Ocena brak

KLEMENSIEWICZ ZENON

Autor /ortografia Dodano /28.02.2012

KLEMENSIEWICZ ZENON, ur. 2 IX 1891 w Tarnowie, zm. 2 IV 1969 pod Zawoją (w katastrofie lotniczej), językoznawca, badacz stylu, dydaktyk. W 1909-14 studiował na UJ, m.in. pod kier. I. Chrzanowskiego, J. Łosia, J. Rozwadowskiego. Habilitowany 1930 (dodatkowo 1933 w zakresie dydaktyki), 1939-61 prof. UJ, w czasie okupacji niem. brał udział w tajnym nauczaniu w Krakowie; czł. PAU (od 1946) i PAN (od 1954), prez. jej Oddziału w Krakowie (od 1966). Zamiłowany dydaktyk (m.in. praca Dydaktyka nauki o języku ojczystym 1929, liczne podręczniki), popularyzator kultury języka i wiedzy o nim (działał od 1922 w Tow. Miłośników Języka Pol., od 1958 jako przew. i red. organu „Język Polski"), organizator życia nauk. w wielu dziedzinach (był m.in. współtwórcą krak. Ośrodka Badań Prasoznawczych). Zmodernizował gruntownie naukę o składni pol., ogłaszając m.in. syntezę Składnia opisowa polszczyzny kulturalnej (1937) i jej opracowanie podręcznikowe Zarys składni polskiej (1953, wyd. nowe 1957), ponadto zebrane Studia syntaktyczne (1966). W założonej przez siebie (19561 Pracowni Składni Hist. przy krak. Zakładzie Językoznawstwa PAN zebrał bogate materiały do rozwoju składni pol., wyd. w wyborze od 1966 (Zapomniane struktury składni staropolskiej). Opracował rozległą syntezę Historia języka polskiego (t. 1-3 1961-72) charakteryzującą w ramach systemu ogólnego języka jego podsystemy funkcjonalne i społeczne. Prowadził badania nad stylem, językiem indywidualnym pisarzy (Mickiewicza, Słowackiego, Sienkiewicza, Wyspiańskiego, Zegadłowicza, Dąbrowskiej), metodologią jego opisu i interpretacji, zajmował się zagadnieniami przekładu literackiego. Prace z tego zakresu wydał w zbiorach W kręgu języka literackiego i artystycznego (1961) i Ze studiów nad językiem i stylem (1969), zawierających również bibliografię jego dorobku 1922-69.

S. URBAŃCZYK Z.K. - uczony i pedagog, „Jęz. Pol." 1961 z. 4; M.R. MAYENOWA Z.K., „Pam. Lit." 1969 Z. 4; Z. JAKUBOWSKA Nad spuścizną naukową znakomitego językoznawcy i nauczyciela języka ojczystego, „Przegl. Hum." 1970 nr 2; W służbie nauce i szkole. księga pamiątkowa, W. 1970; W. PISAREK Językoznawcze dziedzictwo Z.K., „Jęz. Pol." 1979 z. 5.

Stanisław Urbańczyk

Podobne prace

Do góry