Ocena brak

MAŁPIE ZWIERCIADŁO, tom satyr prozą A. Nowaczyńskiego

Autor /mamaela Dodano /05.03.2012

MAŁPIE ZWIERCIADŁO, tom satyr prozą A. Nowaczyńskiego, wyd. we Lwowie 1902, zawierający 9 opowiadań oraz Aforyzmy sowizdrzała. Pamfletowa satyra Nowaczyńskiego godziła zarówno w filisterskie postawy galie, mieszczaństwa i szlachty, jak w pozę młodopol. cyganerii artyst. z kręgu Przybyszewskiego. W epistolograficznym opowiadaniu Pięć listów filistra dał autor przejmujący obraz prymitywizmu myślowego i zakłamania obycz. typowego szlagona, a uzupełnił portretem Szambelana Sara. W Idealnym variete i Samotnych ślepcach, czyli Upiorach z Bo very Street dokonał satyr, analizy objawów komercjalizacji i degeneracji sztuki naginanej do gustów mieszcz. odbiorcy. Opowiadanie Gladiolus tavernalis (Mieczyk kawiarniany, Caffehauspflanze) ukązuje karykaturalny portret młodpol. artysty, wytwór kultury kawiarnianej; poeta Młyński, autor nastrojowych sonetów, okazuje się cynicznym kabotynem. Kompromitował tu Nowaczyński pseudo-estetyzm i zakłamanie cyganerii młodopol., przy czym posmaku skandalu lit. dodawał noweli jej „klucz" personalny -zawierała ona łatwe do odcyfrowania sylwetki pisarzy, m. in. S. Przybyszewskiego, W. Orkana, L. Rydla.

M. z. Wybór pism satyrycznych, t.1-2, wybór i wstęp T. Weiss, oprac. J.Leśniak, Kr. 1974.

Andrzej Z. Makowiecki

Podobne prace

Do góry