Ocena brak

MORTIER Edouard-Adolphe-Casimir-Joseph (13 II 1768 - 28 VII 1835), ks. Treviso, marsz. cesarstwa

Autor /Bartosz123 Dodano /13.06.2013

Ur. w Le Cateau-Cambresis, dep. Nord, syn sukiennika, który był potem deputowanym stanu trzeciego w Stanach Generalnych. 1789 zaciągnął się do gwardii narodowej Dunkierki, w IX 1791 wybrany kpt. jednego z bat. ochotniczych, walczył 1792 w Armii Północy pod Jemappes i Namur, 1793 pod Neerwinden i 1794 pod Fleu-rus. Przeniesiony do Armii Sambry i Mozy, odznaczył się pod Maastricht i podczas przejścia Renu. 1799 gen. bryg. i gen. dyw.

Poparł zamach stanu 18 Brumaireła. W 1803 Bonaparte posłał go do Hanoweru, gdzie M. zmusił tamtejszą armię do kapitulacji pod Artlenburgiem. 1804 został generalnym płk. artylerzystów i marynarzy tworzącej się gwardii, 1804 znalazł się też w pierwszej promocji marsz. 1805 objął komendę nad piech. gwardii. W kampanii 1805 dowodził prowizorycznym korpusem, na którego czele dzielnie walczył pod Diirnstein. Po Austerlitz objął po Lannes'ie komendę 5 korpusu. W wojnie z Prusami dowodził 8 korpusem, zajął Kassel, Hamburg i Szczecin, pod Frydlandem dowodził lewym skrzydłem. 1808 otrzymał tytuł ks. Treviso.

Od X 1808 dowodził 5 korpusem Armii Hiszpanii, był pod Somosierrą, brał udział w oblężeniu Saragossy, potem pod rozkazami Soulta walczył pod Puente del Arzobispo i Ocańą, gdzie został ranny. Posłany do Andaluzji i Estremadury, został w V 1811 odwołany do Francji. W kampanii 1812 dowodził młodą gwardią, był gub. Moskwy, z której wycofał się jako jeden z ostatnich, kazawszy wysadzić w powietrze mury Kremla. Walczył pod Krasnem i nad Berezyną. WI 1813 objął komendę nad resztkami cesarskiej gwardii. Bił się pod Ltit-zen, Budziszynem, Dreznem i Lipskiem, a w kampanii 1814 prowadził starą gwardię do boju pod Montmirail, Craonne i Laon. 30 III bronił rogatki Saint-Denis w Paryżu.

Podczas licznych kampanii nagromadził spory majątek, skwapliwie też przeszedł na stronę Burbonów. To on właśnie doradzał Ludwikowi XVIII, aby stawił opór Napoleonowi, kiedy ten wylądował w zat. Juan. W czasie Stu Dni eskortował króla do granicy, pozostał jednak we Francji, zgłosił się do powracającego cesarza, ale nie uczestniczył w bitwie pod Waterloo, zachorował bowiem nagle w Beaumont.

Zgodził się wprawdzie brać udział w sądzie nad Neyem, ale podpisał potem oświadczenie, że sąd ten jest niekompetentny, czym naraził się Ludwikowi XVIII i utracił tytuł para. 1816-1818 deputowany z dep. Nord, od 1819 zasiadał ponownie w Izbie Parów. Za monarchii lipcowej był amb. w Rosji, min. wojny i szefem rządu, a także wielkim kanclerzem Legii Honorowej.

Zginął w Paryżu rozerwany bombą na bulwarze du Tempie, podczas zamachu terrorysty Fieschiego na Ludwika Filipa.

Podobne prace

Do góry