Ocena brak

Jak powstała wieża tele­wizyjna w Toronto?

Autor /Orest Dodano /31.01.2012

Najwyższą na świecie swobodnie stojącą konstrukcją jest wieża tele­wizyjna w Toronto. To niebywałe osiągnięcie architektury na ze­wnątrz i wewnątrz stanowi olśnie­wający dowód technologicznych możliwości XX wieku.

Stojąca nad brzegiem jeziora Ontario przy Front Street West 301 wieża telewizyjna -CN Tower - miała być centralnym akcentem Metro Centrę - projektu przebudowy śródmieścia kanadyjskiego miasta Toronto mającego zgodnie z planem kosztować miliard dolarów. Gdy w roku 1972 kosztowny plan Metro Centrę powędrował do szuflady, Kanadyjskie Koleje Państwowe (Canadian National Railways - CNR) zdecydo­wały się sfinansować budowę wieży telewizyjnej. Niezwykłość projektu uzasadniała według inwe­stora ryzyko komercyjne przedsięwzięcia.
Dziś, oddana do użytku 26 czerwca 1976 roku wieża CN (Canadian National), wyrasta wśród zie­leni z malowniczymi tarasami schodzącymi do dużego stawu okalającego teren parku. Do wieży oraz położonych w dogodnym sąsiedztwie Sky Dome i Centrum Konferencyjnego Metro Toronto można dostać się nadziemnym przejściem łączą­cym ją ze stacją Union.

Teren wokół wieży poddany został ostatnio dość znacznym przeobrażeniom. Wokół otoczonej ziele­nią podstawy budowli wzniesiono budynki, w któ­rych można wziąć udział w takich interaktywnych multimedialnych widowiskach, jak animowane skoki na linie ze szczytu wieży lub loty na lotni z tego samego punktu startowego. Wyświetlane są także filmy o samej wieży.
Cztery przeszklone windy błyskawicznie wyno­szą turystów na szczyt budowli. Każda z wind może jednorazowo pomieścić 22 osoby i poruszać się z prędkością 366 metrów na minutę. Oznacza to, że mogą one wynieść na szczyt ponad 1200 osób w ciągu każdej godziny. Ostatnio zwiększono ładowność wind, dzięki czemu istnieją uzasadnio­ne nadzieje na to, że liczba odwiedzających wieżę w ciągu roku przewyższy 1,8 miliona - ten wynik został osiągnięty w 1997 roku. W następnym, 1998 roku przeprowadzono remont.
Pędząca ze znaczną, jak na ten środek lokomo­cji, prędkością - 32 km/h - winda potrzebuje zale­dwie 58 sekund, by osiągnąć platformy obserwa­cyjne, zwane też w mieście Podniebnym Strąkiem. Platformy to siedmiopiętrowa struktura ulokowana między 335,5 a 366 metrem od poziomu podstawy. Z poziomu widokowego można obserwować wspaniałą panoramę Toronto. Widać stąd wzgó­rza odległe nawet 120 kilometrów od miasta. Dzięki specjalnym urządzeniom można zrobić sobie zdjęcie, na którym osoba fotografowana spra­wia wrażenie „zawieszonej" poza platformą wido­kową. Poziom szklanej podłogi, jak sama nazwa wskazuje, wyposażono w przezroczystą podłogę, dzięki czemu można patrzeć pionowo w dół -z wysokości 342 metrów.
Miasto i okolicę można obserwować przez od­powiednio rozmieszczone lunety, przybliżające 200-krotnie. Są to największe na świecie lunety o zmiennej ogniskowej, skonstruowane zostały specjalnie dla CN Tower. Zaprojektowano je tak, by patrzący miał złudzenie lotu nad miastem z pręd­kością bliską 100 km na... minutę. Powyżej siedmiopiętrowej konstrukcji platform znajduje się naj­wyższa na świecie galeria widokowa umieszczona na wysokości 447 metrów.

Restauracja 360 jest największą i najwyżej usytu­owaną obrotową restauracją na świecie. Może pomieścić 416 gości, którzy mogą jeść, spogląda­jąc na miasto z wysokości 351 metrów. Restau­racja kręci się zgodnie z ruchem wskazówek zega­ra, a pełny obrót zajmuje jej 90 minut. Platformy obserwacyjne mieszczą także bar, dwa teatry oraz dobrze wyposażone sale konferencyjne - przezna­czone dla przedstawicieli biznesu.
Szczytowe 102 metry wieży tworzy stalowy maszt transmisyjny, który funkcjonuje jako antena większości lokalnych rozgłośni radiowych i jp^* gramów telewizyjnych. Każda z korzystających z wieży stacji łoży na utrzymanie wyposażenia nadawczego ulokowanego na najwyższych pię­trach platform obserwacyjnych. Anteny teleko­munikacyjne są ulokowane z kolei na najniższym poziomie platform. Maszt telewizyjny jest osadzo­ny na specjalnej podstawie wykonanej z sześcio­metrowej grubości betonu. 2 kwietnia 1975 roku za pomocą helikoptera wyniesiono i zamontowa­no szczytowy element masztu. Wtedy też wieża osiągnęła wysokość całkowitą 553,33 metra, co czyni ją najwyższą swobodnie stojącą konstrukcją na naszej planecie.
Jeszcze więcej rozrywki dostarczą zwiedzają­cym budynki wzniesione u podstawy wieży. Znaj­dują się tu sklepy z pamiątkami (wieża jest wielką atrakcją turystyczną) i inne, nastawione na obsłu­gę turystów z całego świata, jeszcze jedna kawiar­nia oraz kino Imax. Znajdziemy tu również symu­latory jazdy oraz najnowsze hity rzeczywistości wirtualnej i innego rodzaju gry komputerowe.
Wieża CN jest niewątpliwie cudem architektu­ry i myśli konstruktorskiej. Jej budowa wymagała opracowania rozwiązań problemów, które powsta­ły wskutek kształtu i wielkości planowanej budow­li. Trzon kolumny wieży, o przekroju w kształcie litery Y, osadzony jest na fundamencie z betonu i stali o grubości 6,7 metra, spoczywającym na rodzimej skale (łupek) zalegającej 15,25 metra pod powierzchnią gruntu.

Wieżę wykonano z najwyższej jakości betonu, zbrojonego i zagęszczanego na miejscu. Średnie tempo budowy wieży wynosiło 6 metrów dzien­nie. Aby dokładnie zachować wymagane kąty, pod­czas budowy używano całej rozmaitości najpre-cyzyjniejszego sprzętu optycznego i geodezyjnego. Pion zastosowany \v pracach budowlanych był naj­dłuższy spośród dotąd wykorzystanych. W środku trzonu wieży zawieszono stalową linę o łącznej masie 113,5 kg.
Całkowita masa wieży wynosi 132 080 ton. Przy budowie użyto 40545 metrów sześciennych beto­nu i 129 km stalowych lin, 5080 ton stali zbro­jeniowej oraz 610 ton stali konstrukcyjnej. Wiejące na wysokości pól kilometra nad ziemią wiatry po­wodują wibracje i kołysanie masztu telewizyjne­go. Jest ono kontrolowane przez dwa absorbery -tłumiki drgań umieszczone na wysokości 488 met­rów i 15,25 metra wyżej. Są one precyzyjnie dostro­jone do dwóch częstotliwości drgań i drgają w kie­runku przeciwnym do ruchu wieży i masztu.

Zaraz za wieżą CN w kategorii najwyższych pla­suje się moskiewska wieża telewizyjna w Ostankino. Przez 5 lat ta oddana do eksploatacji w roku 1970 budowla dzierżyła palmę pierwszeństwa, wznosząc się na zawrotną wysokość 540 metrów. Ale najwyższa, kiedykolwiek wzniesiona przez człowieka konstrukcja stała w Polsce, w Konstan­tynowie niedaleko Gąbina, 96 km na północ od Warszawy. Maszt I Programu Polskiego Radia miał całkowitą wysokość 646,38 m. Nie był jednak kon­strukcją wolnostojącą, podtrzymywało go 15 stalo­wych lin. Oddano go do użytku 18 lipca 1974 roku, niedostatecznie konserwowany, runął w 1991 roku.
Koszt budowy wieży CN wyniósł 44 min ame­rykańskich dolarów, co w przeliczeniu na dzisiejszą wartość pieniądza daje 250 min dolarów. Ostatnia renowacja budowli (między innymi pomalowanie 7 tysięcy m2 ścian) kosztowała 26 min dolarów. Przy budowie zatrudnionych było 1537 osób. Każ­dego roku w wieżę trafia 200 piorunów. Innym rekordem wieży jest najdłuższa w świecie piono­wa klatka schodowa o 2570 stopniach.

Podobne prace

Do góry