Ocena brak

Nadczynność przytarczyc pierwotna

Autor /kornelcia Dodano /21.11.2013

Nadczynnością przytarczyc nazywamy chorobę zależną od nadmiernego wydzielania hormonu przytarczyc z następowym podwyższeniem stężenia wapnia w osoczu, zmianami w układzie moczowym, kostnym i pokarmowym.

Etiologia. Najczęstszą przyczyną choroby jest łagodny gruczolak, zwykle małych rozmiarów. Rzadziej występują gruczolaki mnogie. Wyjątkowo nadczynność przytarczyc może być wywołana przerostem gruczolakowa-tym.

Objawy kliniczne. Chorzy skarżą się na osłabienie i łatwe męczenie, utratę łaknienia, zmniejszenie masy ciała, niekiedy nudności, wymioty, zaparcie stolca. Pragnienie jest wzmożone. Występuje wielomocz: ilość oddawanego moczu wynosi 3—10 l/d. U wielu pacjentów występuje kamica nerkowa, często obustronną. Po usunięęiu kamieni dochodzi nierzadko do nawrotów. Częstym objawem są także bóle kostne, zwykle kończyn dolnych lub kręgosłupa. Często współistnieje choroba wrzodowa dwunastnicy.

Badaniem przedmiotowym można nie wykryć żadnych odchyleń od stanu prawidłowego; rozpoznanie tych przypadków opiera się na typowych wywiadach i wynikach badań laboratoryjnych. U pozostałych chorych stwierdza się złamania lub zniekształcenia kości, objawy guza żuchwy lub kości długich, skrócenie i rozdęcie paliczków dalszych oraz zmniejszenie napięcia mięśni.

Badania laboratoryjne. Najistotniejsze znaczenie diagnostyczne ma stwierdzenie hi-perkalcemii, czyli stężenia wapnia w osoczu przekraczającego 2,74 mmol/1 (ponad 11 mg%). Stężenie hormonu przytarczyc, określane metodą radioimmunologiczną, jest zdecydowanie zwiększone i nie zmniejsza się po podaniu we wlewie kroplowym preparatu wapnia, podczas gdy u osób zdrowych poziom hormonu obniża się szybko po wywołaniu hiperkalcemii; badanie to jest wykonywane tylko w nielicznych ośrodkach klinicznych.

Elektrokardiogram u pacjentów ze znacznie zwiększonym stężeniem wapnia w osoczu wykazuje skrócenie odstępu QT.

Badania radiologiczne układu kostnego u-jawniają w połowie przypadków uogólniony zanik kostny (osteoporozę) i ścieńczenie warstwy korowej kości długich. W posuniętej chorobie stwierdza się ponadto w kościach liczne torbiele różnej wielkości, wygięcia, zniekształcenia i złamania kości długich, podokostną resorpcję kości, szczególnie w paliczkach środkowych, skrócenie paliczków dalszych, zanik blaszek twardych (lamina dura) zębodołów, prosówkowate przejaśnienia i zaburzoną strukturę beleczkową w kościach pokrywy czaszki. Ponadto badania radiologiczne są nieodzowne dla wykazania kamicy nerek i wrzodu dwunastnicy.

Dla przedoperacyjnego umiejscowienia guzka przytarczyc wykonuje się scyntygrafię izotopową po podaniu chorym znakowanej 75Se-selenometioniny lub selektywną angiografiężył tarczycowych, z następowym o-znaczeniem hormonu przytarczyc metodą ra-dioimmunologiczną. Są to zabiegi wymagające wielkiej wprawy i pracochłonne, ponadto uzyskane wyniki mogą być niekiedy fałszywie dodatnie lub fałszywie ujemne. Wprowadzona w ostatnim czasie tomografia komputerowa, przy użyciu aparatury czwar^ tej generacji, umożliwia wykrycie i umiejscowienie gruczolaków przytarczyc, a nie ofe barcza chorych.

W nielicznych przypadkach stwierdza się nephrocalcinosis lub zwapnienia w trzustce, wątrobie i gruczole krokowym. Badaniem okulistycznym wykryć można złogi wapnia w rogówce.

Rozpoznanie. Podstawą rozpoznania są typowe wywiady oraz wykazanie zwiększonefi' go stężenia hormonu przytarczyc i wapnia w osoczu.

Rozpoznanie różnicowe. Nadczynność przytarczyc należy różnicować z innymi choroba#; mi wywołującymi hiperkalcemię, jak sar-. koidoza, szpiczak mnogi, zatrucie witaminą

D. W tych przypadkach 7—10-dniowe podawanie kortyzonu w dawce 150 mg/d lub jego pochodnych (prednizon, deksametazon) powoduje zmniejszenie podwyższonego stężenia wapnia, podczas gdy nie ma to wpływu w nadczynności przytarczyc. Wstrzyknięcie hormonu przytarczyc wywołuje u o-sób zdrowych zmniejszenie resorpcji zwrotnej fosforanów, nie ma natomiast żadnego wpływu w nadczynności przytarczye. W przypadkach osteoporozy łub torbieli kostnych nie związanych z nadczynnością przytarczyc stężenie wapnia w osoczu jest prawidłowe.

Leczenie. Chirurgiczne usunięcie gruczolaka przytarczyc doprowadza do ustąpienia wszystkich objawów choroby. W okresie pooperacyjnym może dojść do przejściowej tężyczki 4j hipokalcemii, wymagającej podawania preparatów wapniowych.

Podobne prace

Do góry