Ocena brak

Jaki jest przebieg badania ekspresji i percepcji mowy w afazji i dysfazji dziecięcej?

Autor /Eustachy777 Dodano /13.03.2013

II etap Formułowanie hipotez

Przy podejrzeniu o afazję lub dysfazję istotne jest stwierdzenie, czy wystąpiła całkowita, czy tylko częściowa utrata czynności nadawania bądź odbioru. Ma to znaczenie dla logopedy, gdyż w przypadku afazji zaburzeniu ulegają wszystkie funkcje mowy (pacjent nie potrafi nawiązać kontaktu z otoczeniem nic mówi, nie rozumie, nic reaguje na polecenia, nic odpowiada głosem, gestem ani mimiką na pytania) i wykonywanie dalszych, bardziej szczegółowych badań jesl niemożliwe, nic ma po prostu sensu. Logopeda powinien leż zbadać, czy częściowa utrata czynności mowy dotyczy nadawania, odbioru, czy obli tych umiejętności i dlatego w każdym przypadku dysfazji musi zbadać zarówno mówienie, jak i rozumienie mowy.

3.    Badania podstawowe to:

Badanie rozumienia

Zarówno w przypadku afazji, jak i dysfazji dziecięcej ważne jest ustalenie zdolności rozumienia mowy i właśnie od tego rozpoczyna się badanie logopedyczne. Jeżeli zostanie stwierdzone, że dziecko jest zdolne percypować mowę (co można ustalić na podstawie prostych poicccń). wówczas przechodzi się do badania poziomu rozumienia mowy.

Badanie to ma charakter uniwersalny i przebiega jednakowo we wszysikich rodzajach zaburzeń mowy. Zostało ona szczegółowo omówione w metodyce ogólnej. W tym miejscu ograniczamy się więc do przedstawienia jedynie schematu przebiegu tego badania.

Czynności odbioru mowy diagnozuje się na różnych poziomach. I tak: na poziomie pojedynczych słów bada się rozumienie rzeczowników, czasowników, przymiotników, liczebników, przysłówków,

-    na poziomie prostych połączeń słownych bada się zdolność rozumienia: stosunków przestrzennych (przyimki), form lleksyjnych, poleceń i pytań.

-    na poziomic zdań złożonych diagnozuje się zdolność rozumienia struktur składniowych.

Badanie mówienia

Badanie to rozpoczyna się od swobodnej rozmowy z dzieckiem. Jego spontaniczne wypowiedzi analizuje się pod kątem ekspresji, czyli ocenia się: czy mowa jest płynna, czy ma odpowiednie tempo, rytm i melodię. Ocenia się leż umiejętność używania różnych części mowy, stosowania struktur gramatycznych (czy i jak dziecko buduje zdania) i form fleksyjnych (czy dobrze odmienia wyrazy i stosuje prawidłowe końcówki).

•    Następnie bada się mowę w aspekcie leksykalnym, tzn. ustala się zasób słownictwa czynnego. W tym celu można się posłużyć różnymi zestawami obrazków. Godnym polecenia jest pomysł Z. Kordyl zastosowania tego typu narzędzia, opracowanego przez S. Szumana do badania rozwoju znajomości rzeczy i zdolności poznawania ich na obrazkach u dzieci 3-10-lctnich (Kordyl 1968, 75 76). Badanie zasobu leksykalnego powinno uwzględniać umiejętność nazywania:

-    przedmiotów, obiektów i zjawisk (rzeczowników), czynności i procesów (czasowników),

-    cech przedmiotów, zjawisk (przymiotniki).

Przebieg lego badania został opisany w metodyce ogólnej (l. 2, podrozdz 3.1).

Przy ustalaniu poziomu tych umiejętności może pomóc karta badania poziomu rozwoju mowy czynnej B, Sawy (1990, 151) oraz lesl do badania mowy U. Z. Parol (1989. 42). Należy nadmienić, że B. Sawa opracowała metodę pod nazwą Test diagnozy funkcjonalnych zaburzeń mowy, który po standaryzacji zostanie wprowadzony do powszechnego stosowania.

•    Mowę w aspekcie fonetycznym bada się jedynie w przypadkach dysfazji. Sposoby przeprowadzania lego badania zostały omówione w metodyce ogólnej (I. 2, podrozdz. 3.1). Za pomocą opisanych lam narzędzi ustala się zasób fonemów pacjenta.

W afazji badanie wymienionych aspektów mowy przeprowadza się na różnych próbkach mowy - na mowie dialogowej, opowieściowej, zautomatyzowanej, re-produktywnej. Zachowania werbalne w wymienionych próbkach mowy mogą bowiem stanowić podstawę diagnozy różnicowej poszczególnych typów afazji.

Badanie czytania i pisania

W przypadku afazji dziecięcej badań czytania i pisania w zasadzie się nic przeprowadza. Wynika to z faktu, źe zgodnie z przyjętym ustaleniem afazja dziecięca dotyczy jedynie pacjentów do 7 roku życia, a więc dzieci, które nic opanowały jeszcze tych umiejętności. Badanie mogłoby być uzasadnione lylko wówczas, gdyby była pewność, żc dane dziecko umiało pisać i czytać przed wystąpieniem uszkodzenia.

Podobne prace

Do góry