Ocena brak

MADAME SANS - GENE

Autor /Nawoj Dodano /30.03.2012

Fr., 'Pani Bezceremonialna', słynny przydomek, z którym związane są autentyczne postacie dwóch Francuzek: Marie Therese Figueur, 1774-1861, młynarzówna z Pontoise, zaciągnęła się w 18. roku życia do batalionów federalistów burgundzkich, stała się jeńcem republikanów, przeszła na ich stronę, walczyła i została ranna we Włoszech, była pod Austerlitz, wojowała w Prusach i w Hiszpanii.

Jej żołnierskie maniery i niewyparzony język przyniosły jej przydomek Sans-Gene, ale gdy przedstawiono ją Napoleonowi tuż przed bitwą pod Waterloo, straciła rezon, mówiła do cesarza „generale" i nie otrzymała żadnego dowodu łaski. Potem poślubiła leśniczego i dożyła w skromnych warunkach późnej starości.

Catherine Hubscher, 1753-1826, ur. w Alzacji, osiadła w Paryżu, przy ul. Poissoniere, jako praczka. Wyszła tam w 1783 za swego krajana, młodszego od siebie o 2 lata syna stolarza, sierżanta Franęois Joseph Lefebvre'a; było to szczęśliwe małżeństwo z miłości, ale ź czternaściorga dzieci żadne nie wyżyło.

Mąż został w 1793 generałem brygady, w 1800 senatorem, a w 1804 marszałkiem cesarstwa; za zdobycie Gdańska otrzymał w 1807 tytuł księcia Gdańska. Catherine, marszałkowa i księżna, dumna z błyskawicznego awansu męża i całym sercem oddana Napoleonowi, bawiła dwór swoją naturalnością, prostotą, brakiem manier, plebejskim językiem.

„Obywatelu ministrze, daliście nam pyszne żarcie" - powiedziała raz po obiedzie Talleyrandowi. Nie nazywano jej jednak Sans-Gene. Przeżyła męża o 15 lat, nie ukazując się wszakże publicznie, gdyż jak powiadała: „Bywałam w Tuileriach, kiedy to było u nas; teraz, kiedy to jest u nich, nie czułabym się tam już u siebie."

Madame Sans-Gene komedia (Paryż 1893, wyst. pol. Kraków 1894) Yićtoriena Sardou i Emile'a Moreau; pseudohistoryczna komedia miłości i intrygi dworskiej, której bohaterka, Catherine Hubscher, mająca cechy obu autentycznych pań, stała się postacią niemal legendarną (m.in. dzięki premierowej kreacji wielkiej aktorki fr. Rejane), typem kobiety o języku obrotnym i ostrym, o niezwykle pociesznym słowniku, wywołującej skandale bez złej intencji, szczerej i pełnej swoistej godności, a przy tym bystrej i rozumnej. Film (1925) Leonce Perreta z Glorią Swanson w roli Catherine Hubscher.

Podobne prace

Do góry