Ocena brak

NAD GŁĘBIAMI, poetycki traktat filoz. A. Asnyka

Autor /Kasia_O Dodano /08.03.2012

NAD GŁĘBIAMI, poetycki traktat filoz. A. Asnyka, złożony z 30 sonetów; prwdr. poszczególnych wierszy w czasopismach warsz. i pozn. 1883-93, całość wyd. w t. 4 Poezji, Kraków 1894. Cykl stanowi sumę rozważań Asnyka nad istotą wszechświata, życia, człowieka (rozpoczętych w wierszach tatrzańskich). Inspirowany przez filozofów XIX w., od Hegla do neokantystów, autor nadał swym rozważaniom kształt systemu, w którym usiłował powiązać podstawowe elementy filozofii romant. z pozytywist. scjentyzmem, formułując zarazem program ideowy. Podstawą filoz. jego idei stał się spirytualistyczny ewolucjonizm i przekonanie, że cierpienie, a nawet śmierć są czynnikami rozwoju. W ten sposób poeta znalazł m. in. wytłumaczenie polit. klęski narodu i dostrzegł w epoce pracy organicznej konieczność historyczną. Zasadnicze elementy ideowego programu Asnyka to utrzymywanie duchowej więzi między pokoleniami, kultywowanie ideałów romantyzmu, wypełnianie obowiązków wobec społeczeństwa, a zwł. podtrzymywanie wiary w przyszłe odrodzenie Polski. Cykl, wysoko oceniany przez krytyków, stanowi ciekawy przykład liryki filoz. XIX w., odznacza się rozległością myśli, przejrzystością wywodów, prostotą języka oraz kunsztownym kształtem wiersza i strofy.

Wyd. —> Asnyk Adam.

I. CHRZANOWSKI Ideały i filozofia Asnyka, w: Okruchy literackie, W. 1903; H. SZUCKI Sonety Asnyka ,,N.g." na tle filozofii XIX wieku, „Pam. Lit." 1927 z. 3-4; H. ŻYCZYŃSKI Filozoficzne sonety Asnyka, „Ruch Lit." 1927 nr 4; H. SZUCKI Asnyk wobec walki romantyków z pozytywistami o przedmiot sztuki, „Pam. Lit." 1932 z. 1.

Alina Nofer-Ładyka

Podobne prace

Do góry