Ocena brak

Koszty utrzymania zapasów

Autor /Encyklopedia Zarządzania Dodano /06.04.2011

Charakterystyka

Zapasy są nieodłącznym elementem procesów gospodarczych - występują w każdej z faz działalności przedsiębiorstwa, a przez strumienie dopływu i odpływu ulegają stałemu odnawianiu. Znajomość odpowiednich kosztów, które towarzyszą zapasom pozwala na optymalizację procesów sterowania zapasami, a nawet choćby częściowe ich usprawnianie. Do kosztów zapasów o podstawowym znaczeniu należą:

  • koszty tworzenia zapasów Kz,
  • koszty utrzymania zapasów Ku.

Koszty tworzenia zapasów zawierają koszty fizycznego tworzenia zapasów oraz koszty procesów informacyjnych, związanych szczególnie z zakupem materiałów. Powstają w poszczególnych obszarach działalności przedsiębiorstw i tak np. koszty zapasów materiałowych w magazynach sfery zaopatrzenia, produkcji nieskończonej w poszczególnych fazach procesów produkcyjnych i magazynowych, wyrobów gotowych w magazynach sfery zbytu oraz towarów w magazynach handlowych.


Z punktu widzenia ich zmienności koszty zapasów mają różny charakter. Część z tych kosztów, przede wszystkim koszty zakupu, kształtuje się wprost proporcjonalnie do rozmiarów zakupu, zwłaszcza wyrażonych w jednostkach fizycznych. Koszty procesów informacyjnych, a głównie koszty utrzymania działów zakupu, są względnie stałymi.

</div>

Koszty utrzymania zapasów stanowią zasadniczą część kosztów logistycznych przedsiębiorstwa. Składają się z następujące elementów składowych:

  • koszty kapitałowe,
  • koszty magazynowania,
  • koszty obsługi zapasów,
  • koszty ryzyka.

Koszty kapitałowe wyrażają straty, jakie ponosi przedsiębiorstwo w wyniku zamrożenia kapitału w zapasach, dlatego określane są jako koszty niewykorzystanych możliwości. W finansowaniu zapasów przedsiębiorstwa biorą udział kapitały własne oraz kapitały obce. Kosztem kapitałów obcych jest wysokość oprocentowania, jakie przedsiębiorstwo płaci kredytodawcy. Koszt ten znajduje wyraz w rachunku kosztów przedsiębiorstwa. Koszt kapitałów własnych nie znajduje odbicia w rachunku kosztów. Miarą tego kosztu może być oprocentowanie lokat kapitałowych, gdyż alternatywnym zastosowaniem mogłaby być lokata bankowa. Jest to minimalna stopa rentowności kapitałów obcych w finansowaniu zapasów.


Koszt kapitałów zaangażowanych w zapasach ma charakter kosztu zmiennego. Wyraża go iloczyn wartości zapasów i przeciętnej stopy oprocentowania:


<math> K_f = M_z * s_o </math>


gdzie:

Kf - koszt zaangażowania kapitału,

Mz - przeciętny stan zapasów w danym okresie,

so - przeciętna stopa oprocentowania.


Koszty magazynowania zawierają koszty związane z ruchem zapasów, ich utrzymania w magazynie, a więc obejmują koszty składowania zapasów oraz koszty manipulacji związane w przepływem zapasów. Ze względu na kryterium rodzajowe, do kosztów magazynowania zaliczane są: koszty amortyzacji majątku trwałego, koszty zużycia materiałów, paliw, energii, pracy itp.


Koszty obsługi zapasów obejmują wydatki związane z ubezpieczeniem (od ognia, powodzi, kradzieży itp.) oraz podatki od wartości utrzymywanych zapasów.


Koszty ryzyka powstają w wyniku spadku wartości zapasów z przyczyn pozostających poza kontrolą przedsiębiorstwa (np. gwałtowana zmiana mody, starzenie się produktów), a ich wielkość uzależniona jest od wielości i rodzaju magazynowanych zapasów.


Jednych z ważniejszych grup kosztów utrzymania zapasów są koszty starzenia się i psucia zapasów.

Koszty starzenia się zapasów można podzielić na:

  • koszty fizycznego starzenia się zapasów,
  • koszty ekonomicznego (moralnego starzenia się zapasów).

Koszty starzenia się zapasów wyrażają skutki ekonomiczne jakie powoduje obniżenie jakości zapasów, utrata ich wartości handlowej i użytkowej. Duży wpływ na koszty starzenia się zapasów ma popyt na produkty danego przedsiębiorstwa. Mały popyt powoduje spadek wielkości sprzedaży i wzrost kosztów starzenia się zapasów. Tylko trafny kompleks działań marketingowych może ustrzec przedsiębiorstwo przed ryzykiem ponoszenia nadmiernych kosztów starzenia się zapasów.


Autor: Aleksandra Zgórska
Źródło: Encyklopedia Zarządzania
Treść udostępniana na licencji GNU licencja wolnej dokumentacji 1.3 lub nowsza.

Podobne prace

Do góry