Ocena brak

KRASIŃSKI JANUSZ

Autor /tadziudodaje Dodano /01.03.2012

KRASIŃSKI JANUSZ, ur. 5 VII 1928 w Warszawie, prozaik, dramatopisarz, reportażysta. W latach okupacji hitlerowskiej żołnierz AK, 1944-45 więzień obozów koncentracyjnych w Oświęcimiu, Flossenburg-Hersbruck koło Norymbergi i Dachau. W 1947-56 więziony z przyczyn politycznych. Debiutował jako poeta („Po prostu" 1956), czł. zespołu red. Teatru Pol. Radia oraz czasopism: tygodnika „Kultura", dwutygodnika „Współczesność".

W twórczości, inspirowanej przez własne doświadczenia, ukazuje człowieka w obliczu tragedii lub śmierci, moralny i psychol. aspekt jego zachowań, zredukowanych do najprostszych odruchów, będących wyrazem podstawowych instynktów, dobra i zła. Wspomnienia okupacji i walki z wrogiem (debiut prozatorski - powieść Haracz szarego dnia 1959) zdeterminowały gł. motywy - biologicznego i moralnego cierpienia, walki o godność ludzką, przewagę tematyki więziennej. K. sięga po nie bezpośrednio bądź tropi ich reminiscencje we współczesności - lęki, zagrożenia, sytuacje dramatyczne. Podejmowane tematy poddaje modyfikacjom fabularnym (opowiadania Jakie wielkie słońce 1962) oraz gatunkowo-stylistycznym, jak oparta na motywach obozowo-martyrologicz-nych, nawiązująca do opowiadań T. Borowskiego powieść Wózek (1966; nagroda im. S. Piętaka 1967; wersja radiowa, film., scen.; przekł. niem.) oraz opracowane gł. w wersji radiowej i scen.: Kwatery („Dialog" 1962 nr 3, wyst. 1962), Czapa, czyli Śmierć na raty („Dialog" 1965 nr 6, wyst. 1966; przekł. ang., niem., słowac.), Wkrótce nadejdą bracia („Dialog" 1967 nr 12, wyst. 1968), Filip z prawdą w oczach („Dialog" 1968 nr 7, wyst. 1969; przekł. niem), Śniadanie u Desdemony („Dialog" 1971 nr 9, wyst. 1971 wyd. os. 1976). Stosując konwencję realistyczno-werystyczną, wprowadza elementy ko-mediowo-farsowe, groteskowe, łączy cechy prozy dokumentalnej z tendencją do uniwersalizowania anegdoty (opowiadania Skarga 1968), w reportażach zbliża się do prozy na-turalistycznej (wybór Żywioł dotąd nie znany 1973).

Czapa i inne dramaty, W. 1973. S. BARDIJEWSKA Dramaturgia radiowa J.K., „Dialog" 1977 nr 8.

Włodzimierz Maciąg

Podobne prace

Do góry