Ocena brak

Lustro

Autor /Nadzieja Dodano /01.11.2012

1) zwierciadło, przedmiot o gładkiej powierzchni
z polerowanego metalu lub tafli szklanych
(podlanych amalgamatem rtęci z ołowiem i cyną) służący
do przeglądania się.

Począwszy od III tysiącl.
p.n.e., przez antyk, średniowiecze, po renesans używano
1. ręcznych z polerowanego brązu, srebra, miedzi,
cyny, złota itp., najczęściej okrągłych lub owalnych,
o średnicy ok. 15-20 cm, których odwrocie i często
dodawaną pokrywę zdobiono rytymi lub modelowanymi
scenami figur., a uchwyty rzeźbiono w szlachetnych
drewnach lub kamieniach, najczęściej w postaci
figurki kobiecej; używano również 1. stojących na
ozdobnej podstawie (także w postaci figury kobiecej),
a od średniowiecza lusterek kieszonkowych,
przechowywanych w rzeźbionych futerałach z kości
słoniowej. L. szklane (z podłożoną blachą cynową) małych
rozmiarów produkowano w staroż. Rzymie.

W
średniowieczu posługiwano się małymi, płaskimi lusterkami
(XIII-XIV w.), a od XIV w. wypukłymi lub
wklęsłymi, wytwarzanymi gł. w Niemczech i w Wenecji;
pojawiły się też 1. stojące i ścienne; w XVI i XVII w.
Wenecja i Murano były gł. ośrodkiem produkcji 1.; ok.
1690 we Francji wynaleziono technikę odlewania tafli
szklanych, która zastąpiła technikę wydymania
1 umożliwiła produkcję 1. o dużych rozmiarach.

Począwszy
od XVI w. 1. ścienne odgrywały ważną rolę
w dekoracji wnętrz, oprawiane w bogate ramy; od
XVIII w. weneckie 1. w lustrzanych ramach, często barwionych,
rżniętych, szlifowanych itp., służyły jako
reflektory do kinkietów ściennych; od kon. XVII w.
ustalił się zwyczaj komponowania panneaux lustrza lustrzanych
nad kominkami, na suficie, między oknami, jako
supraporty oraz rozpowszechniły się sale zwierciadlane.

W Polsce słynęły 1. produkowane przez manufakturę w Urzeczu (1737-1846), bogato zdobione
rżniętymi i szlifowanymi ornamentami rośl. i in. dekoracjami,
herbami itp. Zob. też bull's-eye-mirror; psyche;
tremo;

2) staropol. świecznik, zarówno wiszący,
jak i kinkiet przyścienny z reflektorem; termin używany
do XIX w.;

3) lustrowanie;

4) —> parochet.

Podobne prace

Do góry