Ocena brak

KISIELEWSKI JAN AUGUST, pseud. August Olch

Autor /ortografia Dodano /28.02.2012

KISIELEWSKI JAN AUGUST, pseud. August Olch, ur. 8 II 1876 w Rzeszowie, zm. 29 I 1918 w Warszawie, brat Zygmunta, dramatopisarz, krytyk lit., eseista. Pochodził z inteligencji galie, o tradycjach ziemiańskich. Studiował w Krakowie i Wiedniu, 1900-03 przebywał w Paryżu, po powrocie założył w Krakowie pismo satyr.-lit. —>Liberum veto". Był współzałożycielem —> Zielonego Balonika (1905) i konferansjerem na pierwszym wieczorze kabaretowym. W 1906 przeniósł się do Warszawy i zbliżył do Nar. Demokracji. Z krótką przerwą mieszkał w Warszawie do końca życia, dręczony chorobą psych, która wcześnie zniszczyła jego możliwości twórcze. Sławę zdobył błyskawicznie, debiutując prawie równocześnie napisanymi sztukami: —> W sieci (1899) i —> Karykatury (1899), w których z wnikliwością psychol. przedstawił ferment światopoglądowy charakterystyczny dla przełomu wieków. Sukcesu pierwszych utworów już jednak nie powtórzył. W kolejnym dramacie Sonata (1900) realizm ustąpił miejsca nastrojowości i symbolizmowi. Wierny natomiast pozostał K. problematyce miejsca i funkcji artysty w społeczeństwie oraz sprawie warunków potrzebnych do uprawiania prawdziwej sztuki; domagał się od artysty absolutnego poświęcenia sztuce. K. opublikował ponadto szkic lit. O teatrze japońskim (1902), zbiory artykułów publicyst. i recenzji Panmusaion (1906). Życie dramatu (1907, tu m. in. mowa wygł. na otwarciu Zielonego Balonika); pośmiertnie ukazał się w „Maskach"' 19181 akt dramatu Komedia miłości i cnoty (powst. 1903).

W sieci. Karykatury, wstąp J.Z. Jakubowski, W. 1956; Dramaty, wyd. kryt. i wstęp R. Taborski, Wr. 1969 BN 1196.

PSB 12 (R. Taborski); OLP V 2 (T. Weiss); A. GRZYMAŁA-SIEDLECKI J.A.K., w: Na orbicie Melpomeny, W. 1966; J. MICHALIK Sietzscheanizm w dramatach J.A.K., Roczn. Kom. Hist.lit. PAN Kr. 10 (1972); P. OBRĄCZKA Studia nad życiem i twórczością J.A.K., Opole 1973; J. MICHALIK Kształtowanie tekstów dramatów J.A.K., „Pam. lit" 1977 z. 3.

Tomasz Weiss

Podobne prace

Do góry