Ocena brak

KITOWICZ JĘDRZEJ

Autor /ortografia Dodano /28.02.2012

KITOWICZ JĘDRZEJ, ur. 26 X - 1 XII 1728 (1727?) zapewne w Wielkopolsce, zm. 3 IV 1804 w Rzeczycy (ziemia rawska), pamiętnikarz-historyk. Wg R. Pollaka pochodził z rodziny mieszczańskiej. Nie ukończywszy nauki, dorabiał się pozycji w służbie dygnitarzy kośc., m. in. jako sekretarz i korespondent polit. (ok. 130 gazet pisanych 1771-76) M. Lipskiego. Podczas konfederacji barskiej walczył (w stopniu rotmistrza) w Wielkopolsce. W 1771 rozpoczął studia teol. w Warszawie (od 1772 w służbie A. Ostrowskiego, biskupa kuj.), ok. 1777 wyświęcony, przed 1781 został proboszczem rzeczyckim. Zostawił dwa nie ukończ, dzieła o charakterze pamiętnikarsko-historycznym, do których przez całe życie zbierał materiały: Opis obyczajów za panowania Augusta III (wyd. 1840), pierwszą próbę systematycznego ujęcia zjawisk obycz. epoki, i Pamiętniki, czyli Historię polską (wydania częśc. od 1840, pełne 1971), kronikę wydarzeń 1743-98 (najdokładniej opisał czasy konfederacji barskiej). Mimo dążenia do obiektywizmu często stronniczy w sądach, niechętny królowi, nieufny wobec poczynań reformatorskich, których sens nie zawsze rozumiał, przekazał K. wiernie stan umysłów znacznej części społeczeństwa pol. doby rozbiorów i stworzył przejmujący, bogaty w realia codziennego życia obraz schyłku Rzplitej szlach.; dar obserwacji, talent narratora-gawędziarza i słuch językowy zapewniły jego dziełom wartość literacką.

T. MIKULSKI Z historii i źródeł K, w: Ze studiów nad oświeceniem, W. 1956; D. MANIEWSKA Zagadki życia i twórczości J.K., w: Miscellanea staropolskie (zbiór.), Wr. 1962; P. MATUSZEWSKA Proza J.K., Wr. 1965; taż, wstęp w: Pamiętniki, czyli Historia polska, W. 1971 BPam.

Przemysława Matuszewska

Podobne prace

Do góry