazie początkowej obserwuje się nieregularną strukturę chrząstki nasadowej, odwapnienie przynasady oraz zwiększoną gęstość jądra kostnienia głowy kości udowej. To ostatnie zjawisko może być spowodowane zarówno zwiększeniem masy kostnej na jednostkę powierzchni, jak również zjawiskiem kontrastu z odwapnioną przynasadą.

Faza fragmentacji (odbudowy). Nasada głowy kości udowej ulega fragmentacji, czego wynikiem są pola kondensacji i rozrzedzenia struktury kostnej. Za taki obraz radiologiczny odpowiada prawdopodobnie tkanka kostnawa, tworzenie się nowej kości w obrębie starej oraz ścieńczenie starych beleczek kośmych.

Faza naprawy (reossyfikacji). Pojawiają się zaburzenia kształtu głowy i szyjki kości udowej. Występuje prawidłowa gęstość utkania kostnego, również w miejscach, w których obserwowano rozrzedzenia.

Faza wygojenia. Jest to faza statyczna. W obrębie bliższego końca kości udowej widoczne są utrwalone zmiany będące skutkiem przebytej choroby, których rozległość uzależniona jest od jej ciężkości oraz sposobu leczenia. Najczęstszym zniekształceniem jest powiększona głowa kości udowej, następnie zablokowanie chrząstki nasadowej w części środkowej i bocznej głowy kości udowej, nieregularna głowa oraz martwica kostno-chrzęstna oddzielająca (osteochondmsis dis-secans). Ta ostatnia występuje tylko u kilku procent chorych.

Patogeneza zniekształcenia bliższego końca kości udowej. Zniekształcenie głowy kości udowej dokonuje się w różnorodny sposób. Po pierwsze mamy do czynienia z zaburzeniami wzrostu w obrębie nasady i chrząstki wzrostowej. Chrząstka wzrostowa ulega przedwczesnemu zarośnięciu. Procesy naprawcze mogą powodować zniekształcenia struktury i przemieszczenia elementów tkankowych. Głowa kości udowej podczas gojenia się zniekształca się odpowiednio do asymetrycznych procesów naprawczych oraz przyłożonych sił nacisku. Takim czynnikiem modelującym głowę kości udowej jest również panewka stawu biodrowego oraz odwrotnie -zniekształcona głowa kości udowej zniekształca panewkę, szczególnie jej boczną część. Zniekształceniu ulega także chrząstka stawowa. Jej warstwa głęboka jest odżywiana przez naczynia podchrzęst-ne i to ona najczęściej jest obumarła w trakcie choroby. Z kolei komórki warstwy powierzchownej odżywiane przez płyn stawowy ulegają proliferacji, co powoduje jej zgrubienie. Za zniekształcenie głowy kości udowej odpowiada zapadanie się (kolaps) beleczek kostnych, złamania i przerost chrząstki stawowej powodujące ograniczenie odwodzenia i ruchów rotacji w stawie biodrowym. Proces naprawczy rozpoczyna się od strony przynasady i jej okostnej; nowa tkanka penetruje pomiędzy nasadą i chrząstką stawową do nasady. W związku z tym odnawianie kostnienia śródchrzęstnego następuje najpierw od zewnątrz, co powoduje asymetryczny wzrost. Dodatkowym czynnikiem jest nieprawidłowe kostnienie^ macierzy chrząstki nasadowej. W końcu wzrost kośmy od strony okostnej i reaktywacja chrząstki wzrostowej występujące wzdłuż szyjki kości udowej wraz z nieprawidłowo długimi kolumnami chrzęstnymi prowadzą do powstania dużej głowy kości udowej (megacoxa) i poszerzenia szyjki. Zniekształcenie w sposób istotny zależy od czasu trwania choroby, stopnia zajęcia głowy kości udowej, wieku chorego oraz jego potencjału do przebudowy, okresu, w którym rozpoczęto leczenie, oraz od sposobu leczenia.

 

Podobne prace

Do góry