Ocena brak

KLIMAT A MODEL ŻYWIENIA

Autor /niebieska Dodano /12.02.2014

Jakkolwiek w obecnym świecie obserwujemy ekspansywną migrację żywności na wszystkie kontynenty, to jednak ludność zamieszkująca poszczególne strefy klimatyczne najczęściej korzysta z lokalnych zasobów żywności, co ściśle w iąże się zc stosunkowo łatwym jej pozyskaniem, względnie niską ceną zakupu lub też z tradycjami żywieniowymi danego regionu świata. Dlatego też klimat, wpływając na produkcję określonego rodzaju żywności, w sposób pośredni kształtuje model żywienia populacji żyjącej w danym klimacie.

Bezpośrednim skutkiem działania klimatu na człowieka żyjącego w .»■trefie arktycznej i suharktyeznej oraz wietrznych rejonach strefy umiarkowanej jest znaczne zapotrzebowanie na energię związane z utrzymaniem stałej ciepłoty ciała w zimnym środowisku. Wykazano, że mieszkańcy rejonów arktycznych mają podwyższoną podstawowa przemianę materii, która jesl związana z adaptacją do warunków zimnego klimatu. Dieta mieszkańców strefy klimatu polarnego i sub-polamego jest wybitnie wysokobiałkowa i niskowęglowodanowa. bowiem jej podstawą są produkty pochodzenia morskiego, głównie mięso ryb i ssaków morskich, które jest spożywane bądź to w formie surowej, bądź gotowanej, suszonej lub mrożonej. Zamieszkujący te regiony Eskimosi oraz inne „ludy północy” spożywają mięso różnych galunków ryb, wielorybów, morsów, karibu, niedźwiedzi polarnych i fok oraz ptaków wędrownych lub lęgnących się na miejscu. Stąd też, niezależnie od dużej zawartości w diecie białka zwierzęcego, ich dicta dostarcza dużych ilości tłuszczu, w którego skład wchodzą w głównej mierze wielonienasy-cone kwasy tłuszczowe, szczególnie kwasy; arachidonowy i eikozapcntaenowy. Wprawdzie okres wegetacji roślin w tym klimacie jest bardzo krótki, to jednak mieszkańcy wzbogacają swój jadłospis o owoce jagodowe, takie jak: czarne jagody lub borówki amerykańskie oraz w niewielkie ilości warzyw rosnących w tundrze. a także o wodorosty pozyskiwane z morza. Ten sposób żyw ienia, a szczególnie duża podaż wiełonicnasyconych kwasów tłuszczowych stanowiących główne źródło tłuszczu w diecie Eskimosów', korzystnie wpływa na ich sian zdrowia, bowiem szereg chorób cywilizacyjnych, takich jak: choroby układu krążenia, miażdżyca czy też cukrzyca występują u nich bardzo rzadko lub są wręcz nieznane.

Najwięcej żywności produkuje się w klimacie umiarkowanym. Obecnie, strefy klimatu umiarkowanego USA, Argentyny. Europy i Azji Wschodniej stanowią obszary największej produkcji żywności zarówno pochodzenia roślinnego, jak i zwierząt hodowlanych. 'V strefie tego klimatu znajdują się bogate, wysoko rozwinięte gospodarczo państwa, w których klimatyczne uwarunkowania żywienia człowieka zeszły na plan dalszy, a z reguły wysoki status ekonomiczny ich społeczeństw spowodował określone zmiany w stylu życia, obejmujące m.in. bo-gatocnergetyczny sposób żywienia. Dominuje lam model żywienia człowieka określany mianem diety zachodniej (western diet). Jakkolwiek diela ta jest bardzo urozmaicona pod względem jakościowym, to jednak ilość konsumowanej żywności! przez mieszkańców tych krajów ciągle wzrasta, a jej wartość energetyczna znacznie przckraczi potrzeby żywieniowe organizmu człowieka. Należy podkreślić, że \s lego rodzaju żywieniu głównym źródłem energii w diecie są tłuszcze zwierzęce, zawierające nasycone kwasy tłuszczowe oraz wysoko przetworzone produkty węglowodanowe, zawierające duże ilości cukrów prostych. Wynikiem takiego modelu żywienia jest ciągły wzrost częstości występowania nadwagi i otyłości, uznanych za predysponujące do rozwoju metabolicznych chorób dictozalcżnych. takich, jak: choroby układu krążenia, z miażdżycą i nadciśnieniem oraz ich konsekwencjami w postaci zawałów scrca i udarów mózgu, a także nowotwoiy, cukrzyca typu II. osteoporoza i wiele innych.

Badania epidemiologiczne dotyczące określenia związku stosowanego modelu żywienia z zapadalnością na przewlekle choroby niczakaźnc oraz długością życia człowieka i jego stanem zdrowia doprowadziły do wytypowania wzorców żywieniowych najbardziej korzystnych zc zdrowotnego punktu widzenia. Wzorce tc. opracowano w postaci piramid zdrowego żywienia, pochodzą z różnych rejonów naszego globu i pozostają w ścisłym związku z panującym tam klimatem. Obecnie za najbardziej korzystne uznaje się sposoby żywienia ujęte w 3 piramidach zdrowego żywienia: śródziemnomorskiej, azjatyckiej i południowoamerykańskiej.

 

Podobne prace

Do góry