Ocena brak

Ludwig van Beethoven

Autor /Burchard Dodano /10.04.2013

Ludwig van Beethoven (1770—1827) pochodził z rodziny flamandzkiej, osiadłej w Niemczechw pierwszej połowie XVIII wieku. Był synem tenora ksiaecej kapeli w Bonn, którego zwykłoprzedstawiac sie jako notorycznego pijaka. Beethoven uczy sie łatwo i szybko, majac lat 8 wystepuje jako pianista, a w wieku lat 13 zostaje klawesynista orkiestry dworskiej. Naukemuzyczna rozpoczał u ojca, pózniej kształcił go —dosc wszechstronnie —Johann GottliebNeefe. 19-letni Beethoven zapisał sie nawet na uniwersytet w Kolonii (filozofia), ale ju w r.1792 pojawia sie na stałe w Wiedniu, gdzie uczy sie (nieregularnie) u Haydna, Salieriego,Schenka i Albrechtsbergera.

Jest swietnym pianista, niezrównanym improwizatorem, autoremznakomitych dzieł kameralnych. Popierali go i nauczyciele, i mecenasi arystokratyczni (Lichnowsky, Lobkowitz, Esterhazy, Waldstein i in.). Beethoven pozostał w Wiedniu a dosmierci. W 1800 r. kompozytor pisze swoja / Symfonie, a jednoczesnie w tym samym czasiepojawiaja sie u niego pierwsze symptomy głuchoty. Nie moe wystepowac jako pianista idyrygent, od r. 1818 nie słyszy ju zupełnie i porozumiewa sie z otoczeniem wyłacznie zapomoca tzw. zeszytów konwersacyjnych.

Otrzymuje od swoich mecenasów stałą rente, ale nie wystarcza ona kompozytorowi, który adoptował bratanka Karla; wychowanie chłopcaprzysparzało mu mnóstwo kłopotów. Stał sie dziwakiem, szanowanym przez wielu, ale teunikajacym ludzi, których oddania nie był pewien. Umarł majac lat 56. pozostawił bogatydorobek kompozytorski o najtrwalszym znaczeniu. W dziejach muzyki pozostanie zawszepierwszym wielkim indywidualista. Był pierwszym wybitnym twórca, który nie naleał ani dodworu, ani do adnej instytucji; tworzył i działał z własnej woli, z własnej potrzeby.Wywalczył godnosc dla siebie i nastepujacych po nim twórców.

Był klasykiem i romantykiem, kontynuatorem tradycji i — pózniej — zwiastunem nowej epoki. KlasycyHaydn i Mozart komponowali jeszcze dla warstw uprzywilejowanych, Beethoven przedstawiłsie szerokiej publicznosci jako pierwszy muzyk bez zobowiazan, człowiek wolny, oddanywyłacznie sztuce. Najwaniejszych innowacji dokonał Beethoven w muzyce instrumentalnej,w której —jak na ograniczenia swojej epoki — dał wszystko; jego kompozycje wokalne majamniejsza range. W tej dziedzinie wybijaja sie piesni solowe z towarzyszeniem fortepianu(Adelaide, piesni do słów Goethego, a take piesni religijne do tekstów Gellerta, wreszcieopracowania piesni ludowych). Bez znaczenia niemal sa okolicznosciowe kantaty (Derglorreiche Augenblick oraz kantata do słów Goethego Meeresstille und gluckliche Fahrt).

Oratorium Christus am Olberge (Chrystus na Górze Oliwnej) pisał Beethoven w latach 1801—1802, ukonczył dopiero w 1811 i nigdy nie był z niego zadowolony. Podobnie wolnoszła mu praca nad (jedyna zreszta) opera — Fidelio. Dzieło to przerabiał wielokrotnie, chciałw nim wyrazic jak najwiecej; dzieki tym zmaganiom mamy a cztery róne uwertury(Leonom I. II i /// oraz własciwa uwertura Fidelio). Beethoven posłuył sie tekstemBouilly'ego, na którym oparta była rewolucyjna opera Gaveaux (Leonore ou L'amourconjugal), z tym e oryginał francuski dał przerobic w duchu surowej apoteozy wiernoscimałenskiej.

Dzieło Beethovena jest jednym ze szczytowych osiagniec opery niemieckiej,mimo i powstało pod widocznym wpływem rewolucji francuskiej i dzieł Mehula,Cherubiniego czy Spontiniego. W dziedzinie muzyki koscielnej epokowa wartosc ma jegoMissa solemnis. Pracował nad nia kilka lat i ukonczył dopiero w r. 1823. Swoimi ramamidzieło to wykracza poza liturgie koscielna, stad wykonuje sieje na estradzie koncertowej.Wielka role pełni tu orkiestra, która znakomicie poteguje dramaturgicznie rozwinieta ideemuzyki intensywnej, głeboko przeytej.

Wczesniejsza Msze C-dur (1807) uwaa sie zaprzygotowanie do wielkiej Mszy uroczystej. Missa solemnis, podobnie jak wielka Msza hmolllanaSebastiana Bacha wyrasta ponad praktyczny cel zarówno swoimi rozmiarami, jak iszerokoscia i głebia uniwersalnej mysli. Jest to jakby symfonia chóralna oparta na teksciemszy. Beethoven uwaał ja za swoje główne dzieło, dajac w partyturze piekna dedykacje,„Von Herzen moge es zu Herzen gehen" (Oby z serca przeszło do serc).

Podobne prace

Do góry