Ocena brak

LEJBE I SIORA, czyli Listy dwóch kochanków

Autor /Klaudia888 Dodano /02.03.2012

LEJBE I SIORA, czyli Listy dwóch kochanków, powieść J.U. Niemcewicza, wyd. w Warszawie 1821, t. 1-2. Ujęty w formę powieściową głos w dyskusji współcz. nad kwestią żyd., propaguje program włączenia Żydów, przy zachowaniu pewnych odrębności rel. i nar., w społeczeństwo pol. przez uwolnienie ich, dzięki oświacie, spod wpływu sekty chasydów, szerzącej fanatyzm i przesądy, które wypaczają naukę Starego Testamentu. Program ten autor uzasadnia w wypowiedziach postaci pozytywnych, jak „Polacy starozakonni" - Lejba, oświecony właściciel manufaktury zatrudniającej żyd. młodzież, Siora, jego uczennica i ukochana, mądry starzec Abraham - oraz zaprzyjaźniony z Lejbą hr. Tenczyński (odbitka, w zmień, warunkach polit., Walerego z —> Powrotu posła)-, słuszność programu ilustruje dziejami miłości tyt. bohaterów, ojciec dziewczyny bowiem dąży, przy użyciu zarówno perswazji, jak przemocy, do wydania jej za uwielbianego przywódcę chasydów, Jankiela. Dzięki niezłomnej postawie Siory, pomocy Tenczyńskiego oraz akcji Abrahama, który otwiera współwyznawcom oczy na opłakane skutki ulegania Jankielowi i jego zwolennikom, wszystko kończy się szczęśliwie, tak dla „dwóch kochanków", jak i dla „nawróconego" ojca Siory. Utwór łączy elementy powieści obycz., wyzyskującej zdobycze satyry stanisławowskiej (karykaturalny portret środowiska chasydzkiego), i romansu sentyment, (forma romansu listownego, schemat fabuły, sposób prowadzenia wątku miłosnego), podporządkowane silnie eksponowanej tendencji. Dzięki aktualności problematyki i celności obrazu egzotycznego światka chasydów wzbudził zainteresowanie: do 1830 został przełożony na niem., hol. i angielski.

Wyd. F. Bielak, Kr. 1931.

J. BALIŃSKI Paralelizm postaci w ,,Powrocie posła" i ,,L. i S. "J.U. Niemcewicza, „Przegl. Hum." 1968 nr 1.

Zofia Lewinówna

Podobne prace

Do góry