Ocena brak

Jałowa martwica nasad trzonów kręgów

Autor /grubaska Dodano /18.12.2012

Jałowa martwica nasad trzonów kręgów (choroba Scheuermana, młodzień­cza kifoza, osteochondronecrosis juvenilis doisi, kyphosis). Choroba rozwija się w obrębie nasad trzonów środkowego i dolnego odcinka piersiowego kręgo­słupa, rzadziej w odcinku piersiowo-lędżwiowym. Działanie nacisku na podat­ną tkankę kostną powoduje klinowate zniekształcenie kręgów i kifotyczne wygięcie kręgosłupa:

Zniekształcenie rozwija się w okresie dojrzewania. Stopniowo narasta nad­mierne tylne wygięcie części piersiowej kręgosłupa (plecy okrągłe) i pochy­lenie głowy do przodu. Pierwsze objawy — to szybkie męczenie się i wyczer­pywanie po dłuższym przebywaniu w pozycji stojącej, później mogą dołączyć się dolegliwości bólowe. Proces trwa około 2 lat. W nasilonych przypadkach może dołączyć się ograniczenie ruchomości klatki piersiowej.

Na radiogramie płytki graniczne objętych procesem trzonów są cienkie, sil­nie wysycone, o nieregularnych zarysach, czasami pofragmentowane. Trzony mogą być odwapnione, językowato wydłużone i w odcinkach przednich spła­szczone. Jądra miażdżyste mogą uwypuklać się w kierunku trzonów tworząc guzki Schmorla.

W różnicowaniu należy brać pod uwagę gruźlicę i choroby układowe (z gru­py chondrodysplazji). Rozstrzyga obraz kliniczny, wywiady i badania labora­toryjne.

Leczenie polega na ochronie przed naciskiem i odciążeniu trzonów drogą wzmacniania napięcia mięśni grzbietu. Zaleca się: leżenie w pozycjach redre-syjnych (na brzuchu) i ćwiczenia wyprostne grzbietu, pływanie stylami na brzuchu. Przeciwwskazane jest dźwiganie ciężarów w pozycji zgięciowej, jaz­da na rowerze oraz skoki. Gorset ortopedyczny może mieć zastosowanie przy niskich umiejscowieniach zmian, jednak wymaga intensywnych ćwiczeń. Zbyt późne rozpoczęcie leczenia nie zapobiega zniekształceniu, które u dorosłych może być przyczyną bólów i zmian zwyrodnieniowych.

Martwica kości księżycowatej, choroba Kienbócka (necrosis aseptica ossis lunati). Proces martwiczy dotyczący kości księżycowatej nadgarstka występu­je najczęściej u dorosłych. Zmiany wiążą się z powtarzającymi się mikroura-zami (świdry, młoty pneumatyczne itp.). Pierwszymi objawami są zwykle osła­bienie siły chwytnej ręki, ból nadgarstka i obrzęk. Ruchomość jest ograniczo­na (szczególnie zgięcia grzbietowego), w przypadkach cięższych mięśnie prze­dramienia ulegają zanikowi.

Na radiogramie widoczna jest początkowo wzmożona gęstość cienia kości księżycowatej, następnie fragmentacja i zniekształcenie. Różnicować trzeba z gruźlicą nadgarstka i złamaniami.

Leczenie przypadków świeżych polega na długotrwałym unieruchomieniu, zastarzałych — na leczeniu operacyjnym (usunięcie kości, zastosowanie prote­zy lub usztywnienie nadgarstka).

Oddzielająca martwica kostno-chrzęstna (osteochondritis dissecans). Zmia­ny martwicze dotyczą odcinków chrząstki stawowej i podchrzęstnej warstwy kości. Najczęstszym umiejscowieniem są kłykcie kości udowej, główka kości ramiennej, rzadziej zmiany występują w stawie biodrowym i skokowym. Cześ ciej dotknięta jest płeć męska w okresie pokwitania.

Przyczynami ognisk martwiczych najczęściej są urazy, mikrourazy, przecią­żenie, zaburzenia ukrwienia powierzchni stawowych. W pierwszym okresie zmieniony odcinek chrząstki matowieje, traci elastyczność, wyraźnie odgrani­cza się od tkanek zdrowych. Proces obejmuje również część podchrzęstną tkan­ki kostnej. Z czasem następuje oddzielenie martwaka chrzęstno-kostnego, któ­ry może oderwać się i przemieścić do jamy stawu. Od brzegów ubytków mogą odłamywać się fragmenty narastającej chrząstki, które czasami wzrastają do dużych rozmiarów. Pozostały odcinek chrząstki stawowej ulega zwyrodnieniu w następstwie uszkodzeń i wysięków.

Pierwsze dolegliwości są niewielkie i zwykle początek choroby wiąże się z nagłym zablokowaniem stawu już po oddzieleniu ciała wolnego. Oprócz og­raniczenia ruchu i bólu pojawia się wysięk, później zaniki mięśniowe, po la­tach zmiany zwyrodnieniowo-zniekształcające.

Na radiogramie może być widoczne soczewkowate przejaśnienie, ogranicza­jące martwiczy fragment, albo wolne ciała w jamie stawu. Niekiedy ciało wol­ne lub ubytek powierzchni stawowej można uwidocznić dopiero na zdjęciach z użyciem kontrastu.

Kostno-chrzęstną martwicę oddzielającą należy odróżniać od: 1) chondroma­tosis — chrzestnej metaplazji błony maziowej, przy czym powierzchnie chrze­stne są nie zmienione, a wolnych ciał jest bardzo dużo, i 2) wolnych ciał poura­zowych.

W stadium początkowym choroby można zastosować odciążenie lub unie­ruchomienie stawu dla uzyskania przyrośnięcia fragmentu. Oddzielony frag­ment można zespolić operacyjnie. Wolne ciała wymagają usunięcia, a łożysko dokładnego wyrównania brzegów z oddzielonych części chrząstki.

Podobne prace

Do góry