Ocena brak

Literatura duchowa i ascetyczna

Autor /NaumxD Dodano /25.04.2013

Nastawienie na problemy codziennego życia, widoczne w kazuistyce, skłaniało teologów do opracowaniazagadnień z życia duchowego, kształtujących pobożność szerszego kręgu ludzi. Oratorianin, zwolennikjansenizmu, Pasquier Quesnel, opublikował kilkakrotnie wydawane Prieres chretiennes (1687). Z jansenizmemsympatyzował także autor wielu budujących książek, Jean-Jacques Boileau (zm. 1735). Poczytnebyły jego, wydane pośmiertnie, Listy o różnych zagadnieniach moralności i pobożności.

Louis-Maria Grignion de Montfort (zm. 1716) oddawał się jako kapłan i założyciel zakonu przedewszystkim działalności apostolskiej, ale napisał także Rozprawę o doskonałym nabożeństwie do MatkiBożej i Pismo okólne do Przyjaciół Krzyża.

Bossuet stał się na przełomie XVII i XVIII wieku szczególnie głośnym pisarzem duchowym. Uznanieprzyniosły mu wielkie dzieła: Elevations sur les mysteres, Meditation sur l’Evangile i Lettrea et opuscules.

Jean Pierre de Caussade (zm. 1751), jezuita, spowiednik wizytek w Nancy, zajął się poglądami Bossuetai rozwinął je w dziele Duchowe wskazanie w formie dialogu o różnych stanach modlitwy, według naukibiskupa Bossueta. Przy okazji twierdził, że Bossuet był także mistykiem, a Jego poglądy w zasadniczychpunktach nie różniły się od nauki Fenelona.

Gianbattista Scaramelli (zm. 1762), jezuita, w Direttorio ascetico (napisał też Direttorio mystico) określiłnaturę doskonałości chrześcijańskiej, omówił przeszkody w jej osiąganiu, przedstawił środki do jejzdobycia i ukazał etapy postępu w życiu duchowym.

Cajetano Maria de Bergamo (zm. 1753) w swojej obszernej rozprawie o duchowości szerzył nabożeństwodo Męki Chrystusowej.Ogólnie wszakże stwierdza się dla pierwszej połowy XVIII wieku zastój w literaturze duchowej.

W Polsce łączono na ogół teologię z pouczeniami ascetyczno-mistycznymi. Grzegorz Terecki (zm.1659), paulin, uwzględniał aspekty ascetyczne obok moralnych. Jego podręcznik spowiedzi (Confessioseu Instructio...) jest jednocześnie podręcznikiem życia chrześcijańskiego. Wojciech Tylkowski (zm.1695), jezuita, w swoich rozprawach o spowiedzi dał też traktat o kierownictwie duchowym.

Kasper Drużbicki (zm. 1662), jezuita, magister nowicjatu i rektor kolegium, kierownik życia wewnętrznegokolejno w kilku kolegiach, łączył w osobistym życiu (zmarł w opinii świętości) i w piśmiennictwiekontemplację z aktywnością zewnętrzną. W licznych pismach ukazywał różne sposoby rozwoju życiaduchowego. W Traktacie o najkrótszej drodze do doskonałości pisał o zjednoczeniu z Bogiem przez oddaniesię Jego miłującej woli. W innej rozprawie (De moribus, amore, seruitio aeternae Sapientiae) ukazywałzjednoczenie z Bożą mądrością przez oddanie się Maryi, Matce Mądrości.

W połowie XVIII wieku literatura duchowa w Polsce nie zajmowała się świętością chrześcijańskiegożycia, lecz sposobami walki z grzechami i wadami. Wpływ na to miał dostrzegalny wtedy u polskich moralistówrygoryzm, choć nie zdołał on kształtować codziennego życia ogółu ludzi.

Podobne prace

Do góry