Ocena brak

Jeleniowate - Jelenie

Autor /Jana Dodano /31.01.2012

Jeleniowate, antylopy i niezgrabne żyrafy to przedstawiciele parzysto-kopytnych należących do grupy przeżuwaczy. Jeden z ich czterech żołądków magazynuje pospiesznie połknięty pokarm, który dopiero później zostaje dokładnie przeżuty. Cechą charakterystyczną jelenio­watych jest poroże, osiągające czasami dość duże rozmiary.
Znamy trzydzieści sześć gatunków jelenio­watych, zamieszkujących tereny Europy, Afryki Północnej, Azji oraz obu kontynen­tów amerykańskich. Zostały one także sprowa­dzone do Australii i Nowej Zelandii.
Jeleniowate to jedyne zwierzęta, na których głowach rośnie charakterystyczne, sporych roz­miarów poroże - rozgałęzione struktury kostne. U niemal wszystkich gatunków samice nie mają poroża. Poroże jest zrzucane co roku, a na jego «i miejsce rośnie nowe, pokryte delikatną, aksamitną tkanką, stopniowo wysychającą i ścieraną. Samce jeleniowatych wykorzystują poroże do walki w okresie rui (rykowiska). U większości gatunków jeleniowatych samiec jest zwany by­kiem, a samica łanią.
Jeleniowate żyją przeważnie w dużych stadach i wędrują z miejsca na miejsce w poszukiwaniu pożywienia. Żywią się korą, pąkami, pędami i liśćmi krzewów i drzew.
Jelenie europejskie i azjatyckie.
Dwa najpospolitsze gatunki jelenia zamieszku­jące Europę to niewielki daniel, mający wysokość w kłębie około ł metra, i charakteryzujący się dystyngowanym wyglądem jeleń szlachetny, mierzący 1,2 m wysokości. Daniele żyją na wol­ności w południowej Europie, Turcji i północno-zachodniej Afryce. W północnej Europie i Wiel­kiej Brytanii można je spotkać w parkach. Jelenie szlachetne zamieszkują większość terenów euro­pejskich, północno-zachodnią Afrykę i Iran. Amerykański jeleń wapiti jest bliskim krewnym tego szeroko rozpowszechnionego gatunku.
W Laponii i północnych częściach byłego Związku Radzieckiego renifery należą do zwie­rząt mających duże znaczenie dla człowieka. Ich ciepłe gęste futro, pokrywające grube warstwy tłuszczu, pozwala im znieść trudne, arktyczne warunki. Duże stopy ułatwiają im poruszanie się po śniegu, a kopyta mają ostre brzegi, tnące lód niczym łyżwy. Ludzie hodują renifery ze wzglę­du na mięso, futro i mleko.
Największym ze wszystkich jeleni jest łoś, którego wysokość wynosi około 2 metry. Za­mieszkuje najczęściej lasy liściaste, bagna i mo­kradła. Można go spotkać w Skandynawii, Europie Wschodniej i na Syberii. Jest bliskim krew­nym innego łosia - północnoamerykańskiego.
Wśród azjatyckich jeleni rozróżniamy dużego barasinga z Indii. Jeszcze większy jest sambar indyjski, ważący nawet 320 kg. Zamieszkuje on tereny Indii, Cejlonu, południowo-wschodniej Azji, Chin i Filipin. Jednym z najpiękniejszych jest aksis, mieszkaniec Indii i Sri Lanki, charakte­ryzujący się białymi plamkami na czerwono-brunatnym futrze. Żyje w stadach składających się ze 100 lub więcej osobników.
Maleńki indyjski mundżak ma tylko 50 cm wysokości. Często nazywa się go szczekającym jeleniem, ponieważ jego głos przypomina szcze­kanie psa. Ma malutkie poroże, ale może się bro­nić przy pomocy ostrej pary siekaczy. Niewiel­kimi rozmiarami cechuje się również chiński jelonek błotny.
Jednym z najrzadszych jeleni jest milu. Pier­wszym Europejczykiem, który go zobaczył, był misjonarz, Pere David. W swoim rodzinnym kra­ju, Chinach, milu wyginął w 1900 roku, ale na szczęście jedno stado uchowało się w Anglii, gdzie było hodowane przez księcia Bedford. Stado rozmnożyło się dostatecznie, by można było rozesłać przedstawicieli gatunku do ogrodów zo­ologicznych - między innymi w Pekinie. Jest to jeden z najszczęśliwszych epizodów w historii ochrony gatunkowej zwierząt.
W obu Amerykach mieszkają różne gatunki jeleni. Łoś amerykański jest bardzo podobny, i blisko spokrewniony, z północnoamerykańskim jeleniem wapiti. Innym amerykańskim jeleniowa­tym jest karibu.
Najpospolitszym gatunkiem amerykańskich jeleni jest jeleń wirginijski, żyjący w Ameryce Północnej, Boliwii, Gujanie i Peru. Jest to pełne wdzięku zwierzę, mające około 1 m wysokości. Podobny do niego jest mulak z zachodnich rejo­nów Ameryki Północnej. Ma on charakterystycz­ne uszy przypominające uszy muła. Pędzące z du­żą prędkością mulaki często odbijają się od ziemi skacząc wysoko w powietrze.
W Ameryce Południowej żyje najmniejszy przedstawiciel rodziny jeleniowatych - pudu. W kłębie osiąga on wysokość niewiele przekra­czającą 30 cm. Największym południowoamery­kańskim jeleniowatym jest jeleń bagienny, mie­rzący 1,2 metra.
Rozmnażanie.
Co roku dojrzałe płciowo samice są zapładniane przez najsilniejszego samca w stadzie. Ciąża -zwykle bliźniacza - trwa od 25 do 40 tygodni w zależności od gatunku. Samice jeleni rodzą młode w samotności, a cielęta jeszcze przez kilka tygodni trzymane są w odosobnieniu, zanim wraz z matką dołączą do stada. W tym czasie bezpie­czeństwo zapewniają im kamuflujące plamki ochronne na sierści i instynktowna umiejętność zastygania w bezruchu. Młode są karmione mle­kiem matki przez mniej więcej siedem miesięcy.

Jeleniowate, antylopy i żyrafy należą do jednego rzędu Artiodactyla

JELENIOWATE należą do rodziny Cervidae
Występuje tu 36 gatunków w 16 rodzajach
Wielkość: Wysokość w kłębie 38 cm - 230 cm
Jeden z gatunków: Daniel (Dama dama)

Podobne prace

Do góry