Ocena brak

Lorisy, galago i potto - lorisowate

Autor /Karmazyn Dodano /31.01.2012

Lorisowate zasiedlają tropikalną Afrykę i Azję. Przedstawicielami tej rodziny są lorisy, galago i potto. Większość gatunków bytuje w wilgotnych lasach deszczowych z bujnie rozwiniętą florą lian i epifitów, a gatunki galago występują na dużym obszarze Afryki, gdzie zasiedlają tereny podmo­kłe, lasy suche, lasy galeriowe i sawannę.
Cechą lorisowatych, podobnie jak wszystkich naczelnych, jest przeciwstawne położenie kciuka względem pozostałych palców. Dzięki temu dłoń jest chwytną. Wolno poruszające się lorisy i potto mają krótkie palce wskazujące i szczególnie sze­rokie dłonie, dzięki czemu mogą mocno trzymać się gałęzi. Wszystkie lorisowate są gatunkami nadrzewnymi i rzadko można je spotkać na ziemi. Lori wysmukły ma szczególnie ruchliwy staw bio­drowy, co jest przydatne we wspinaniu się, a potto i inne gatunki z tej rodziny charakteryzują się nie­zwykle silnym chwytem palców.
Galago, lorisy i potto prowadzą nocny tryb ży­cia. Mają duże oczy, które zapewniają im zdolność bardzo dobrego widzenia o zmierzchu lub przy świetle księżyca. Oczy te są skierowane do przo­du, co dodatkowo wspomaga wzrok przy słabym świetle i ułatwia ocenę odległości od ofiary, kiedy polują. Małpiatki te mają bardzo dobrze rozwinię­ty węch, na którym polegają w ciemności.
Galago są bardzo ruchliwe i zręczne. Mają one długie tylne kończyny, które są specjalnie przy­stosowane do skakania, a także duży ogon, uła­twiający utrzymanie równowagi ciała. Czują się równie dobrze w lasach deszczowych jak i na poro­śniętej krzakami sawannie. Odnotowano, że ssaki te biegając i skacząc po gałęziach drzew mogą pokonać w pięć sekund dystans dziesięciu metrów. Ich przeciwieństwem są lorisy i potto, które poru­szają się bardzo wolno. Takie ich zachowanie jest jednym ze sposobów maskowania się. Przesuwając się powoli po gałęziach, pozostają prawie niezau­ważalne dla wrogów. W przeciwieństwie do gala­go, kończyny przednie i tylne tych małpiatek są jednakowej długości. W chwilach zagrożenia za­mierają w bezruchu, nawet na wiele godzin. Cho­ciaż potto są powolnymi zwierzętami, to nie są bez­bronne - skóra na kościstym karku jest zgrubiała i tworzy coś w rodzaju tarczy. W razie ataku dra­pieżnika, potto zakrywa głowę rękami i uderza nią w napastnika.
Pokarm i polowanie.
Wszystkie lorisowate mają wilgotne, wrażliwe no­sy, dzięki którym mogą znajdować owady i oce­niać jakość wyciekających z drzew soków i doj­rzewających owoców. Większe gatunki zjadają więcej owoców niż owadów, natomiast mniejsze jedzą więcej owadów. Potto i galago mogą chwytać też większe zwierzęta - ptaki i nietoperze -wykradają także z gniazd jaja ptaków i gadów.
Samica galago kontroluje terytorium, które dzie­li ze swoimi córkami. Jej dorosłe potomstwo płci męskiej nie może pozostać na tym terytorium, więc młode samce opuszczają rodzinę i tworzą grupy wraz z innymi osobnikami tej samej płci. Podczas gdy terytoria samic mają powierzchnię od jednego do dziesięciu hektarów (w zależności od gatunku), terytorium dorosłego samca jest większe i obej­muje obszary żerowiskowe wielu samic. Samice galago przebywają na wybranym obszarze przez wiele lat, natomiast samce przychodzą i odchodzą. Samiec dominant jest pod wielką presją ze strony młodszych samców, które próbują przejąć jego terytorium i uzyskać w ten sposób dostęp do samic. Blizny na ciałach samców dowodzą, że często do­chodzi między nimi do zażartych walk. Presja młodych samców jest tak wielka, że kontrolujący tery­torium samiec rzadko kiedy może je utrzymać dłu­żej niż rok. .
Chociaż potto i lorisy utrzymują terytoria w ten sam sposób co galago, to ich organizacja społecz­na jest mniej skomplikowana i nie są tak krzykli­we. W czasie swoich wędrówek lorisy stale pozo­stawiają ślady zapachowe, będące informacją dla innych przedstawicieli swojego gatunku. Galago myją ręce i stopy we własnym moczu, toteż wszę­dzie pozostawiają za sobą swój ślad. Te zapachy bez wątpienia są ważne w ustalaniu terytorium, ale też mogą mieć znaczenie socjalne, utrzymując całą grupę rodzinną razem.
Rozmnażanie się.
Lorisowate mają małe tempo reprodukcji, gdyż jedna samica w ciągu roku rodzi tylko jedno młode.
Samica galago rodzi młode w gnieździe i przez kil­ka pierwszych dni, kiedy wychodzi żerować pozo­stawia w nim potomka. Parę dni później zaczyna nosić młode w pyszczku, pozostawiając je na gałę­ziach i żerując w pobliżu niego. O świcie samica z powrotem zabiera młodego do gniazda, gdzie śpi przez cały dzień. Po jakimś czasie matka i jej poto­mek przyłączają się do grupy samic. Samice nie­których gatunków galago opiekują się młodymi przez miesiąc, a samice innych gatunków aż do czasu, kiedy młode osiągną pełną samodzielność.

Lorisowate czasami są hodowane jako zwierzęta domowe. Galago, lorisy i potto nie są zwierzęta­mi, na które poluje się dla uzyskania mięsa lub skór. Są tak skryte i płochliwe, że bardzo rzadko można je zobaczyć. Mimo to człowiek stanowi dla nich zagrożenie, gdyż jest przyczyną postępujące­go stale niszczenia ich naturalnych środowisk.

Chwyt potto jest bardzo mocny, a jedna z afrykańskich opowieści głosi, że potto został stworzony jako pułapka, która miała chwytać antylopy.
■ Galago w nocy nawołują się głosami podobnymi do głosu ludzkiego dziecka.

Podobne prace

Do góry