Ocena brak

Likaony

Autor /Danysz Dodano /31.01.2012

Likaony - ssaki dawniej występują­ce na prawie całym kontynencie afrykańskim - obecnie są jednymi z najrzadszych dużych mięso­żerców na terenach na południe od Sahary. Ich silny instynkt stadny sprawia, ze żyją i polują w dużych watahach.
Ponieważ likaony polując polegają głównie na wzroku, unikają gęstych obszarów leś­nych, a nawet rejonów porośniętych wysoką trawą. Najlepsze warunki do życia likaony znajdu­ją na słabo zadrzewionej afrykańskiej sawannie.
Zasięg występowania likaonów obejmuje poro­śnięte trawą tereny Afryki środkowej, południo­wej i wschodniej.
Likaony to zwierzęta zbliżone wielkością do owczarka niemieckiego, chociaż są bardziej smu­kłe i nie posiadają tak gęstej sierści. Ich futro jest często tak rzadkie i krótkie, że można zobaczyć pod nim plamy ciemnej skóry. Sierść ma charak­terystyczny rysunek i barwy: nieregularne, czarne, brązowe, białe i żółtobrązowe plamy. Rysunek jest niepowtarzalny i nie ma dwóch identycznie wyglą­dających osobników. Zwykle pośrodku czaszki bie­gnie ciemna smuga, boki głowy są jaśniejsze, a pysk ciemny. Długi ogon jest stosunkowo puszy­sty i zazwyczaj biało zakończony. Być może naj­bardziej zauważalną cechą likaonów są ich długie nogi oraz duże, ciemno zabarwione, okrągłe uszy.
Watahy likaonów różnią się pod względem licz­by osobników. Dzisiaj grupy liczące ponad 20 osobników są rzadko spotykane, z wyjątkiem okre­su, kiedy dominująca samica (suka) ma szczenięta. Każda wataha posiada swoją własną łatwo zauważalną i bardzo skomplikowaną hierarchię. Nie­zwykle jest to, że trzon watahy stanowią spokrew­nione ze sobą samce, których jest w grupie często dwa razy więcej niż samic. Pomiędzy pierwszym a drugim rokiem życia samice likaonów - a nie samce, jak u innych gatunków - opuszczają swą rodzinną grupę. Przyłączają się do watah, którym przewodzą samce o innym rodowodzie i dzięki temu nie dochodzi do kazirodztwa.
Każdej grupie przewodzi jeden samiec i jedna samica. Pozostałe samice zaciekle rywalizują ze sobą - często ostro walczą - o pozycję w stadzie. Zazwyczaj do rozrodu przystępuje tylko dominu­jąca samica. Nawet w wyjątkowych sytuacjach, kiedy suki o niższej randze urodzą młode, samica przewodniczka często wykrada im szczenięta.

Bezlitosny łowca
Chociaż wataha likaonów nie posiada oznaczone­go terytorium, to jednak porusza się w granicach określonego obszaru łowieckiego, którego po­wierzchnia może dochodzić do 3900 km2. W ciągu dnia drapieżniki mogą pokonywać duże odległości w poszukiwaniu zdobyczy, a wszyscy członko­wie stada polują razem. Ponieważ likaony lokalizu­ją zdobycz wzrokiem, muszą polować w ciągu dnia. Najczęściej łowy odbywają się we wczesnych go­dzinach rannych lub przed zapadnięciem zmroku. Zachowania społeczne i współpraca umożliwiają im pomyślne łowy nawet na duże zwierzęta, dla­tego likaony mogą atakować wiele różnych gatun­ków afrykańskich antylop .Gdy przyszła ofiara zostanie już wybrana - często jest to osobnik ranny, osłabiony, bardzo młody lub stary - likaony podąża­ją za nią powoli, zanim ruszą do ostatecznego ata­ku. Kiedy ofiara rzuci się do ucieczki, wataha za­czyna ją gonić. Pościg może trwać nawet kilka kilometrów. Jeżeli zwierzę stara się zboczyć z li­nii ataku samca prowadzącego watahę, inny osob­nik biegnący nieco z boku zagradza ofierze drogę ucieczki. Zdobycz jest najczęściej powalana na zie­mię przez samca przewodnika, a potem pozostałe osobniki przyłączają się do jej uśmiercania wyszarpując gwałtownie jej wnętrzności.
Instynkt stadny nakazuje likaonom dopuszczenie osobników młodych (mają one pierwszeństwo), cho­rych i starych,które nie uczestniczyły w schwyta­niu ofiary, do pożerania zdobyczy. Zwykle wataha zjada całą zdobycz, a osobniki opiekujące się mło­dymi żywią się pokarmem dostarczanym przez inne likaony, zwracanym w postaci papki. Likaony polu­ją także w pojedynkę i wtedy ich zdobyczą pada­ją mniejsze zwierzęta - zające, gryzonie i inne małe ssaki, a także ptaki. Drapieżniki w ciągu dnia polu­ją przynajmniej raz, często dwa razy.
Do kopulacji pomiędzy samcem-przewodnikiem, a samicą z watahy może dochodzić w każdym okresie, lecz najwięcej młodych rodzi się od marca do lipca. Ciąża u samic trwa około 70 dni. Szczenięta przychodzą na świat w norach, zwykle opuszczonych przez inne zwierzęta, na przykład w norach mrównika. Jest to jedyny okres, kiedy likaony szukają schronienia w norach i tylko wtedy wataha ogranicza swoją aktywność do małego obszaru w pobliżu nory.
Wielkość miotu waha się od 6 do 16 szczeniąt, przeciętnie wynosi ona 10 młodych. Ślepe szcze­nięta w chwili urodzin ważą 300-400 gramów i otwierają oczy po około dwóch tygodniach. Po raz pierwszy wychodzą z nory, kiedy mają trzy ty­godnie, w tym wieku zaczynają odżywiać się po­karmem zwymiotowanym przez osobniki starsze. W ten sposób mogą być karmione przez każdego członka watahy - nie tylko przez swą matkę.

Uczenie się polowania
Szczenięta pozostają w pobliżu nory, aż ukończą trzy miesiące życia. Do tego czasu opiekują się nimi dwa osobniki dorosłe, gdy pozostali człon­kowie watahy są na polowaniu. Szczenięta zaczy­nają brać udział w polowaniach od dziewiątego miesiąca życia, jednak dopiero po kilku następ­nych miesiącach nabędą niezbędnej sprawności w łowach. Młode samice zaczynają opuszczać ro­dzinne stado rok lub dwa po urodzeniu się, a samce pozostają w nim przez całe swe życie.
Ochrona
Człowiek przez wiele lat polował na likaony, głów­nie dlatego, że atakują one zwierzęta domowe i łowne. Stały się one także ofiarami niszczenia naturalnych środowisk, a wiele z nich padło w wy­niku chorób zakaźnych - szczególnie nosówki, któ­rą psy domowe zawlekły do wschodniej Afryki. Likaon jest obecnie zaliczony do gatunków zagro­żonych. Nie występuje już w wielu miejscach swe­go pierwotnego zasięgu i szacuje się, że obecnie żyje zaledwie 7000 osobników tego gatunku.

■ Dawniej, kiedy liczebność dzikich zwie­rząt w Afryce była większa, watahy lika­onów składały się z setek osobników.
■ Likaon jest niezwykłym gatunkiem wśród psowatych, gdyż żywi się wyłącznie mięsem. Inne gatunki zjadają też pokarm roślinny.
■ Likaon może w biegu osiągnąć prędkość 66 km/h, a z prędkością 50 km/h biec przez 5 kilometrów.
■ Zwyczaje łowieckie są u likaonów prze­kazywane z pokolenia na pokolenie. Na przykład nieliczne watahy umieją polować na zebry, a członkowie jednej z nich zacho­wali tę umiejętność przez trzy pokolenia.

Likaon (Lycaon pictus) należy do rodziny Canidae w rzędzie Carnivora.
Długość (głowa i tułów): Do 1 metra
Długość ogona: 30-40 cm
Wysokość w kłębie: 60-75 cm
Masa: 20-35 kg
Zasięg: Rozproszony, na południe od Sahary - Afryka wschodnia, środkowa i południowa.

Podobne prace

Do góry