Ocena brak

Konstancin Jeziorna

Autor /bobert Dodano /15.01.2013

Miasto w powiecie piaseczyńskim, na pograniczu Doliny Środkowej Wisły i Równiny Warszawskiej, nad Jeziorką. 17 tys. mieszkańców. Miasto powstało z d. wsi i parcelacji dóbr ziemskich. Wsie rycerskie Jeziorna i Skoli­mów były wzmiankowane w XV w. W 1760 w Jeziornej zbudowano młyn zbożowo-papierniczy, rozbud. w 2 poł. XVIII w. Rozwój fabryki papieru i wsi po urucho­mieniu w 1892 kolei wąskotorowej z War­szawy, w 1898 wydłużonej do Skolimowa.

W 1897 w wyniku parcelacji dóbr ziem­skich Obory powstał Konstancin, który rozwinął się jako podwarszawskie letnisko. W sąsiedztwie powstały też letniska w Chy-licach i Skolimowie. W 1969 Jeziornę i Skolimów-Konstancin połączono w jeden organizm miejski o nazwie Konstancin-Jeziorna. W 1972 miasto uzyskało status uzdrowiska (od 1917 taki status miał tylko Konstancin). W okresie II wojny światowej wiele tutejszych willi wybrali sobie na rezydencje niemieccy dygnitarze, a po wojnie dygnitarze PRL.
Miasto obecnie jest dużym ośrodkiem uzdrowiskowo-letniskowym, leczniczym, m.in. Stołeczny Zespół Rehabilitacji „Stocer". W dzielnicy Skolimów, Dom Artystów Weteranów Scen Polskich (zał. w 1927).
W dzielnicy Jeziorna znajdują się Warsza­wskie Zakłady Papiernicze wytwarzające szeroki asortyment wyrobów, w tym produkowany w sposób tradycyjny papier ręcznie czerpany. Budynki fabryczne zbudowane na pocz. XIX w. (proj. Jana Jakuba Gaya), przebudowane w 1857-69 
i w 1887. Przy zakładach istnieje Muzeum Papiernictwa pokazujące m.in. historię zakładu i sposób produkcji papieru ręcznie czerpanego.
W dzielnicy Konstancina, w parku zdrojo­wym usytuowana jest tężnia solankowa z inhalatorium zbud. w 1974-79 (dł. 40 m, wys. 6 m). Podstawą jej działania jest źródło „Julian", zwierające solankę leczniczą
0 stężeniu 6,9% i temperaturze 290C. Wtłaczana na wys. 6 m i przepuszczana przez gałązki tarniny wypełniające ściany tężni, solanka rozpryskuje się na drobne kropelki. Umieszczone w środku tężni „grzybki", za pomocą sprężonego powie­trza, rozpylają solankę na lekką mgiełkę, wykorzystywaną do inhalacji. Sól konstan-cińska, głównie bromkowo-żelazisto-jod-kowo-wapniowo-potasowa, podobna do ciechocińskiej, działa leczniczo i profilak­tycznie na drogi oddechowe i układ nerwo­wy. Mikroklimat przypomina morski.
Zabytkowa zabudowa uzdrowiska skupio­na jest gł. w centrum dzielnicy Konstancin, w obszarze ograniczonym ulicami: Piłsu­dskiego, Matejki, Żeromskiego i Jagielloń­ską. Zachowały się tu zabytkowe wille z końca XIX w. i pocz. XX w., gł. secesyjne, dzieła znanych architektów, m.in.:
w Willa „Anna" (ul. Żeromskiego 10) z 1904 wg proj. Jana Heuricha.
wWillę „Este" (ul. Piłsudskiego 7) zbudował dla siebie w 1905 Mikołaj Tołwiński, prof. Instytutu Politechnicznego w Warszawie w 1901-05.
wDom „Moja" (ul. Sienkiewicza 9) z 1901 wg proj. Bronisława Czosnowskiego, ciekawa, zamkowa bryła, z herbem Nałęcz
1 neogotycka wieża.
w Willa „Natemi" (ul. Sienkiewicza 7) z 1905 wg proj. Józefa Piusa Dziekońskiego.
w Dom „Słoneczna" (ul. Piłsudskiego 31) z 1908 wg proj. Jana Wedegisa. W czasie II wojny mieszkanie niemieckiego starosty dystryktu warszawskiego, a potem przez wiele lat letnia rezydencja ambasadorów ZSRR. W parku otaczającym willę: chińska altana wykonana z żelaza, rosarium, rzeźba Stanisława Jackiewicza z 1928 „Tancerka".
w Willa „Świt" (ul. Żeromskiego 4) z 1914 wg proj. Zenona Chrzanowskiego zbudowana dla malarza-pejzażysty Zdzisława
Jasińskiego (1863-1932). W 1920 przebu­dowaną willę nabył Stefan Żeromski (1864­1925), który tu stale przebywał w 1920-25, Tu napisał „Przedwiośnie" i „Uciekła mi przepióreczka". Przed wejściem kamień upamiętniający pobyt pisarza. w Dawny pensjonat „Ukrainka" (ul. Batore­go 16) z 1914 wg proj. Tadeusza Tołwińskie­go. W 1936-39 mieszkał tu pisarz Wacław Gąsiorowski (1863-1939), który w 1937-39 był sołtysem Osady i Uzdrowiska Konstan­cin, tu napisał „Rok 1809" i „Królobójców".

Podobne prace

Do góry