Ocena brak

Jak przesuwa się koryto rzeki?

Autor /Osad Dodano /31.01.2012

Rzeka może zmienić koryto nie tylko w wyniku kaptażu. Czasami naturalny bieg zostaje zakłóco­ny przez obsunięcie się ziemi, która zablokuje koryto, lub przez działalność człowieka. Inżynie­rowie bowiem od lat pracują nad tym, by dopro­wadzić wodę do terenów rolniczych, które nie są w nią zasobne.
Jednak w dziejach Ziemi, inżynierem, który miał największy wpływ na ukształtowanie po­wierzchni, były lodowce. Na przykład rzeka Missouri w Ameryce Północnej płynęła niegdyś z południa na północ, do dzisiejszej Zatoki Hudsona w Kanadzie. Po ostatnim zlodowaceniu Missouri zmieniła swój bieg i nowym szlakiem podąża na południe do Missisipi, a następnie do Zatoki Meksykańskiej.

Niektórym rzekom udało się zachować swoje dorzecze w nienaruszonym stanie, pomimo zna­czących zmian rzeźby terenu. Sieć rzeczna ufor­mowana tysiące lat temu. w krajobrazie, który od dawna nie istnieje, potrafi zachować swą pierwot­ną formę do dziś. W przypadku tak zwanego odmłodzenia terenu, a więc wyniesienia płaskich bloków skalnych w górę, na pewnych odcinkach znacznie zmienia się nachylenie koryta rzeki. Woda płynie z większą energią, a rwący nurt drą­ży głębokie doliny.
Im głębiej rzeka wrzyna się w podłoże, tym wyższe stają się łukowate ściany pozostawione przez dawne meandry, zwane terasami odmło­dzonymi. Jeden z najbardziej imponujących na świecie. Wielki Kanion Kolorado w Ameryce Północnej, powstał w efekcie odmłodzenia terenu na skutek ruchów skorupy ziemskiej.
Strumienie, które potrafią zachować swój bieg podczas powolnych ruchów górotwórczych, zwane są ciekami antecedentnymi. Powstały zanim ostatecznie ukształtowała się rzeźba terenu, po którym płyną, tak jak na przykład rzeki hima­lajskie. Himalaje wypiętrzyły się około 50 milio­nów lat temu, a rzeki tam płynące zmieniły się w rwące strumienie, dzięki zwiększeniu nachyle­nia ich koryta i zasilaniu wodą z topniejącego na wiosnę śniegu. Niektóre z nich zdołały wyżłobić wąwozy o głębokości dochodzącej do 4,5 tys. metrów. Imponującym przykładem rzeki nieusta­jąco drążącej swoje koryto, mimo odmłodzenia terenu, po którym płynie, jest słynna rzeka Kolorado ze swoim gigantycznym wąwozem.
Miejsce to jest co roku odwiedzane przez tysiące turystów przybywających z najdalszych zakąt­ków świata i pragnących na własne oczy zoba­czyć unikalny kanion.

Do góry