Ocena brak

Luteranizm i sekularyzacja biskupstw

Autor /Chrystiano Dodano /24.04.2013

Diecezja wrocławska, stale należąca do metropolii gnieźnieńskiej, choć znajdowała się poza granicamiKorony Polskiej, ulegała reformacji na bieżąco, wraz z jej rozwojem w Niemczech. W 1519 roku wydrukowanowe Wrocławiu pierwsze pisma Lutra i stąd wysyłano je do Krakowa i Wielkopolski.

W 1524 roku dwie parafie wrocławskie (św. Marii Magdaleny i św. Elżbiety) przyjęły ewangelicki porządek nabożeństw.Szybko uczyniły to samo inne miasta śląskie, jak Jelenia Góra, Ścinawa i Środa. Biskupi wrocławscyokazali bierność, a Baltazar z Łomnicy (1539-1562) jawnie sprzyjał luteranizmowi. Wedługświadectwa z 1586 roku, Śląsk był jedną z pierwszych prowincji w cesarstwie, które go przyjęły. Biskupstwowrocławskie uniknęło wszakże sekularyzacji i stało się później ośrodkiem rekatolicyzacji Śląska.Inaczej było z biskupstwem lubuskim, które także należało do metropolii gnieźnieńskiej, lecz podlegałoświeckiej władzy elektora brandenburskiego.

W diecezji lubuskiej, jak w całym księstwie, wprowadzano (od 1540) systematycznie luteranizm na rozkazelektora Joachima II. Opór biskupów, Jerzego von Blumenthal i Jana Horneburga, nie wystarczył.Gdy po śmierci Horneburga został wybrany (1556) przez kapitułę na biskupa małoletni margrabia JoachimFryderyk, biskupstwo przestało istnieć, jego dobra zostawiono margrabiemu w świeckim władaniu,diecezja stała się całkowicie luterańska, podobnie jak kilka parafii diecezji poznańskiej, należącychpolitycznie do marchii brandenburskiej.

Biskupstwo kamieńskie nie należało w tym czasie do metropolii gnieźnieńskiej i znajdowało się w księstwiepomorskim, rządzonym przez własną dynastię piastowską, lecz to nie uchroniło go od reformacji.Książę Bogusław X (zm. 1523) wysłał bowiem swych synów do Wittenbergi na studia. Wprawdzie nanaleganie cesarza ogłosił edykt wormacki przeciw luteranom, ale nie miało to znaczenia. Obaj synowiewprowadzili augsburskie wyznanie wiary na sejmie w Trzebiatowie (1534). Biskupi bronili się przedlikwidacją diecezji, jakiś czas skutecznie. Kiedy jednak biskupem został wybrany 14-letni syn księcia,Jan Fryderyk, nie spełniał już jurysdykcji kościelnej, a ród książęcy zatrzymał odtąd biskupstwo wswoim posiadaniu. Oficjalnie dokonano jego sekularyzacji w 164P roku.

Sekularyzacja i protestantyzacja Prus Książęcych (1525) uczyniła i tego sąsiada Polski ośrodkiem reformacji,skąd luteranizm przenikał do niej, podobnie jak ze Śląska, Ziemi Lubuskiej i Pomorza Zachodniego.Z tego względu nauka luterańska szybko dostała się do miast Pomorza Wschodniego i Warmii:Elbląga, Braniewa i Torunia.

Podobne prace

Do góry