Ocena brak

Jakie etapy pracy wyróżnia się w przypadku terapii zaburzeń artykulacji?

Autor /gorgiiiii Dodano /13.03.2013

Terapię wad wymowy rozpoczyna się w przypadku paralalii i mogilalii po zakończeniu procesu rozwoju mowy dziecka, to jesl około 5-7 roku życia dziecka, co jesl sprawą bardzo indywidualną, nalomiast w przypadku dyslalii właściwej - bez względu na wiek dziecka.

Korekta zaburzeń artykulacji składa się ze ściśle ustalonych, następujących po sobie etapów:

1.    przygotowawczego,

2.    właściwej pracy logopedycznej,

3.    utrwalania wywołanego dźwięku,

4.    automatyzacji wywołanego dźwięku.

Ad I. Etap przygotowawczy to zespół czynności przygotowujących do właściwej pracy logopedycznej. Są to różnego rodzaju ćwiczenia:

-    usprawniające narządy artykulacyjne,

-    oddechowe,

-    rytmizujące,

-    słuchowe.

Przeprowadza się je w formie zabaw i mają one na celu usprawnienie narządów mowy i słuchu. Ćwiczenia ic prowadzi się również w ramach szeroko pojętej profilaktyki logopedycznej. W terapii zaburzeń artykulacji realizuje się je wybiórczo, zgodnie z zasadą, żc usprawnia się tylko to. co jest zaburzone.

Ad 2. Na etapie właściwej pracy logopedycznej wywołuje się w izolacji prawidłową artykulację zaburzonej głoski. Przebiega to w następujący sposób:

logopeda pokazuje dziecku właściwy danej głosce układ artykulacyjny, uświadamia dziecku właściwe danej głosce odczucie kinestetyczne (tj. pokazuje mu układ języka, warg, miejsce i sposób kontaktu narządów artykulacyjnych),

dziecko, naśladując logopedę, podejmuje próbę odtworzenia obserwowanego układu artykulacyjnego,

dziecko podejmuje samodzielną próbę wypowiedzenia głoski.

Należy przy tym pamiętać, żc kolejność wywoływania głosek jest sprawą indywidualną. Można zaczynać albo od głosek łatwych arlykulacyjnie (wizualnych), albo od głosek mających szczególne znaczenie dla dziecka, bądź od tych, które najwcześniej pojawiają się w toku rozwoju mowy. W myśl zasady, że podstawowym celem terapii logopedycznej jesl poprawienie zrozumiałości mowy, najpierw usuwa się mogilalię, później paralalię, a na końcu dyslalię właściwą (tzn. likwiduje się takie zjawiska językowe, jak: elizję, substytucję i deformację).

Ad 3. Etap utrwalania wywołanego dźwięku, stabilizowania go w mowie kontrolowanej, polega na utrwalaniu prawidłowej artykulacji: w izolacji, w sylabach i w wyrazach, we wszystkich możliwych pozycjach (tj. w nagłosie, śródgłosic i wygłosie) i sąsicdztwach fonetycznych. Następnie przechodzi się do ćwiczeń, wykorzystując zdania, krótkie teksty i różnorodny materiał językowy.

Początkowo ćwiczenia te dziecko wykonuje, powtarzając je za logopedą, później robi to samodzielnie pod kontrolą logopedy. Osiągnięcie poziomu prawidłowej wymowy dźwięku w mowie kontrolowanej można już uznać za znaczący sukces terapeutyczny.

Ad 4. Etap automatyzacji wywołanego dźwięku lo etap realizowania go w mowie spontanicznej, czyli wypracowania umiejętności auto-kontroli i autokorekcji. Automatyzacja dźwięku polega na oderwaniu od świadomości faktu wymowy, dzięki utrwaleniu wzorców kinestetyczno-ruchowych i autokontroli słuchowej.

W zasadzie terapia poszczególnych wad wymowy nie różni się na etapach 3 i 4 Różnice występują jedynie na etapie 1 i 2. W ramach pierwszego etapu większość ćwiczeń (tj. oddechowe, słuchowe i rytmizujące) powtarza się w terapii wszystkich wad wymowy jako ćwiczenia przygotowujące do etapu pracy właściwej. Natomiast różne są ćwiczenia usprawniające narządy arlykulacyjne, gdyż ich celem jesl przygotowanie do wykonania konkretnych układów artykulacyjnych, typowych dla ćwiczonej głoski. W związku z tym w zamieszczonym w dalszej części niniejszego podrozdziału opisie terapii kolejnych zaburzeń artykulacji skupiono się częściowo na etapie pierwszym przygotowawczym i na etapie pracy właściwej (etap 2).

Do góry