Ocena brak

Nominales - Ockhamizm filozoficzny: Jan z Mirecourt

Autor /Teresa2 Dodano /04.01.2013

J e d n ym z myślicieli, którzy przyczynili się do umocnienia via moderna i ockhamizmufilozoficznego, był Jan z Mirecourt, cysters (Biały mnich - Monachus Albus),który około 1345 r. wykładał w Paryżu. Profesorowie Uniwersytetu Paryskiegow 1347 r. potępili jego czterdzieści tez. Mimo wyraźnych analogii do Ockhama myśl Jana jest bardzo samodzielna, dochodzi on do oryginalnych pomysłówzwłaszcza w zagadnieniu poznania. Wyróżnia dwa porządki oczywistości,pierwszy oparty na zasadzie niesprzeczności, drugi na dwojakim doświadczeniu,wewnętrznym mego istnienia i istnienia czegoś poza mną, oraz zewnętrznym,zmysłowym.

Doświadczenie, na którym opiera się pewność drugiego typu jest w pełnibezpośrednie. Przedmioty bowiem poznajemy intuicyjnie, natomiast gdypoznajemy człowieka, to nie występuje żaden jego obraz, za którego pośrednictwembyłby on poznawany (ido/um hominis mediante quo intelligitur homo). Następujetu wyraźne odrzucenie species, ponieważ w przeciwnym razie mamy doczynienia z regressus ad infinitum.

Tylko i wyłącznie zdania analityczne mają pierwszy typ pewności. Całanasza wiedza o świecie zewnętrznym i cała teologia naturalna posiada jedynieoczywistość drugiego rodzaju, chociaż w poznawaniu świata zewnętrznego możeBóg sprawić w sposób cudowny, że posiadamy w nas wyobrażenie czegoś,czego naprawdę nie ma.

P o t ę p i e n i e Jana z Mirecourt w roku 1347 ma swe źródło w jego poglądachz zakresu teologii naturalnej, które były konsekwencją drogi wytyczonejprzez Ockhama. Rozwija on wątki, które tkwiły w ockhamowskiej teologii absolutnejmocy bożej. Pomiędzy potępionymi tezami Jana znajdują się twierdzenia:Bóg mógł uczynić, że nasz świat, który istnieje, nigdy by nie istniał; Bógnie tylko dopuszcza grzech ale chce go na mocy swej woli sprawczej {voluntasefficax Dei). A więc Bóg powoduje to, że grzesznik grzeszy i że jest tym, którygrzeszy (facii ipsum peccare et quod ipsepeccef) w życiu moralnym zachodzą takiepokusy, którym się absolutnie nie można oprzeć bez cudownej interwencjize strony Boga. Wobec tego, jeśli ulega się takim pokusom, a cud nie następuje,to nie popełnia się grzechu.

Podobne prace

Do góry