Ocena brak

Łaskuny, cywety, żenety, linsangi, kunołazy, binturong

Autor /Jana Dodano /31.01.2012

Nieco podobne do kotów cywety i żenety wykazują wiele cech, które są charakterystyczne dla lisów, mangust, a nawet niedźwiedzi. Chociaż łaskuny są często spoty­kanymi zwierzętami, to jednak inne gatunki są tak rzadkie, ze prawie nic o nich nie wiadomo.
Do rodziny wiwerowatych (Viverridae), zwa­nych łaszowatymi, należy obok mangust 35 gatunków cywet i żenet. Są to ssaki z rzędu drapieżnych i klasyfikuje się je pomiędzy kotami a łasicowatymi. Cywety i żenety mają, tak jak łasicowate, wydłużony tułów i krótkie kończy­ny, prawie zawsze ich stopy są pięciopalczaste. Sierść jest o wiele mniej bujna niż u łasicowatych i zazwyczaj ma barwę brudnobrązową, czasami w prążki lub plamki.
Cywety właściwe i linsangi.
Cyweta afrykańska jest największym zwierzęciem spośród cywet właściwych. Zamieszkuje ona za­równo lasy deszczowe jak i suchą sawannę. Porusza się w charakterystyczny falisty sposób, gdy polu­je w nocy na ziemi na drobne gryzonie. Dodatkiem w jej diecie są gnieżdżące się na ziemi perliczki i frankoliny. Tak jak inne gatunki cywet, zjada też owady i gady oraz niemało owoców.
Afrykańskie, malajskie i indyjskie gatunki cywet oznaczają granice swych terytoriów fekaliami, które są składane w specjalnych, stałych miejscach. Nie są to jednak latryny a punkty komunikacyjne, gdzie inne osobniki mogą rozpoznawać, czy dany obszar jest wolny, czy zajęty. Większość cywet i żenet pozostawia też substancje zapachowe na drzewach i krzewach. Te piżmowe wydzieliny są produktem gruczołów krokowych i są nazywane ogólnie cywetem lub olejkiem cywetowym.
Linsangi są ssakami rzadkimi i tajemniczymi, toteż mało wiadomo o ich zwyczajach. Małe popu­lacje linsangów pręgowanych i cętkowanych występują w lasach pomiędzy wschodnimi Hima­lajami, przez Birmę i Malezję po wyspy Indonezji. Zasiedlają ten sam rodzaj lasów deszczowych, co ich afrykański krewniak, którego można spotkać na obszarach położonych od Liberii i południo­wego Kamerunu po Afrykę równikową.
Podobne do kotów linsangi prowadzą nadrzew­ny tryb życia i mając ostre pazury, które mogą być chowane w całości, doskonale wspinają się. W przeciwieństwie do innych gatunków linsangi nie posiadają gruczołów cy wetowych i z tego po­wodu wydaje się, że komunikacja węchowa ma dla nich mniejsze znaczenie.
Cyweta kongijska, zwana też żenetą wodną, jest jeszcze bardziej słabo poznanym gatunkiem. Cho­ciaż nie jest morfologicznie przystosowana do pły­wania, zasiedla ona obszary położone wzdłuż bie­gów rzek w Afryce środkowej. Uważa się, że żywi się ona rybami, które chwyta pod wodą. Zanurzając łapki w wodzie, zwierzę dotykiem wyczuwa obec­ność ryb, po czym szybko wysuwa pazury, który­mi zahacza o ciało ofiary.
Żenety
Żenety preferują tereny skaliste porośnięte gęstą roślinnością krzaczastą, gdzie mogą się schować i polować z zasadzki na małe gryzonie, takie jak myszy i norniki. Polując, zachowują się jak koty, skradają się ukradkiem, ale są szybkie. żeneta zwy­czajna, zwana też europejską, występuje na tere­nach Hiszpanii i płd.-zach. Francji, gdzie w pew­nych rejonach jest znana z tego, że namiętnie poluje na króliki. Żenety są przystosowane do życia na drzewach, jednak często polują na ziemi, gdzie chwytają ptaki, jaszczurki i owady. Żeneta zwy­czajna w lecie zjada dużo małych ptaków; pokar­mem żenety Johnstona są w dużym stopniu owady.
Ważnym składnikiem diety wszystkich żenet są owoce. Poszukując ich, żenety nie boją się odwie­dzać sadów i domów, na dachach których często można napotkać ich odchody. w zachodniej afryce widywano żenety leśne, jak o świcie i zmierzchu napadały na kolonie nietoperzy.
Podczas dnia żenety śpią zwinięte w kłębek w kryjówkach, jakimi są szczeliny skalne lub puste pnie drzew. Rozmnażają się przez cały rok, w wy­ścielonych materiałem roślinnym gnieździe sami­ce rodzą młode po 10-12 tygodniowej ciąży. w miocie jest zazwyczaj od jednego do czterech mło­dych, które są karmione mlekiem przez matkę przez pół roku. Młode przez rok przebywają w obrębie terytorium matki, chociaż dojrzałość płciową osią­gają dopiero po ukończeniu drugiego roku życia.
Łaskuny i kunołazy
Kunołazy są najmniej poznaną grupą rodziny łaszowatych. Żyją wyłącznie na obszarze południowej Azji. Są wszystkożerne.
Większość gatunków łaskunów występuje na obszarach wilgotnego klimatu Azji południowo-wschodniej, gdzie zasiedlają szerokie spektrum środowisk. jeden gatunek żyje w afryce. Chociaż żyją w środowiskach dzikich, łaskuny są często spotykane także w okolicach osiedli ludzkich, gdzie przebywają na plantacjach mango, ananasów i ka­wy. Od czasu do czasu porzucają swe leśne środo­wiska i osiedlają się w budynkach. ponieważ są notorycznymi złodziejami bananów i są w nocy bardzo hałaśliwe, nie są lubiane przez ludzi. cho­ciaż łaskuny kontrolują liczebność gryzoni, miej­scowa ludność uważa je za szkodniki, gdyż krad­ną jaja i zabijają drób.
Łaskuny chińskie i łaskuny białowąse żerują na ziemi, gdzie zjadają leżące owoce i chwytają małe zwierzęta, inne gatunki łaskunów poszukują pokar­mu na drzewach. dzięki ostrym, zakrzywionym, chowanym pazurom zręcznie chodzą po gałęziach, w czym też pomagają im długie, umięśnione ogony. ogon binturonga jest chwytny, dzięki czemu zwie­rzę może utrzymać się na drzewie, gdy przednie łapki są zajęte zrywaniem owoców.
Podobny nieco do niedźwiadka binturong oprócz owadów zjada też ryby, poza tym gryzonie, żaby, kraby, jaszczurki, ptaki, ślimaki i skorpiony. cy-wety wydrowe są nawet bardziej związane z wodą. mają gęste futro i zastawki w nozdrzach, które umożliwiają im długie nurkowanie.
Szczegóły biologii rozrodu większości gatun­ków cywet i żenet są dotychczas słabo poznane. Ustalono jednak, że samiec łaskuna afrykańskie­go ma areał osobniczy o powierzchni ponad 100 hektarów, który obejmuje terytoria kilku samic i osobników młodocianych.
Samiec-dominant przemieszcza się po swoim terytorium po drzewach i okrąża go mniej więcej co dziesięć dni. W czasie tych wędrówek znaczy wydzieliną zapachową granice posiadanego obsza­ru, aby odstraszyć innych samców i zapewnić sobie wyłączność do przebywających w tym rejonie sa­mic. Podporządkowane mu samce żyjące w grani­cach jego terytorium trzymają się z dala od niego. Pomiędzy samcami od czasu do czasu dochodzi do walk o terytorium, których wynikiem są często poważne rany.
Samice stają się płodne w okresie pory desz­czowej. Wtedy można obserwować, jak cywety w parach śpią na tym samym drzewie. Wśród drzew samica buduje kryjówkę i tam rodzi, po trzy­miesięcznej ciąży. Młode po ukończeniu sześciu miesięcy są wyganiane przez matkę. Matka pozwa­la pozostać tylko samiczkom, które przebywają z nią dopóki nie osiągną dojrzałości płciowej. Na­stępuje to prawie dwa lata później.

■ W południowo-wschodniej Azji łaskuny kradną sok palmowy, zbierany przez wie­śniaków do produkcji miejscowej odmiany wina. Sok wycieka z naciętego miejsca do umieszczonego pod nim bambusowego pojemnika, do którego z łatwością mogą dobrać się łaskuny.
■ Żenety jako zwierzęta domowe zostały prawdopodobnie w średniowieczu spro­wadzone do Europy przez Maurów, aby kontrolować populację gryzoni.
■ Trudno jest zaobserwować żenety, gdyż polują w pojedynkę i to głównie w nocy. Można je zwabić, zawieszając na drzewie jako przynętę kawałek mięsa na sznurku

CYWET
Wydzielina gruczołów analnych cywet i że-net jest nazywana cywetem. Ma ona cieka­wą właściwość wzmacniania zapachów innych substancji. W naturze samce cywet za pomocą wydzieliny zapachowej znaczą granice terytorium, a olejek cywetowy po­chłania zapach przebywających tam sa­mic. Kiedy samica wchodzi w okres płod­ny, cywet samca wzmacnia jej zapach. W niektórych regionach świata hoduje się cywety w celu pozyskiwania wydzieliny ich gruczołów zapachowych używanej do pro­dukcji olejków eterycznych.

Wszystkie cywety i żenety należą do rodziny Viverridae.
Łaskuny należą do podrodziny Paradoxurinae, w której jest siedem gatunków z południowej Azji i jeden z Afryki.
Kunołazy należą do podrodziny Hemigalinae, do której należy pięć gatunków z południowo-wschodniej Azji.
Cywety właściwe, linsangi i żenety należą do podrodziny Viverrinae, liczącej
19 gatunków ssaków żyjących w Azji, Afryce i południowo-wschodniej Europie.

Wielkość: Długość ciała bez ogona linsanga afrykańskiego 33 cm, a długość ogona 38 cm.
Długość ciała bez ogona binturonga i łaskuna wielkiego około 100 cm, długość ogona około 50 cm.
Masa: od 650 g u linsanga afrykańskiego do 20 kg u fossy.

Podobne prace

Do góry