Ocena brak

LEWESTAM FRYDERYK HENRYK

Autor /Klaudia888 Dodano /03.03.2012

LEWESTAM FRYDERYK HENRYK, ur. 23 I 1817 w Hamburgu, zm. 23 XII 1878 w Warszawie, krytyk lit., dziennikarz, historyk literatury. Syn Duńczyka osiadłego w Warszawie, gruntownie wykształcony w Berlinie (1836-39) i Paryżu (1839-41), gdzie zbliżył się ze Słowackim, zaczynał pracę lit. jako informator o sprawach pol. w prasie niem. 1837-38, tłumacz na niem. m. in. Nie-Boskiej komedii Z. Krasińskiego (1841), autor rozprawy Pierwotne dzieje Polski (1841), której tezy wykazują zbieżności z historiozofią —> Lilii Wenedy. Po powrocie wydawał 1842-43 —>Roczniki Krytyki Lit.", należał do —> Cechu Głupców. Ruchliwy i płodny współpracownik prasy warsz. jako krytyk i dostarczyciel różnorodnych materiałów lit., był 1873-75 wydawcą —> „Wieku", 1858-59 współwydawcą „Wolnych Żartów", 1844-47 czł. redakcji „Gazety Warsz.", 1861-66 —> „Przyjaciela Dzieci" (pisał też i tłumaczył dla młodzieży), od 1875 „Kłosów", autorem haseł w Encyklopedii powszechnej S. Orgelbranda i współred. Biblioteki Najcelniejszych Utworów Literatury Eur. S. Lewentala.

Jako krytyk cieszył się, dzięki erudycji, wielostronności zainteresowań i zręcznemu pióru, dużym autorytetem, choć wielu współczesnych - od E. Dembowskiego po A. Świętochowskiego - zarzucało mu eklektyzm, brak „dążności" ideol., kompilatorstwo. Najważniejsze prace kryt.lit. zamieścił 1855-57 (zbiór Obraz najnowszego ruchu literackiego w Polsce 1859) i 1859-61 w „Gazecie Codz.", gdzie kierował działem krytyki; ogłosił tu m. in. cenny rozbiór Balladyny i Lilii Wenedy (1859), włączył się w dyskusję o powieści współcz., występując przeciw powieści tendencyjnej w imię odejścia od schematów i oparcia twórczości powieściowej na szerszej problematyce filozoficznej. Od 1864 wykładał literaturę powsz. w Szkole Gł., nast. na ros. uniwersytecie warsz.; 1863-66 wydał pierwszą w Polsce nie tłum. Historię literatury powszechnej (t. 1-14; część wyd. też os. pt. Krótki rys historii literatury polskiej), o charakterze gł. bibliogr., nie syntetycznym.

PSB 17 (A. Przymusiała); OLP III 2 (M. Gumkowski); S. SAWICKI Początki syntezy historycznoliterackiej w Polsce, W. 1969.

Maria Straszewska

Podobne prace

Do góry