Ocena brak

Mistrzowie dominikańscy po Tomaszu - Robert Kilwardby

Autor /Faustyna Dodano /04.01.2013

Dominikanie angielscy byli konserwatywni i spokojni. Tę linię przełamuje jednakwojowniczość i gwałtowność Roberta Kilwardby'ego (zm.1279 r.), arcybiskupaCanterbury, kardynała i profesora w Oksfordzie i w Paryżu. Jest on autorem bardzociekawego wstępu do filozofii zatytułowanego De ortu scientiarum, w którymwidoczny jest wpływ podziału nauk przyjętego w Toledo i u wiktorynów.

Według tego podziału na filozofię jako naukę składają się:

I. Filozofia rzeczy boskich (philosophia rerum divinarum)

1. fizyka (naturalis)

2. matematyka (mathematica)

3. metafizyka (metaphysica)

II. Filozofia rzeczy ludzkich (philosophia rerum humanarum)

1. praktyczna (practica) a. ethica

                              - solitaria

                              - privata

                              - publica

b. mechanika (artes mechanicae)

2. logika (logica, scientia rationalis).

Ciekawy jest list Roberta do dominikanina arcybiskupa Koryntu Pawłaz Conflans (de Conflito). Występuje w nim Robert za wielością form. Wspomnianepismo Idziego z Lessines De unitate formae jest skierowane właśnieprzeciw temu listowi.

Robert był też zwolennikiem teorii rationes seminales.

Naturalna materia pierwsza jest czymś, co ma wymiary cielesne, napełniająją pierwotne nasiona, czyli władze, z których powstają urzeczywistnieniawszystkich gatunków ciał.

Materia naturalis prima [...] est quid dimensiones habens corporeas, impr e g n a t um originalibus rationibus sive potentiis, ex ąuibus producendisunt actus omnium specificorum corporum.

Robert zbiera argumenty za wielością form i twierdzi, że w człowieku sątrzy formy substancjalne udzielające życia, ponieważ w przeciwnym wypadkunie można by było utrzymać tożsamości ciała Chrystusowego w grobie z ciałemżywego Chrystusa.

Na temat nauki o jednej formie mówi:

Koncepcja jedności form, jeżeli nie doda się do niej nic, nie jest wystarczająca.Sądzę jednak, że j e d e n człowiek ma jedną formę, która nie jestjedna jako coś prostego, lecz składa się z wielu elementów, które pozostająw naturalnym układzie; bez jakiejkolwiek z nich człowiek nie możebyć doskonały, a ostatnią z nich - tą, która dopełnia i doskonali całybyt złożony - jest intelekt.

Positio d e unitate formarum, nisi plus dicatur, non satis est mihi. Scio tamen,quod unus homo unam habet formam, quae non est una simplex,sed ex multis composita, ordinem ad invicem habentibus naturalem et sine ąuarum nulla perfectus homo esse potest, ąuarum ultima completivaet perfectiva totius aggregati est i n t e l l e c t u s.

Stanowisko Kilwardby'ego nie panowało niepodzielnie, w Oksfordziepowstał ośrodek zwolenników tomizmu. Poza wielu mniej ważnymi wymienimypierwszego zdecydowanego tomistę angielskiego, którego pisma znamy, mianowicieRyszarda Clapwella. Był on profesorem w Oksfordzie. Jak zobaczymy, franciszkanieuderzają w tomizm i piszą tzw. Correctoria fratris Thomae. Ryszard pozainnymi pismami jest autorem Correctorium Corruptorii 'Quare\ Po okresie pewnychwahań przystąpił on do zdecydowanej walki z Janem Peckhamem.

Podobne prace

Do góry