Ocena brak

Jakie metody pedagogiczne wykorzystuje się w terapii logopedycznej?

Autor /Eustachy777 Dodano /13.03.2013

1. Metoda dobrego startu

Metoda dobrego startu (MDS) została opracowana przez Marlę Bogdanowicz na wzorach francuskiej metody Lc Bon Depart. Od 1967 r, kontynuowana jcsl praca nad rozwijaniem (ej metody; podręcznik opublikowano w 1985 r., kolejne zaś jej modyfikacje powstały w latach dziewięćdziesiątych przy współpracy Danuty Szlagowskiej, Małgorzaty Barańskiej, Ewy Jakackiej, Andrzeja Kilara i Marii Tomaszewskiej.

Założeniem MDS jest jednoczesne rozwijanie funkcji językowych, funkcji spostrzeżeniowych: wzrokowych, słuchowych, dotykowych, kinesłetycznych (czucie ruchu) i motorycznych oraz współdziałania między tymi funkcjami, czyli inlcgracji percepcyjno-motoryczncj (Bogdanowicz 1985 a, 1997). Są lo funkcje, które leżą u podslaw złożonych czynności czytania i pisania. Usprawnianie w tym zakresie jest wskazane dla dzieci przygotowujących się do nauki czytania i pisania, a niezbędne dla dzicci z opóźnieniem rozwoju łych funkcji. Badania nad efektywnością MDS wskazują, iż oddziałuje ona korzystnie również na sferę pozainteleklualną (procesy emocjonalne i zachowania społeczne) oraz na rozwój mowy dzicci o głębiej zaburzonym rozwoju (dzicci z upośledzeniem umysłowym, autystyczne).

Metoda ta ma również aspekt diagnostyczny. Na podstawie obserwacji zachowania dziecka, analizy trudności występujących przy wykonywaniu ćwiczeń oraz popełnionych błędów pozwala wnioskować o ich przyczynach, tzn. o rodzaju i głębokości zaburzeń.

Do pracy z dziećmi o prawidłowym rozwoju (w celu stymulowania tego rozwoju), jak i z dziećmi o zaburzonym rozwoju (w celu terapii zaburzeń rozwojowych) służą następujące podstawowe formy MDS:

I. Piosenki do rysowania dla wspierania rozwoju najmłodszych dzicci (od 4 roku życia) oraz dzieci starszych opóźnionych w rozwoju (autorstwa M Bogdanowicz i D. Szlagowskiej. 1996).

II    Piosenki i znaki dla uczniów klas 0 i 1 i dzieci tzw. ryzyka dyslcksji, w celu przygotowania ich do nauki czytania i pisania w okresie poprzedzającym naukę liter (autorstwa M. Bogdanowicz. 1985 a).

III    Piosenki i litery dla uczniów rozpoczynających naukę czytania i pisania w klasie 0 i I oraz dla uczniów dyslektycznych (Alfabet piosenek M Bogdanowicz, 1985 a i J. Krakowińskiej; Śpiewane litery M. Bogdanowicz, 1985 a; Piosenki na literki M. Bogdanowicz i M Tomaszewskiej, 1993; Od piosenki do literki M. Bogdanowicz, M. Barańskiej. E, Jakackiej, 1997),

Wszystkie modyfikacje metody dobrego startu nawzajem się uzupełniają, stanowiąc kolejne etapy pracy slymulaeyjno-lerapciilycznej początkowo na materiale nielitcrow'ym. a następnie na materiale liter drukowanych i pisanych.

Podstawą zajęć jest piosenka, której leksl służy do ćwiczeń rozwijających mowę, melodia zaś do wykonywania w rytm piosenki ćwiczeń ruchowych na instrumentach, woreczkach z kaszą oraz do poliscnsorycznego uczenia się i odtwarzania różnymi technikami figur geometrycznych i liter.

Struktura zajęć MDS jest następująca:

A.    Zajęcia wprowadzające.

B.    Zajęcia właściwe: ćwiczenia ruchowe, ćwiczenia ruchowo-słownc, ćwiczenia ruchowo-sluchowo-wzrokowc,

C.    Zajęcia końcowe.

Jest lo wspólny model struktury zajęć dla wszystkich modyfikacji MDS. Powinien być on jednak gruntownie zmieniany i dostosowywany do potrzeb dzieci. z którymi się pracuje. Metoda la wymaga twórczej postawy prowadzącego oraz samych dzieci uczestniczących w zajęciach.

Metoda dobrego startu rozwija komunikację zarówno językową (mowę, czytanie. pisanie), jak i niejęzykową, przez cojcsl użyteczna w terapii logopedycznej

2. Mówienie rytmiczne i ćwiczenia rytmizujące

Mówienie rytmiczne dotyczy zarówno wyrazów, jak i całych zdań. Po początkowym opanowaniu rytmu i uzyskaniu skandowanej płynności, spowolniała mowa zostaje stopniowo przyspieszona celem uzyskania właściwego dla danego języka akcentu i naturalnego rytmu mówienia (Chęcick 1993 a).

Ćwiczenia rytmizujące, inaczej rytmika, to realizacja ruchowa rytmu muzycznego i innych elementów muzycznych. Poszczególnym wartościom rytmicznym odpowiadają określone ruchy nóg, jednocześnie ręce wykonują ustalone ruchy taktowania. Na rytmikę składa się wicie rodzajów ćwiczeń, np. marsz w taki muzyki, ćwiczenia w reagowaniu na frazy za pomocą gestów i ruchów, ćwiczenia w zmniejszaniu i zwiększaniu wartości rytmicznych, ćwiczenia oddechowe i odprężające, ćwiczenia w improwizowaniu ruchu, pobudzanie i zahamowanie mchu itp. (Malko 1988, 10 i II),

Twórcą koncepcji metodycznej, której zasadniczym celem jest umuzykalnienie dzieci drogą ich aktywnego uczestniczenia w procesie kształcenia muzycznego jest szwajcarski pedagog i kompozytor-Emilc Jaqucs-Dalcroze. Istotą tej metody jest kształcenie poczucia rytmu i ogólnej wrażliwości muzycznej poprzez wykonywanie różnorodnych ćwiczeń ruchowych przy muzyce. Metodę lę powszechnie określa się jako Izw. rytmikę Dalcroze’a (Kilińska-Ewertowska 1980).

Rozwijając ideę Dalcroze’a, Karl Orff stworzył metodę maksymalnego uaktywnienia dzieci poprzez czynny kontakt z muzyką i tańcem. Polega ona na zintegrowaniu zajęć ruchowych z mową zrytmizowaną, śpiewem i grą na dziecięcych instrumentach. Wykorzystuje ona możliwości lwórcze dzieci, dostarcza im radości i doznań estetycznych. Elementy lej metody powszechnie są stosowane w pracy z dziećmi w przedszkolach i szkołach, w tym i w szkołach specjalnych.

Dla potrzeb logopedii stosowanej dokonano adaptacji tycli metod i nadano im wspólną nazwę logorytmiki.

Logorytmika lo ćwiczenia muzyczno-ruchowe, klóre mają za zadanie zwrócić uwagę dzieci na fakt, że rytm, tempo, wysokość dźwięku, akcent, frazowanie - są zjawiskami wspólnymi dla mowy i muzyki. Celem tych ćwiczeń jcsl usprawnienie łych dzieci, u klórych współwystępują zaburzenia ruchowe i zaburzenia mowy.

W zakres ćwiczeń logorytmicznych wchodzą (Kilińska-fiwertowska 1980): ćwiczenia z zakresu techniki ruchu (w trakcie zabaw ruchowych dziecko uczy się różnych sposobów chodzenia, biegania, skakania ild.), ćwiczenia slowno-ruchowc, ćwiczenia slowno-rytmiczne

3.    Ćwiczenie słuchu muzycznego

Słuch muzyczny to zdolność różnicowania i powtórzenia wysokości, barwy i siły dźwięku. Umiejętność rozróżniania dźwięków muzycznych warunkuje rozwój słuchu fonematycznego. Jest ona niezbędna do odróżniania cech prozo-dycznych mowy.

Dzieci z zaburzeniami słuchu muzycznego mają irudności z odtwarzaniem rylmu w tańcu, z zapamiętaniem i odtwarzaniem melodii. Nie potrafią się też nauczyć modulowania głosu podczas czylania i recytowania, Mogą mieć trudności z opanowaniem akcentu i intonacji.

Ćwiczenia słuchu muzycznego polegają na: rozpoznawaniu dźwięków wysokich i niskich, różnicowaniu liczby dźwięków, różnicowaniu banvy głosu, kierowaniu uwagi na dźwięki oraz rozpoznawaniu znaczenia dźwięków.

4.    Ćwiczenia ośrodków pracy (ośrodków zainteresowań)

To jedna z melod wypracowanych przez pedagogikę specjalną. Opiera się ona na zainteresowaniach dziecka, dostosowana jest do jego charakterystycznych potrzeb i skłonności, uwzględnia wszystkie właściwości psychiczne ucznia oraz wymagania zawarte w programach nauczania dla niższych klas szkoły podstawowej (Grzegorzewska 1964).

Jest to metoda globalnego nauczania, co oznacza, żc dziecko przez dłuższy czas na wszystkich zajęciach szkolnych zdobywa wiedzę z zakresu jednej grupy tematycznej (np. pory roku, zawodu). Te grupy tematyczne tworzą tzw. ośrodki zainteresowań. Dziecko zdobywa konkretne wiadomości i kształci umiejętności szkolne nie w ramach określonych przedmiotów, lecz właśnie w ramach tych ośrodków, Logopedia wykorzystuje len sposób pracy z dziećmi upośledzonymi umysłowo. Można ją również stosować w terapii dzieci z opóźnieniem rozwoju mowy.

Podobne prace

Do góry