Ocena brak

Naśladowcy Anzelma z Canterbury

Autor /Adaukt1222 Dodano /03.01.2013

Aby ująć całość twórczości filozoficznej XII w., musimy jeszcze omówić: zbliżonedo filozofii i teologii koncepcje prawnicze, szkołę św. Wiktora, filozofięmistyczną, prądy heterodoksyjne w stosunku do myśli katolickiej, panteizm,materializm, filozofię bizantyńską, arabską, żydowską. Przedtem jednak powinniśmysię jeszcze zapoznać z głównymi dwunastowiecznymi autorami Summi Sentencji. Wiek XII jest okresem wypracowywania stylu wielkich dzieł teologicznych,prócz prac monograficznych kształtuje się powoli teologia spekulatywna,a w niej i filozofia. Znamy już szkoły dwunastowieczne: zwolennikówAbelarda stosujących jego schemat (fides - caritas - sacramentum), Gilberta z laPorrće (porrectani). Omówimy obecnie najważniejszych autorów Summ i Sentencji.

Wprost do Cur Deus homo nawiązuje opat Montecassino, zwolennik papieżaw walkach o inwestyturę, św. Brunon z Segni (z Asti) (1049-1123). Napisałon luźne komentarze do Pisma Świętego. Brunon podkreśla wieloznacznośćwyrazu 'substancja' orzekanego o Bogu i stworzeniach, co stanowi zaczątki teoriianalogii.

Pod zdecydowanym wpływem Anzelma pozostaje Honoriusz z Autun(Augustodunensis). Żył on w pierwszej połowie XII w., ale mało wiemy o jegożyciu, nauczał w Autun. Był uczonym, poetą i popularyzatorem. Jego Elucidariumsive dialogus de summa totius christianae theologiae cieszył się niezwykłym powodzeniem(przełożony na osiem języków europejskich z początkiem XIII w.).Honoriusz ujmuje w sylogizmy (argumenty pro et contra) materiał dogmatycznyi przygotowuje metodę Sentencji.

Ponadto jest autorem następujących dzieł: Ineuitabile - dialogu o wolnościi łasce pozostającego pod wyraźnym wpływem Augustyna i Anzelma, jegogłówna myśl - wolne decyzje znane przez Boga wpływają na tok przeznaczenia;De imagine mundi\ Clavisphysicae zawierającego elementy eriugeńskie; De cognitioneverae vitae - tekstu teologicznego wzorowanego ściśle na Monologionie Anzelma.Honoriusz twierdzi w nim, że stworzenie rozpatrywać można na trzysposoby: po pierwsze, w Bogu, w archaetypus mundi wielość jest zlana w j e d enpunkt {totus hic mundus instat brevissimipuncti intra Deum colligitur); po drugie,w samym stworzeniu, które jest j e d n a k cieniem życia i prawdy (omnis ista creaturaest umbra vitae et veritatis)m\ po trzecie, w nas, gdzie stworzenie jestprzedmiotem poznania. Ponadto Honoriusz napisał jeszcze Speculum Ecclesiae,kazania mające wpływ na symbolikę i ikonografię sztuki średniowiecznej.

Podobne prace

Do góry