Ocena brak

Nominales - Ockhamizm filozoficzny: Piotr z Ailly

Autor /Teresa2 Dodano /04.01.2013

J e d n ym z najważniejszych nominalistów był Piotr z Ailly (de Alliaco), któryżył w latach 1350-1420. Studiował, a n a s t ę p n i e nauczał w Paryżu, gdzie zostałkanclerzem uniwersytetu, potem biskupem, wreszcie kardynałem. NapisałDe anima, komentarz do Sentencji i komentarz do O pocieszeniu, jakie daje filozofiaBoecjusza oraz szereg innych traktatów. Na soborze w Konstancji jako nominalista wystąpił przeciwko opartym na realizmie pojęciowym poglądomWiklifa i Husa. Znamienna dla Piotra jest postawa krytykująca arystotelizmi zalecająca ścisły empiryzm. Był on nie tylko sympatykiem ockhamizmu,w j e g o poglądach przejawia się wprost wiele myśli Ockhama. W procesie poznaniawyróżnia on światło przyrodzone (lumen naturale) i rozum (ratio). Uważa,że światło przyrodzone poznaje to, co absolutnie pewne, na przykład zasadęniesprzeczności czy intuicję własnego istnienia. Wszelkie inne poznaniejest rozumowe. Dostarcza nam ono dowodów co najwyżej bardziej prawdopodobnychniż inne (valde probabiles). Bóg nie jest niczym ograniczonyw swej woli:

Wola boska nie ma żadnej zasady, która zmuszałaby ją do chcenia.

Divina voluntas nullam habet rationem, propter quam determinetur,ut v e l i t.

Porządek świata jest zależny tylko od owej omnipotentia absoluta, ale właśniew sensie absolutnym Bóg mógłby sprawić, abyśmy odbierali wrażenia rzeczynieistniejących.

Bóg usuwając dowolny zewnętrzny przedmiot zmysłowy może zachowaćw duszy jego obraz zmysłowy.

Deus destructo ąuolibet sensibili extrinseco posset conservare in animasensationem.

Jest rzeczą bardzo charakterystyczną, że właśnie ta receptywno-nominalistyczna postawa umysłowa jest podłożem, na którym wyrasta teologiaodmienna od scholastycznej.

Podobne prace

Do góry