Ocena brak

Kair

Autor /Sasza Dodano /31.01.2012

Kair, stolica Egiptu, jest najwięk­szym miastem Afryki i jednym z największych ośrodków kultural­nych, handlowych, gospodarczych i politycznych świata arabskiego. W pobliskiej Gizie znajdują się słynne budowle starożytne -piramidy faraonów.
Kair leży na północnym krańcu Sahary, około 160 km na południe od wybrzeży Morza Śródziemnego. Centrum miasta znajduje się na wschodnim brzegu Nilu, nieco dalej na północ Nil rozwidla się na dwie tworzące deltę odnogi - Rosetta i Diametta. Ze względu na tak strategiczne usytuowanie miasta od wieków toczo­no o nie krwawe wojny.
Kair zajmuje około 214 km2 powierzchni, w sa­mym mieście żyje 6,7 mln mieszkańców. Tak zwany Wielki Kair albo muhafaza liczy ponad 15 milionów mieszkańców.
Miasto ma kształt wachlarza, którego węższy koniec skierowany jest na południe, wcinając się w zwężającą się deltę Nilu. Ku północy Kair roz­szerza się, niejako otwierając się na deltę Nilu.

Od stuleci Kair rozbudowuje się, wchłaniając tere­ny odzyskane z wysychającej rzeki. Podjęto także próby zasiedlania zachodniego brzegu Nilu, jed­nak koszty nawadniania tego terenu są tak wysokie, że rozwój miasta w tym kierunku odbywa się o wiele wolniej.
Bliskość pustyni wywiera ogromny wpływ na klimat kairski. Dnie są gorące i suche, a noce chłod­ne i świeże dzięki ożywczej bryzie znad Nilu. Śred­nia temperatura sięga 21°C. Większa część spo­śród zaledwie 25 mm rocznych opadów przypada na miesiące zimowe.
Chociaż Kair jako port rzeczny znany był już od czasów Chrystusa - w miejscu dzisiejszego cen­trum Rzymianie zbudowali twierdzę Babilon - za założycieli dzisiejszego miasta powszechnie uważa się Arabów. W 642 roku zbudowali tu oni obóz wojskowy, który z czasem przekształcił się w mia­sto nazwane Al Fustat. Jego intensywny rozwój rozpoczął się po 968 roku, kiedy to Fatymidzi uczy­nili z Kairu stolicę kalifatu.
Pod rządami sułtana Saladyna, który podbił Egipt w 1169 roku, miasto przeżywało okres pro­sperity. Dynamiczny rozwój trwał aż do końca panowania dynastii mameluckich (XIII-XV wiek). Ocenia się, że w połowie XIV wieku w Kairze mieszkało około 500 tysięcy ludzi.

Mniej więcej od połowy XV wieku Kair zaczął podupadać - najeżdżany przez Mongołów i tra­piony epidemiami w końcu w roku 1517 został zdo­byty przez wojska imperium ottomańskiego. Datę tę przyjmuje się za symboliczny koniec średnio­wiecznego okresu świetności miasta.
W czasie wojen napoleońskich Kair dostał się na trzy lata (1798-1801) w ręce Francuzów, a na­stępnie został odbity przez Brytyjczyków. W pierw­szej połowie XIX w., chociaż formalnie podlegał imperium ottomańskiemu, to jednak w praktyce pod rządami Muhammada Ali (1805-49) cieszył się dużą niezależnością od Turków. W pierwszej połowie dziewiętnastego wieku nastąpił ponowny rozkwit miasta. W latach 1914-1922 Egipt znaj­dował się protektoratem brytyjskim.
Po drugiej wojnie światowej, wraz z rozwojem przemysłu, liczba mieszkańców Kairu zaczęła dra­matycznie rosnąć. Aby pomieścić wszystkich no­wych mieszkańców, miasto musiało gwałtownie się rozbudowywać. W rezultacie tego rozwoju, pod koniec lat siedemdziesiątych Kair stał się najważ­niejszym ośrodkiem politycznym i kulturalnym świata arabskiego oraz największym miastem Afryki i Bliskiego Wschodu. Przez wiele lat mieści­ła się tu główna siedziba Ligi Arabskiej - stworzo­nego w 1945 roku związku niepodległych państw arabskich. W 1977 roku, kiedy Egipt rozpoczął roz­mowy pokojowe z Izraelem, oburzone kraje arab­skie przeniosły siedzibę Ligi do Tunisu. Od roku 1990 Kair jest siedzibą Sekretariatu Organizacji Solidarności Krajów Afryki i Azji.
Miasto eklektyczne.
Przez całe stulecia burzliwej historii miasta na architekturze Kairu wycisnęły swoje piętno różne kultury i prądy estetyczne,poczynając od starożyt­nych Egipcjan, poprzez Rzymian, Turków i Ara­bów aż po współczesną architekturę zachodnią. Pierwsze budowle utrzymane w stylu europejskim, czy też kosmopolitycznym, pojawiły się w Kairze w połowie XIX wieku, za panowania Ismaila Paszy (1830-95). Po II wojnie światowej stanęły w Kairze pierwsze wieżowce, obecnie otaczają pierścieniem piękne zabytkowe centrum.
Najstarszym zabytkiem architektury arabskiej jest meczet Amra Ibn al-Asa wybudowany w roku 643, najbardziej okazałą budowlą jest cytadela wybudowana pod koniec XII wieku przez Sala-dyna. Wewnątrz cytadeli znajduje się zbudowany w latach 1824-1857 meczet Muhammada Ali.
Stare miasto muzułmańskie ze swymi zabytka­mi zostało wpisane na Listę Światowego Dziedzic­twa Kulturalnego i Przyrodniczego UNESCO.
Obecnie starzejąca się infrastruktura miejska z trudem wytrzymuje obciążenie wciąż rosnącą liczbą mieszkańców. Zbudowane na wzór miast zachodnich centrum otoczone jest trzema trady­cyjnymi dzielnicami arabskimi, które ze względu na ogromne zagęszczenie ludności zamieniły się w slumsy. Główną arterią nowoczesnego śród­mieścia (Al Ezbekija) jest ciągnąca się wzdłuż pra­wego brzegu Nilu Szari Corniche An-Nil.
W średniowiecznej części miasta uliczki są wąskie i kręte, na każdym kroku spotyka się ba­zary wypełnione straganami ustawionymi pod gołym niebem i stare meczety. W największej z trzech starych dzielnic, tzw. Mieście Fatymidów znajdują się liczne zabytki, między innymi cyta­dela Saladyna i meczet Bajbarsa.
Na południe od zamieszkiwanej przez klasę średnią dzielnicy mieszkaniowej znajduje się Mia­sto Umarłych z niewielkimi meczetami i grobow­cami pierwszych przywódców religijnych.

Wody przepływającego przez miasto życiodajnego Nilu nawadniają cały region, rzeka łagodzi też kli­mat w mieście i stanowi bardzo ważny szlak ko­munikacyjny. Jedenaście mostów stanowi połą­czenie z położonymi na rzece wyspami Zamalek i Roda, na których znajdują się budynki mieszkal­ne i użyteczności publicznej (m.in. gmach opery) i tereny rekreacyjne.
W Kairze funkcjonuje pierwsze w Afryce metro. Pierwszą linię otwarto w 1987 roku. Na północny wschód od miasta, w Heliopolis znajduje się mię­dzynarodowy port lotniczy.
Kair jest nie tylko stolicą Egiptu i siedzibą rządu tego kraju. Jest to też największy ośrodek handlo­wy, przemysłowy, finansowy i węzeł transportowy tego kraju. To właśnie tutaj ma swoje siedziby większość egipskich banków i instytucji finan­sowych. Zakłady przemysłowe skupiły się w pod­miejskich dzielnicach Helwan i Shubra al-Khaymah. Znajdują się tam między innymi zakłady metalurgiczne, włókiennicze, przemysłu gumowego i chemiczne. W Kairze istnieje też dobrze rozwinięty przemysł spożywczy, tytonio­wy, skórzany i rzemiosło artystyczne. Stolica Egip­tu jest siedzibą większości bliskowschodnich wy­dawnictw i wytwórni filmowych.
Miasto turystów.
Turystyka od dawna stanowi jedno z głównych źró­deł dochodów miasta. Nie zmieniły tego nawet nie­dawne zamachy terrorystyczne fundamentalistów islamskich skierowane przeciwko turystom. Naj­większą atrakcją turystyczną Kairu są oczywiście wielkie piramidy w leżącej po drugiej stronie rzeki Gizie. Świadectwem dziedzictwa Kairu jako sto­licy Egiptu jest miedzy innymi stojący na wprost głównego dworca kolejowego posąg Ramzesa II przeniesiony tu z pobliskiego Memfis.
Kair jest też jednym z największych ośrodków uniwersyteckich Afryki. Mieści się tu pięć uni­wersytetów, między innymi uniwersytet Al-Azhar (założony w 972 r.), Uniwersytet Kairski, Ain Shams i Uniwersytet Amerykański. W Muzeum Egipskim znajduje się jeden z najbogatszych na świecie zbiorów starożytności przyciągający archeologów i historyków z całego świata.

Podobne prace

Do góry