Ocena brak

Niemcy w latach 1919 - 1933 (republika weimarska). Sytuacja wewnętrzna

Autor /Wendelin Dodano /01.05.2012

 

Niemcy przegrały I wojnę światową i były obok Rosji największym przeciwnikiem systemu wersalskiego, którego mocą utraciły 1/8 swego dawnego terytorium - pełnego bogactw naturalnych, pozbawione zostały kolonii i rozbrojone (zdemilitaryzowane).

Niemcy uważały postanowienia traktatu wersalskiego (28 VI 1919) za upokarzający dyktat, a winą za jego podpisanie obarczali socjalistyczną większość w parlamencie. Kraj pogrążał się w powojennym kryzysie gospodarczym, który pogłębiało wielomilionowe zadłużenie, związane z reparacjami wojennymi. Sytuacja taka sprzyjała radykalizacji nastrojów szczególnie wśród skrajnej prawicy i kierowanych dyrektywami Kremla komunistów.

Już w III 1920 skrajna prawica próbowała przejąć władzę (nieudany monarchistyczny pucz Kappa). Podobne próby podejmowali też komuniści w 1921 i 1923 (weszli w skład rządów Turyngii i Saksonii). Rok 1923 okazał się dla Niemiec wyjątkowo trudny. Inflacja przybrała postać hiperinflacji i biła wszelkie rekordy. Kurs $ od kilkunastu tysięcy marek doszedł do 4 bilionów.

Francja i Belgia rozpoczęły okupację Zagłębia Ruhry. W tej sytuacji 8 XI Hitler, wsparty przez gen. Ludendorfa (byłego szefa Sztabu Generalnego), próbował zorganizować w Monachium pucz przeciw rządowi centralnemu.

Akcja ta zakończyła się aresztowaniem Hitlera i delegalizacją NSDAP. W nowej sytuacji coraz większą rolę w rządzie zaczął odgrywać Gustaw Stresemann - inicjator pozornego wypełniania postanowień traktatu wersalskiego.

Przekonał on państwa zach., że spłata przez Niemcy długów będzie możliwa dopiero po uzyskaniu przez nie dodatniego bilansu handlowego, co zależy od stopnia rozwoju przemysłu. Uznając tę argumentację przyjęto w 1924 plan Dawesa, przewidujący rozłożenie w czasie spłat reparacyjnych i długoterminowe kredyty anglo- amerykańskie na odbudowę gospodarki niemieckiej.

Reforma walutowa i napływ kapitałów z zagranicy przyczyniły się do przyspieszonego rozwoju przemysłu (w niektórych dziedzinach pod koniec lat 20-tych Niemcy stały się potęgą światową).

Jednak kryzys gospodarczy, który w 1929 objawił się w USA nie ominął również Niemiec, gdzie w 1932 produkcja spadła do 50% w stosunku do roku 1928. Pogorszenie warunków życia przeciętnego Niemca potrafili wykorzystać w swej propagandzie faszyści, którzy w 1932 dysponowali 230 mandatami parlamentarnymi - wobec 12 w 1929.

30 I 1933 Hitler został kanclerzem Niemiec i rozpoczął przebudowę Niemiec z republiki parlamentarnej w dyktaturę faszystowską - formę państwa totalitarnego. W ciągu 5 tygodni mechanizmy, które wykorzystał do zdobycia władzy przestały funkcjonować.

Podobne prace

Do góry