Ocena brak

Jak badano przyczyny trzęsień ziemi?

Autor /Szaran Dodano /31.01.2012

Chcąc zrozumieć przyczyny trzęsień ziemi na­ukowcy zawsze zaczynali od sporządzenia mapy obszaru, gdzie one zachodziły. Przemieszczenia skał wzdłuż uskoków występują w dowolnym miejscu, ale największe trzęsienia ziemi wystę­pują w określonych strefach. Trzęsienia ziemi to­warzyszą zwłaszcza strefom wulkanicznym, ta­kim jak „ogniowy pierścień'" wokół Pacyfiku.
Gdy metody wykrywania i precyzyjnego lo­kalizowania trzęsień ziemi zostały udoskonalone, również mapy sejsmiczne stały się dokładniejsze. Uzyskano dzięki temu szczegółowy obraz aktyw­ności sejsmicznej.
Sejsmologia tak naprawdę zaistniała w latach sześćdziesiątych, gdy pojawiła się możliwość wprowadzenia układu o zakazie prób jądrowych. Chcąc odpowiedzieć na pytanie, czy małe jądrowe wybuchy podziemne są możliwe do wykry­cia, naukowcy zainstalowali sieć stacji sejsmometrycznych i zaczęli „nasłuchiwać" wszelkich drgań, odbieranych przez aparaturę. Uzyskane mapy aktywności sejsmicznej ukazały, że trzęsie­nia ziemi występują najczęściej wzdłuż grzbie­tów śródoceanicznych i rowów, wzdłuż uskoków i w otoczeniu młodych gór oraz wulkanów.
Te dane umocniły teorię, zgodnie z którą 100-kilometrowa skorupa ziemska i górna część płaszcza podzielona jest na osiem głównych płyt - kier tektonicznych - które „pływają" po pół­płynnej wewnętrznej warstwie Ziemi zwanej astenosferą. Stała aktywność tej strefy planety umożliwia ruch płyt. W zależności od wzajemne­go ruchu, te płyty mogą rozsuwać się, zderzać lub też podsuwać jedna pod drugą.

Chociaż proces przebiega stopniowo, ruch płyt rzadko jest stały. Przez długie okresy w ogóle się go nie obserwuje. Siła tarcia utrzymuje płyty w bezruchu. Kiedy naprężenia stają się większe niż wytrzymałość skał, następuje gwałtowne pęk­nięcie - trzęsienie ziemi - uruchamiające płyty.
Nikt nie potrafi przewidzieć dokładnie, kiedy może nastąpić trzęsienie ziemi. Skrupulatne opracowywanie map i monitoring aktywności sejsmicznej umożliwiają naukowcom określenie stref zagrożenia i częstości występowania wstrząsów sejsmicznych, Kilka wielkich trzęsień ziemi grzecznie zapowiedziało swoje nadejście w postaci serii drobnych wstrząsów, a rosyjscy badacze wykazali, że zmiany prędkości fal P przy niewielkich wstrząsach zwykle poprzedzają główny wstrząs. Subtelne zmiany ukształtowania terenu i lokalne zmiany w rozkładzie ziemskiego pola magnetycznego również są traktowane jako możliwe zwiastuny trzęsień ziemi.

Podobne prace

Do góry