Ocena brak

Katolicy w Irlandii

Autor /Nunilona Dodano /26.04.2013

Ludność Irlandii była w zdecydowanej większości katolicka, lecz warunki jej życia religijnego miały taksamo charakter misyjny, jak w Anglii. Względy polityczne skłaniały rząd angielski do znacznej tolerancjipraktycznej. Według jego obliczeń w połowie XVIII wieku było w Irlandii co najmniej 900 obiektówsakralnych i około 1500 kapłanów.

Katolicy, zorganizowani w Stowarzyszeniu Katolickim, gotowi byli złożyć Koronie angielskiej przysięgęwierności za przywrócenie im dawnych swobód. Od 1768 roku modlono się w kościołach za JerzegoIII. Korzystny dla Irlandczyków modus vivendi, wprowadzony (1774) ze względu na kłopoty Korony ze Stanami Zjednoczonymi, pozwolił rozwijać jawnie religijną działalność, a nawet zakładać klasztory. W 1784 roku uzyskano całkowitą wolność kultu katolickiego, z jedynym ograniczeniem że kościoły nie mogłymieć dzwonnic i dzwonów. Nie zdołano wszakże usunąć społecznej przepaści między katolikami ianglikanami. Walka o przywrócenie Kościołowi całkowitej swobody działania a katolikom ich pełnychpraw złączyła sprawy religijne z politycznymi.

Akt unii z 1800 roku, znoszący osobny parlament irlandzki, po niespełnionej obietnicy równouprawnieniakatolików z anglikanami, pozbawił Irlandię ostatnich pozorów autonomii, pogłębił w kraju przedziałmiędzy obu wyznaniami oraz przedział między katolikami irlandzkimi i Wielką Brytanią. Opozycja katolikówirlandzkich przez dłuższy czas miała charakter legalny, ale nie skłaniała rządu angielskiego doustępstw. W walce o uzyskanie emancypacji politycznej zajęli oni inne stanowisko niż katolicy angielscy.Biskupi irlandzcy potępili (1813) projekt rządowy co do emancypacji, gdyż nie miała być pełna. Na czelenieprzejednanych stanął znakomity prawnik, (od 1798) dubliński adwokat Daniel O’Connell, którywskrzesił (1823) Stowarzyszenie Katolickie, przyciągając do niego lud.

Początkowa rezerwa duchowieństwawobec tego ruchu nie przeszkodziła, że O’Connell stał się niekoronowanym królem Irlandii, dbająco to, by Anglikom nie dać powodu do represji. Gdy wprowadzili ustawę zakazującą nielegalnych stowarzyszeńw Irlandii, przekształcił swą organizację na nie do zakwestionowania towarzystwo dobroczynnościpublicznej bądź prywatnej, bądź jakiejkolwiek innej, które nie jest zabronione przez 6. Ustawę JerzegoIV, rozdz. 4. Potrafił też zwiększyć liczbę elektoratów irlandzkich, a przez nich w wyborach (1826) wyeliminowaćprzeciwników pełnej emancypacji politycznej.

Po wydaniu (1829) billu emancypacyjnego, co uznano przede wszystkim za zwycięstwo O’Connella, nieustały w Irlandii konflikty polityczno-społeczne i one zepchnęły na dalszy plan sprawy religijne. Irlandczycyuzyskali drobne ustępstwa: zniesienie (1832) dziesięciu biskupstw anglikańskich, co odciążyło ichw świadczeniach, oraz zniesienie (1838) dziesięcin, płaconych przez całą ludność na utrzymanie duchowieństwaanglikańskiego.

Katolicy irlandzcy odrzucili, razem z anglikanami, projekt rządu Roberta Peelautworzenia trzech kolegiów uniwersyteckich (Belfast, Cork, Galway), w których wykształcenie byłobydostępne bez różnicy na wyznanie. W tej sprawie biskupi irlandzcy zwrócili się do papieża, a gdy Pius IXzajął (1847) także negatywne stanowisko, anty-papiści angielscy orzekli, że jest to najbardziej śmiałymnadużyciem władzy papieskiej, podjętym na tych Wyspach od reformacji.

Podobne prace

Do góry