Ocena brak

Kościół węgierski

Autor /LolekBB Dodano /01.05.2013

Węgry po rozpadzie (1918) habsburskiej monarchii austro-węgierskiej przeżywały wrzenie rewolucyjnesilniej niż inne kraje i przez pewien czas były Węgierską Republiką Rad. W tym trudnym dla Kościołaokresie duchowieństwo przystąpiło do utworzenia własnego związku, który broniłby jego sytuacji prawneji materialnej, pomagając też ustalić najlepsze metody duszpasterskiego działania. Dokonano bowiemrozdziału Kościoła od państwa i usunięto naukę religia ze szkół. Powstała więc (1919) Rada duchowieństwa,Skupiająca około 600 księży. Na jej kongresie postanowiono działać przez utworzoną wspólnie ześwieckimi Radę Katolicką, by doprowadzić do uniezależnienia administracji kościelnej od władz politycznych.Wysunięto też pewne postulaty wewnątrzkościelne, jak szerokie uwzględnienie w liturgii językawęgierskiego i wybór na stanowiska kościelne.

Kilka zmian rządu, przywrócenie Królestwa Węgierskiego, regencja (1922) admirała Miklosa Horthyegopo śmierci cesarza Karola I, króla węgierskiego, naznaczyły dzieje Węgier. Kościół w tym czasie na8 mln 275 tysięcy mieszkańców kraju obejmował 5 mln 97 tysięcy katolików obrządku łacińskiego i 175tysięcy katolików obrządku greckiego. W kraju było nadto 51 tysięcy prawosławnych, 2 mln 170 tysięcyprotestantowi 437 tysięcy Żydów.

Kościół dzielił się na trzy metropolie Kalocsa, Eger i Esztergom (stolica prymasowska). Od metropolii Eger odpadły cztery biskupstwa sufraganalne, z ich zaś części pozostawionych Węgrom utworzono(1929) administratury apostolskie. W całości od Węgier odłączono osiem rzymskokatolickich i osiemgreckokatolickich biskupstw. Kościołowi węgierskiemu pozostało (oprócz trzech arcybiskupstw) jedenaściebiskupstw, jedno opactwo nullius, jeden ordynariat wojskowy oraz biskupstwo unickie Nyiregyházadla katolików obrządku bizantyjskiego.

Po nawiązaniu stosunków dyplomatycznych ze Stolicą Apostolską powstała (1920) nuncjatura w Budapeszcie.Jedyny konflikt z państwem wybuchł w sprawie obsadzenia biskupstw, lecz ku zadowoleniu obustron został rozwiązany (1927), wszakże nie zdołano zawrzeć konkordatu ani nie wydano bulli cyrkumskrypcyjnejdla całego Kościoła rzymskokatolickiego. Kapłani kształcili się w 22 wyższych seminariachduchownych, obok których istniał wydział teologiczny na uniwersytecie budapeszteńskim. Katolicy prowadzili 2751 szkół elementarnych (40% wszystkich), 49 szkół średnich (30%) i 34 seminaria nauczycielskie(58%). Działalność religijną i społeczną rozwijano w zorganizowanej Akcji Katolickiej. Co rokuurządzano zjazdy katolickie. Okazale wypadł (1938) Międzynarodowy Kongres Eucharystyczny w Budapeszcie.

Udział Węgier w drugiej wojnie światowej po stronie Rzeszy hitlerowskiej i zajęcie kraju przez wojskasowieckie ułartwiło komunistom (1947) przejęcie władzy, ogłoszenie rozdziału Kościoła od państwa ijego systematyczny ucisk. Prymas Węgier, kardynał József Mindszenty, został skazany i(1949) na dożywotniewięzienie. Sądzono i skazano arcybiskupa ż Kalocsa, Józsefa Grösza, oraz wielu duchownych.Kościół przeżywał wszystko, co system komunistyczny stosował w każdym kraju, podporządkowanymZwiązkowi Radzieckiemu. Po stłumieniu powstania w Budapeszcie (1956) wzmocniono aparat ucisku.Uwolniony przez powstańców kardynał Mindszenty musiał szukać schronienia w ambasadzie amerykańskiejaż do końca swego życia (1973), chociaż władze komunistyczne szukały okresowo sposobów koegzystencjiz Kościołem. Hierarchia .zdołała wówczas podporządkować sobie księżowski proreżimowyRuch na rzecz pokoju, skupiając kapłanów w Opus pacis.

Podobne prace

Do góry