Ocena brak

Nawrócenie Irlandii i Szkocji

Autor /Oktawia Dodano /18.04.2013

Kraj ten, zwany wówczas Scotia maior, w odróżnieniu od Szkocji (Scotia minor), stał się terenem systematycznejmisji w pierwszej połowie V wieku.

Kronikarz akwitański Prosper zanotował pod 431 rokiem, że do wierzących w Chrystusa Szkotów wysyłasię Palladiusza, ustanowionego ich pierwszym biskupem przez papieża Celestyna. Nie ma wiarogodnychrelacji o misyjnej działalności Palladiusza, najczęściej więc utożsamia się go z historyczną postacią ApostołaIrlandii, Patryka (ok. 390 - ok. 460, święty).

Patryk pochodził z Brytów. Jego ojciec, Calpornius, był w Brytanii rzymskim urzędnikiem, ale też i diakonem,dziadek zaś Potitus kapłanem, wyrósł więc w religii chrześcijańskiej, lecz nie to zadecydowało opodjęciu misyjnej działalności w Irlandii. Gdy miał 16 lat, został do niej uprowadzony jako niewolnikpodczas rabunkowej wyprawy Iroszkotów. Udało mu się zbiec z niewoli po 6 latach i wrócić do rodziców.Przeżył wszakże jakąś wizję, która skłoniła go do przygotowania się na misjonarza Irlandii.

Nie wyjaśniono w pełni przebiegu jego życia w okresie między ucieczką z Irlandii i powrotem do niej w432 roku. Najprawdopodobniej odbył przygotowanie w Brytanii, a nie w Galii, jak podawano w jegopóźniejszych żywotach. Udał się jednak w podróż do Italii i Galii, gdzie zapoznał się z życiem mnichóww prowansalskich klasztorach. Święcenia biskupie przyjął w nie znanych nam okolicznościach, wrócił doIrlandii i rozpoczął jej chrystianizację.

Według tradycji, biskup Palladiusz działał w południowej Irlandii, w rejonie Wicklow i Leinster. Patrykzaś rozwinął misję w północnej części kraju i wybrał Armagh za ośrodek swej działalności. W Armaghteż została później zorganizowana pierwsza metropolia dla Irlandii i ustanowiona stolica prymasa. Patrykzałożył kilka klasztorów i wyświęcił biskupów, z których zasłynął gorliwością misyjną Benen z Armagh,a także Kieran z Clonmacnois.

W nawiązaniu do organizacji Celtów w Irlandii, którzy nie tworzyli wówczas jednego organizmu państwowegoi poza federacją pięciu plemion w Tara dzielili się na wiele patriarchalnych klanów, Patryk niewprowadził tradycyjnej organizacji kościelnej, nie tworzył terytorialnie określonych biskupstw, lecz powierzałopatowi każdego klasztoru jurysdykcję nad najbliższym regionem. W klasztorach byli wszakżebiskupi do spełniania sakralnych funkcji. W Armagh, już od biskupa Cormaca (zm. 497), łączono urządopata z godnością biskupią.

Klasztory iroszkockie stały się od VI wieku ośrodkami nie tylko chrystianizacji kraju, ale także misji pozajego granicami. Sławne było to pielgrzymowanie (peregrinatio) mnichów iroszkockich dla Chrystusa wcelu głoszenia Ewangelii. W klasztorach uprawiano intensywnie naukę i życie religijne. Zaczęto więcdość wcześnie nazywać Irlandię wyspą świętych i wyspą uczonych.

Brygida (ok. 452-524, święta) założyła w Kildare pierwszy klasztor żeński. Po śmierci szybko doznałakultu, który rozwinął się w Irlandii i Szkocji, następnie w Kościele powszechnym. Została też, obokświętego Patryka, patronką swego kraju.

Piktowie, zwani również Szkotami, żyjący na północ od Wału Hadriana, byli wrogo nastawieni dorzymskiej prowincji Brytanii, w której chrześcijaństwo zaczęło istnieć już w III wieku. Niechętnie więcprzyjęli misję brytyjskiego biskupa Niniana (ok. 400). Nawróceni zaś zostali przez mnichów z Irlandii.Jeden z nich, opat Kolumban, zwany Starszym (521-597, święty), pochodzący z królewskiego roduO’Neill z Connacht, stał się Apostołem Szkocji, gdy przybył tam z dwunastu mnichami, według iroszkockiegozwyczaju. Na terytorium księstwa Dalriada w Kaledonii otrzymał od władcy Conda wyspę Iona(Hy), na której założył klasztor, ośrodek misji kaledońskiej, a następnie centrum kościelnego życia w Szkocji.

Kościół szkocki przyjął monastyczną strukturę na wzór Irlandii. Opat z Iona pełnił władzę metropolitalnąnad nim, choć nie zawsze miał biskupie święcenia. Mnisi szkoccy, w ślad za irlandzkimi, podjęli w następnymokresie peregrynację na kontynent europejski.

Brytania, dawna rzymska prowincja, z rozwiniętym chrześcijaństwem i kilku biskupstwami (Londyn,York i in.), wracała od 457 roku do pogaństwa wskutek najazdów Anglów, Jutów i Sasów. Uciekającyprzed najeźdźcami chrześcijańscy Brytowie schronili się w górzystej Walii i Kornwalii. Odcięci tam odKościoła powszechnego ulegli nadmiernemu partykularyzmowi. Nawrócenie Anglosasów, zwane najczęściejnawróceniem Anglii, było dziełem papieża Grzegorza Wielkiego w następnym okresie.

Podobne prace

Do góry