Ocena brak

Kamienie ozdobne, drogie kamienie

Autor /DorisLoL Dodano /31.10.2012

Najczęściej
minerały kryształów występujące w budowie skorupy
ziemskiej, odznaczające się rzadkością występowania,
piękną barwą, żywym połyskiem, przezroczystością,
wysokim współczynnikiem załamywania światła, odpornością
na czynniki chem.

Najwyżej w klasyfikacji
cenione są kamienie szlachetne (np. diament,
rubin, szafir, szmaragd). Drugą grupę stanowią kamienie
jubilersko-ozdobne; należą do niej
minerały i skały, które ze względu na piękną barwę
lub efekty optyczne, takie jak gra barw, iryzacja, labradoryzacja,
asteryzm znajdują zastosowanie w jubilerstwie.

Do ostatniej grupy zalicza się kamienie
ozdobne - różnego rodzaju minerały i skały oraz
substancje pochodzenia organicznego (perły, korale,
bursztyny) odznaczające się trwałymi właściwościami
zdobniczymi. Sztucznie otrzymuje się k a m i e n i e
rekonstruowane -z rozdrobnionych lub sproszkowanych
kamieni naturalnych; kamienie syntetyczne
-wytwarzane na drodze syntezy i mające te same
właściwości chem. i fizyczne jak kamienie naturalne.

Pierwsze k.o. syntetyczne otrzymał w 1891 H. Verneuil;
ob. w ten sposób uzyskuje się prawie wszystkie
kamienie jubilerskie i ozdobne. Inną grupę stanowią
imitacje k.o. - substancje sztuczne
przypominające wyglądem k.o. naturalne, ale nie mające
ich właściwości chem. i fizycznych. W jubilerstwie
mają znaczenie kamienie składane z kilku części,
np. dublety, tryplety czy tzw. półdublety
mające górną część wykonaną z k.o., dolną z odpowiednio
zabarwionego szkła (zw. strasem lub smilą),
w skład którego wchodzi domieszka ołowiu.
Wartość i cena k.o. zależy od barwy, czystości szlifu
i wielkości kamienia (mierzonej w —> karatach).

Najważniejszą
cechą mech. w klasyfikacji k.o. jest twardość,
czyli opór, jaki stawia minerał czynnikowi mech.
usiłującemu zarysować jego powierzchnię; do oznaczania
twardości używa się porównawczej skali
twardości Mohsa - dziesięć minerałów ułożono
wg wzrastającej twardości: 1 - talk, 2 - gips, 3 - kalcyt, 4 - fluoryt, 5 - apatyt, 6 - ortoklaz, 7 - kwarc, 8 - topaz,
9 - korund, 10 - diament.

K.o. stosowane w jubilerstwie poddaje się specjalnej
obróbce, która ma na celu nadanie odpowiedniego
kształtu i uwydatnienie koloru, połysku, gry barw
itp., a następnie oprawia.

Obróbki k.o. dokonuje się
przez szlifowanie. Od najdawniejszych czasów
kamienie wygładzano i polerowano, doskonaląc formę
i nadając im kształt kuli, półkuli, jajowaty; tak oszlifowane
k.o. noszą nazwę kaboszonów. Ob. szlify
kaboszonowe stosuje się dla kamieni nieprzezroczystych
lub półprzeźroczystych oraz takich, które wykazują
charakterystyczne zjawiska świetlne: asteryzm
(rubin, szafir gwiaździsty), migotliwość (kocie oko, tygrysie
oko, sokole oko, awenturyn), grę barw (opale)
czy opalescencję (np. kamień księżycowy).

W XV w.
we Włoszech w obróbce kamieni przezroczystych
rozpowszechnił się szlif w —> fasety. Wyróżnia się
dwie zasadnicze odmiany szlifów fasetkowych: szlif
brylantowy i szlif schodkowy. Szlif brylantowy
opracowano w XVII w. dla diamentu; kamień otrzymuje
kształt podwójnego ostrosłupa ze ściętymi wierzchołkami;
górna płaszczyzna, tafla, wraz z 32
okalającymi ją fasetami nosi nazwę pawilonu; dolna
płaszczyzna, kaleta, otoczona jest 24 fasetkami.
Ewolucja szlifu brylantowego doprowadziła do zwiększenia
ilości fasetek (ob. ponad 150) i powstania wielu
odmian: lizbońskiego, portugalskiego, francuskiego,
brazylijskiego, szlifu Mazariniego, Peruzziego.

Szlif schodkowy odznacza się symetrycznym
układem wąskich, prostokątnych faset, pokrywających
dolną część kamienia, rzadziej górną; szczególną
odmianą tego szlifu jest szlif szmaragdowy, w formie
wydłużonego prostokąta i szlif nożycowy, w
którym ścianki nie są równoległe, lecz krzyżują się.
Zbliżony do schodkowego jest szlif tablicowy o
górnej płaszczyźnie znacznie większej od faset bocznych.
Rzadko stosowanymi szlifami mieszanymi są
szlify zw. gruszką, markizą, sercem, gwiazdą, owalem,
oliwką czy rozetą.

Często kamienie szlifuje się
w podwójną rozetę, zw. pendeloąue; rodzajem pendeloąue
jest tzw. brilolette, o kształcie kropli, również pokrytej
fasetami. Szlify brylant, rozeta i pokrewne stosuje
się do kamieni przezroczystych, zwykle
najcenniejszych, jak diamenty, a także do korundów,
berylów, topazów, granatów itp.

K.o. szlifuje się za
pomocą tarczy metal, z miedzi, cyny, czasem z bardzo
twardej stali; środkiem szlifującym jest sproszkowany
korund dla kamieni o niższej twardości i pył diamentowy
do obróbki diamentów i korundów. K.o. poddaje
się również rzeźbieniu i rytowaniu (—> gliptyka). K.o. oprawione artyst. noszą nazwę —> klejnotu. Zob.
też oprawa kamieni ozdobnych.

Podobne prace

Do góry