Ocena brak

Krążenie płucne

Autor /gruszka Dodano /20.05.2014

Funkcje krążenia płucnego

Przez krążenie płucne, poza niewielką, objętością stanowiącą tzw. anatomiczny przeciek płucny, przepływa cała objętość wyrzutowa prawej komory serca. Krążenie płucne jest zbiornikiem krwi, w którym u człowieka pozostającego w pozycji leżącej znajduje się około 600 ml krwi. Zbiornik ten:

1.    Umożliwia wymianę gazów - tlenu i dwutlenku węgla - pomiędzy organizmem a środowiskiem zewnętrznym, czyli umożliwia oddychanie zewnętrzne.

2.    Pełni funkcję filtru krwi - w krążeniu płucnym istnieje dobrzs rozwinięte krążenie oboczne, a w komórkach śródbłónka - duże stężenie aktywatorów plazminy oraz heparyny, tj. substancji, które pobudzają fibry-nolizę i hamują proces krzepnięcia krwi. Na poziomie kapilarów płucnych usuwane są więc drobne skrzepy, zatory oraz pęcherzyki powietrza, makro fagi pęcherzyków płucnych usuwają zaś różne substancje obce dla organizmu - tym samym nie przedostają się one do tętnic krążenia dużego i eliminowana jest potencjalna przyczyna zatorów mózgowych i zawału serca.

3.    Pełni funkcję metaboliczną - w komórkach śródbłónka naczyń płucnych znajduje się wiele enzymów, z którymi kontaktują się substancje przepływające wraz z krwią przez płuca. Krążenie płucne jest więc miejscem, w którym zachodzą procesy:

a)    enzymatycznego rozkładu takich substancji, jak: noradrenalina, histamina, serotonina, prostaglandyny typu E i F, bradykinina,

b)    syntezy, np. prostacykliny,

c)    przekształcania angiotensyny I, przy udziale enzymu konwertazy an-giotensynowej, w angiotensynę II.

Cechy charakterystyczne krążenia płucnego

Krążenie płucne ma następujące cechy charakterystyczne:

1)    nie ma naczyń oporowych, tj. tętniczek o dużym stosunku grubości ściany do promienia wewnętrznego (h:r), największy opór dla przepływu krwi stwarzają w krążeniu płucnym naczynia włosowate,

2)    opór naczyniowy krążenia płucnego jest mały (około dziesięciokrotnie niższy niż w krążeniu dużym),

3)    ciśnienie krwi w tętnicy płucnej jest niższe niż w aorcie, ciśnienie skurczowe wynosi 25 mm Hg, ciśnienie rozkurczowe - 10 mm Hg,

4)    ściana naczyń krwionośnych jest cienka i zawiera stosunkowo niewiele komórek mięśniowych,

5)    zarówno tętnice, jak i żyły mają dużą podatność (C),

6)    cienka ściana i duża podatność naczyń krążenia płucnego, w sytuacji zwiększonej objętości minutowej serca, umożliwiają łatwe rozciągnięcie ściany naczyń, zwiększenie promienia i redukcję oporu naczyniowego, a tym samym zwiększony przepływ krwi przy niewielkim zwiększeniu ciśnienia napędowego w tętnicy płucnej,

'!)' objętość krwi zawarta w tętnicach jest zbliżona do objętości krwi zawartej w żyłach,

8)    przepływ krwi jest przepływem tętniącym (pulsacyjnym, zgodnym z rytmem pracy serca),

9)    przepływ krwi w naczyniach krwionośnych zlokalizowanych u podstawy płuc jest większy w porównaniu z przepływem w naczyniach krwionośnych zlokalizowanych w szczytach płuc,

10) gęstość unerwienia naczyń przedwłosowatych i pozawłosowatych jest zbliżona.

Regulacja przepływu krwi w krążeniu płucnym

Wielkość przepływu kiwi przez naczynia krążenia płucnego jest regulowana przez czynniki: mechaniczne, nerwowe i humoralne.

Regulacja przepływu płucnego za pośrednictwem czynników mechanicznych

Czynnikiem mechanicznym regulującym przepływ krwi w naczyniach płucnych są wahania ciśnienia śródopłucnowego (Ppi) towarzyszące oddychaniu.

Podczas wdechu zmniejszenie ciśnienia śródopłucnowego wywołuje sekwencję zdarzeń przedstawioną na rycinie 3.28.

Napływowi powietrza do płuc - wdechowi - towarzyszy zatem:

1)    zwiększenie powrotu żylnego,

2)    zwiększenie objętości wyrzutowej prawej komory serca,

3)    zwiększenie przepływu krwi w tętnicach płucnych,

4)    magazynowanie krwi w żyłach płucnych,

5)    zmniejszenie objętości wyrzutowej lewej komory serca.

Na szczycie głębokiego wdechu objętość krwi w naczyniach krążenia płucnego może zwiększyć się z 600 do 1000 ml.

Podczas wydechu zwiększenie ciśnienia śródopłucnowego wywołuje sekwencję zdarzeń przedstawioną na rycinie 3.29.

Wydechowi towarzyszy zatem:

1)    zmniejszenie powrotu żylnego,

2)    zmniejszenie objętości wyrzutowej prawej komory serca,

3)    zmniejszenie przepływu krwi w tętnicach płucnych,

4)    przesunięcie krwi z żył płucnych do lewego przedsionka serca,

5)    zwiększenie objętości wyrzutowej lewej komory serca.

Na szczycie głębokiego wydechu objętość krwi w naczyniach krążenia płucnego może zmniejszyć się do około 200 ml.

Wdechowo-wydechowe wahania objętości wyrzutowej lewej komory serca (wdech - zmniejszenie objętości, wydech - zwiększenie objętości) są przyczyną wdechowo-wydechowych wahań tętniczego ciśnienia krwi. Te rytmiczne, wde-ęhowo-wy decho we wahania tętniczego ciśnienia krwi noszą nazwę fal II rzędu.

Naczynia krążenia płucnego są unerwione zarówno przez współczulną, jak i przywspółczulną gałąź autonomicznego układu nerwowego.

Włókna współczulne zaopatrujące naczynia płucne pochodzą ze zwoju gwiaździstego. Włókna te charakteryzują się stosunkowo niewielką aktywnością to-niczną. Należy podkreślić, że gęstość unerwienia współczulnego zarówno przed-włosowatych, jak i pozawłosowatych naczyń krążenia płucnego jest taka sama. Zmiana aktywności włókien współczulnych wywołuje więc taką samą zmianę promienia naczyń przedwłosowatych jak pozawłosowatych. Stosunek oporu przed-włośniczkowego do pozawłośniczkowego nie ulega zatem zmianie, nie zmienia się ciśnienie krwi na poziomie naczyń włosowatych i tym samym nie zmienia się ciśnienie filtracyjne w mikrokrążeniu płucnym. Mechanizm powyższy stanowi barierę zapobiegającą obrzękowi płuc.

Aktywność przywspółczulnych włókien autonomicznego układu nerwowego zaopatrujących naczynia krążenia płucnego doprowadza do rozszerzenia tych naczyń. Jednakże wpływ włókien przywspółczulnych na naczynia płucne jest stosunkowo niewielki.

 

Podobne prace

Do góry