Ocena brak

Kontrola stanu zdrowia ciężarnej

Autor /maziajka Dodano /16.01.2014

Kobieta przed ciążą powinna dowiedzieć się, jakie zmiany nastąpią w jej organizmie w czasie ciąży i jak należy się wtedy zachowywać. W czasie ciąży informacje te powinny być pogłębione. Powinna również wiedzieć, jakie objawy są niepokojące. Choroby poprzedzające mogą pogorszyć stan jej zdrowia w okresie ciąży i mieć negatywny wpływ na rozwój płodu. Wiadomości na ten temat może kobieta uzyskać z dostępnego jej piśmiennictwa. Niezależnie jednak od stanu jej wiedzy o własnym zdrowiu mysi przestrzegać ogólnych zaleceń dla ciężarnych i regularnie odwiedzać lekarza.

Już podczas pierwszej wizyty ciężarna jest poinformowana, jakie objawy powinny ją skłonić do natychmiastowego zgłoszenia się do lekarza.

A oto ich wykaz:

1.    Krwawienie z dróg rodnych, nawet niewielkiego stopnia.

2.    Zbyt mały w II trymestrze i zbyt duży (powyżej 400 g) w III trymestrze przyrost wagi.

3.    Obrzęki rąk, twarzy i nóg.

4.    Zaburzenia w widzeniu.

5.    Ciągły ból głowy, bezsenność.

6.    Utrzymujące się wymioty.

7.    Bóle w podbrzuszu.

8.    Słabe odczuwanie ruchów płodu.

9.    Dreszcze i podniesiona temperatura ciała.

10.    Obfita, płynna wydzielina z pochwy.

11.    Ogólne, choć bliżej nie sprecyzowane odczucie, że coś jest nie w porządku.

Nie należy czekać na wystąpienie objawów chorobowych, aby iść do lekarza, lecz regularnie konsultować się z nim. Lekarz na podstawie obserwacji i badań wysokości dna macicy, położenia płodu, osłuchania tętna płodu, mierzenia ciśnienia tętniczego krwi, przyrostu wagi ciała — zorientuje się, czy rozwój ciąży jest prawidłowy. W niektórych przypadkach wskazane jest wykonanie ultrasonografii (USG) w celu stwierdzenia zaburzeń w rozwoju ciąży, a zwłaszcza nieprawidłowej lokalizacji łożyska, nieprawidłowej wielkości płodu lub jego wad oraz w celu stwierdzenia bicia serca płodu.

W ciąży bardzo ważne są badania laboratoryjne, za pomocą których można wcześnie rozpoznać chorobę współistniejącą, niekiedy jeszcze utajoną, nie dającą objawów klinicznych, jak zmiany w moczu, niskie stężenie hemoglobiny itp. W przypadkach ciąż nieprawidłowych lekarz kieruje na badania specjalne, takie jak krzywa cukru we krwi, próby czynnościowe wątroby, nerek, gruczołu tarczowego (tarczycy), nadnerczy itp. Badania te zazwyczaj przeprowadzane są w dużych szpitalach miejskich, wojewódzkich lub klinikach. Niekiedy lekarz musi skierować ciężarną na przebadanie na oddział ciąży powikłanej. W stanach zagrożenia ciężarna poddana jest monitorowaniu, tzn. obserwacji pod specjalnym aparatem, rejestrującym skurcze macicy i tętno płodu. W ten sposób można uchwycić wczesne niedotlenienie płodu i ewentualnie wcześniej kobietę rozwiązać.

Jeżeli lekarz nie zaleci częstszych wizyt, to ciężarna powinna udawać się do lekarza raz w miesiącu, w drugiej połowie ciąży co 3 tygodnie, w ostatnich 6 tygodniach co 1—2 tygodnie, a w przypadkach chorób nerek co tydzień, zawsze z wynikiem badania moczu. Pierwsza wizyta jest zwykle najdłuższa, ponieważ lekarz musi przeprowadzić wywiad co do stanu zdrowia ciężarnej i przebytych chorób, zanotować wiek ciężarnej, pierwsze krwawienia miesiączkowe, długość cykli itp. Nieregularność cykli może przemawiać za skłonnością do chwiejności układu wewnątrzwydzielniczego. Lekarz musi znać przebieg poprzednich ciąż, ewentualne powikłania, i wiedzieć jak rozwijają się dzieci. Następnie musi ustalić, jakie były choroby dziedziczne w rodzinie i; w jakim wieku umierają członkowie rodziny, jakie ciężarna przebyła choroby przed ciążą i «w czasie ciąży. Po zebraniu wywiadu lekarz przystępuje do badania ogólnego, następnie układu krążenia, a więc bada serce, tętno ciężarnej

i mierzy ciśnienie krwi. Stwierdza, czy wątroba nie jest powiększona i czy nie ma obrzęków na twarzy, palcach (objaw obrączki) i na kończynach dolnych, osłuchuje płuca, bada jamę ustną, zwraca uwagę na braki w uzębieniu i ewentualną obecność ognisk zakażenia.

Po zbadaniu jamy brzusznej w pierwszej połowie ciąży przeprowadza badanie ginekologiczne zestawione, w celu określenia wszelkich zmian w sromie, w pochwie, szyjce, wielkości macicy i jej spoistości i kształcie, a w drugiej połowie ciąży przeprowadza badanie położnicze, mierząc obwód brzucha i notując wymiary miednicy.

Badania laboratoryjne powinny być wykonywane przed każdą wizytą u lekarza, na ogół konieczne jest również badanie moczu. Badanie morfologiczne krwi wykonuje się przynajmniej trzykrotnie: na początku ciąży, w szóstym miesiącu i na 3 tygodnie przed rozwiązaniem. Niedokrwistość w ciąży jest najczęściej wtórna, w następstwie zakażeń ogniskowych, i może spowodować zaburzenia w rozwoju płodu. Na początku ciąży należy zrobić badanie cytologiczne, w celu wykluczenia skłonności do nowotworów oraz badanie rozmazu z pochwy na stopień czystości. Trzeci i wyższe stopnie czystości świadczą o obecności zakażenia w pochwie. Zakażenie to zwykle jest leczone przez stosowanie odpowiednich tabletek dopo-chwowych, zapisanych przez lekarza, w celu zapobieżenia wniknięciu zakażenia do jamy macicy i do cewki moczowej, a następnie do nerek.

W okresie ciąży należy unikać przyjmowania leków z wyjątkiem tych, które zaleci lekarz. Łożysko jest skuteczną barierą między krążeniem matczynym a płodowym, jednakże substancje znajdujące się we krwi matki mogą trafić do płodu. Przyjmowanie niektórych leków w ciąży może więc doprowadzić do uszkodzenia zarodka czy

płodu i wywołać poronienie albo poród przedwczesny. Trzeba podkreślić, że poronienia i porody przedwczesne mogą powstać z różnych przyczyn, niezależnie od przyjmowania leków, z powodu np. zakażeń, niedoborów pokarmowych, niedotlenienia i wpływu czynników szkodliwych.

Specjalnej uwagi wymaga sprawa zapobiegania wadom wrodzonym. Przyczyna ich tkwi na ogół w 2 czynnikach lub całym zespole czynników genetycznych i środowiskowych. Na tle zmienionych czynników genetycznych należy rozważyć działanie czynnika środowiskowego. Gdy działają 3 czynniki środowiskowe razem, efekt jest znacznie większy, niż wynikałoby to z wpływu poszczególnych czynników.

Przy niestabilnym czynniku genetycznym w kształtowaniu wady mogą odgrywać rolę takie stany, jak: niepowściągliwe wymioty, doprowadzające do wyniszczenia, niedokrwistość, uczulenia i nieprawidłowa dieta.

W populacji, w której predyspozycja do wady rozmieszczona jest prawidłowo, można zmniejszyć częstość wady już przez eliminację jednego czynnika. Natomiast dodanie czynnika — zwiększy liczbę wad. Zarówno płód, jak i zespół matka-łożysko współdziałają z czynnikami zewnętrznymi i mogą je modyfikować. Największe niebezpieczeństwo dla zarodka, jeżeli chodzi o wady wrodzone, istnieje od 16 do 75 dnia, a zmniejsza się, gdy organogeneza (tworzenie się zawiązków narządów) zostaje dokonana. W okresie późniejszym, płodowym, charakteryzującym się wzrostem i dojrzewaniem funkcjonalnym, czynnik uszkadzający płód może spowodować opóźnienie wzrostu i dojrzewania funkcjonalnego, a więc wywołać zmiany patologiczne, występujące po urodzeniu.

Płód uszkadzać mogą również:

1.    Czynniki fizyczne (promienie X, hipotermia, niedotlenienie, nadmiar dwutlenku węgla i uraz mechaniczny).

2.    Zakażenia.

3.    Hormony (płciowe i nadnerczowe).

4.    Brak lub nadmiar witamin i nieodpowiednie ich proporcje.

5.    Antymetabolity.

6.    Antybiotyki.

7.    Różne (salicylany, barwniki azotowe, thalidomid).

 

Podobne prace

Do góry