Ocena brak

Jaguary

Autor /Danysz Dodano /31.01.2012

Około miliona lat temu jaguar występował w Ameryce Południowej, a także na tere­nach południowych Stanów Zjednoczo­nych aż do północnego Teksasu i Florydy. Jednak w Stanach Zjednoczonych nie widziano go w sta­nie dzikim od 1940 roku, a na początku XX wieku wyginęła także większość populacji tego gatunku w południowej części Ameryki Środkowej. Jaguary są doskonałymi wędrowcami, dlatego w dawnych czasach niektóre osobniki z Meksyku zapuszczały się na tereny Stanów Zjednoczonych. Ich los był przesądzony, gdyż hodowcy bydła w trosce o swoje stada polowali na nie.
Dziś jaguary zamieszkują głównie lasy i tereny trawiaste Ameryki Południowej. Niestety, poza rezerwatami oraz parkami narodowymi, drapież­niki te można zaobserwować naprawdę bardzo rzadko. Zasięg występowania gatunku rozciąga się od północnych obszarów Ameryki Południowej po środkową Patagonię. Obecnie nie spotyka się już jaguarów na terenach, na których dawniej żyły, ponieważ w wyniku wycięcia lasów ich środowisko naturalne zostało zniszczone. Na granicy zasię­gu występowania jaguara można spotkać na tere­nach krzaczastych i półpustyniach.
Jaguar, tak jak wszystkie duże koty, ma wspa­niały wygląd. Uwagę zwraca przede wszystkim jego piękne futro - z powodu którego zabijano go tysiącami - ma barwę od jasnożółtej po rudobrązową, a na spodniej strome ciała jest najczęściej jasno-żółte lub jasnopłowe. Na całej swej powierzchni jest pokryte ciemnymi cętkami, które układają się w kółka otaczające jedną lub dwie plamki. Nogi, głowa i szyja są pokryte mniejszymi cętkami, a ogon większymi. Nierzadko zdarzają się osobni­ki melanistyczne (posiadające szczególnie duże ilości ciemnego barwnika we włosach). Ich futro jest prawie całkowicie czarne, jednak przy dobrym świetle można zauważyć cętki jeszcze ciemniejsze od tła i układające się w kółka. Jaguar, uważany za odpowiednik lamparta w Nowym Świecie, jest trochę większy od swego krewniaka, lecz ma krótszy ogon. Najprawdopo­dobniej jest tak dlatego, że większość czasu spę­dza na ziemi i nie musi posługiwać się ogonem w celu utrzymania równowagi. Mimo to jaguar -podobnie jak lampart - sprawnie wspina się na drze­wa i czuje się tam dosyć pewnie.

Bezlitosny myśliwy
Jaguar poluje głównie na ziemi i czyni to bardzo sprawnie, czając się i rzucając z zasadzki na ofia­ry. Ciała upolowanych zwierząt przenosi w spo­kojniejsze miejsca, gdzie je pożera. Po zaspoko­jeniu głodu zakopuje resztki po uczcie w ziemi. Najczęściej ofiarami tego wielkiego kota są kapibary i pekari, chociaż poluje też na wiele innych zwierząt. Należą do nich jelenie, małpy, tapiry, krokodyle, żółwie i małe gryzonie. Wielkie koty z innych części świata często napadają na stada dzikich kopytnych. W Ameryce Południowej nie występują wielkie stada tych ssaków, dlatego ja­guar atakuje i zabija bydło domowe oraz owce.
Wydaje się, że jaguar czuje się w wodzie o wiele lepiej niż inne gatunki kotów - częściej niż inne dzikie koty można go spotkać w pobliżu rzek i zbiorników wodnych. Jest dobrym pływakiem i wchodzi do wody, aby polować na ryby, żaby i in­ne zwierzęta wodne. Amazońscy Indianie wierzą, że jaguar zwabia ryby, machając w wodzie koń­cem ogona i wyrzuca je na brzeg przednimi łapami.

Nocne życie
Jaguar posiada, jak wszystkie inne koty, zdolność doskonałego widzenia w nocy. Źrenice jego oczu rozszerzają się tak bardzo, że wypełniają prawie całe oko, a warstwa odblaskowa za siatkówką umożliwia komórkom wzrokowym lepsze wyko­rzystanie docierającego do oka światła. Z tego względu jaguar jest zwierzęciem aktywnym w no­cy. Tak jak wiele gatunków kotów, jest on samot­nikiem i w pojedynkę wędruje po swoim obszarze łowieckim. W ciągu dnia wyleguje się w jaskiniach lub w innych zacisznych miejscach. Każdy osob­nik posiada ściśle określone terytorium, którego wielkość zależy od dostępności pokarmu. Terytorium samic ma zwykle powierzchnię do 38 km2, a samców jest prawdopodobnie dwa razy większe. Granice terytorium samca nakładają się na terytoria kilku samic. Obie płci oznaczają swe terytoria moczem i drapaniem ostrymi pazurami kory wybranych drzew.

Rozród
W niewoli jaguary mogą rozmnażać się o każdej porze roku, jednak w najbardziej wysuniętych na północ i południe rejonach zasięgu występowania wykazują tendencję do rozmnażania się w ściśle określonych miesiącach. Kiedy samica jest gotowa do rozrodu, wędruje czasem poza granicami swego zwykłego terytorium i w tym czasie przez krótki okres mogą jej towarzyszyć samce.
Ciąża u jaguara trwa od 93 do 105 dni, a wiel­kość miotu waha się od jednego do czterech mło­dych. Najczęściej samice rodzą dwa kocięta, które są całkowicie pokryte gęsto cętkowanym futrem. Kocięta ważą od 700 do 900 gramów. Młode otwierają oczy po dwóch tygodniach, a mleko matki ssą przez sześć miesięcy. Chociaż opieka nad potom­stwem jest sprawowana wyłącznie przez samicę, często samiec, zachowując dystans, przebywa w pobliżu i przynosi samicy oraz młodym poży­wienie. Młode pozostają z matką przez prawie dwa lata, lecz dopiero rok później osiągają normalne rozmiary i stają się dojrzałe płciowo.
Gatunek chroniony
W obrębie zasięgu występowania gatunku można wyróżnić osiem podgatunków jaguara, a niektóre z nich są obecnie niezmiernie rzadkie. Gatunek ten dzielił wszędzie los innych wielkich kotów. Na jaguary polowano dla zabawy, zabijano je w celu zdobycia kosztownych i pięknych futer łub tępio­no, gdyż stanowiły zagrożenie dla zwierząt do­mowych. Ponadto niszczono ich naturalne środo­wisko i zmuszono do wycofania się w niedostępne rejony. Jaguar jest więc obecnie gatunkiem zagro­żonym wyginięciem i z tego względu w wielu kra­jach jest objęty ochroną. Na niektórych obszarach specjalnie dla ochrony tego gatunku zakłada się rezerwaty. Jednym z nich jest na przykład Cockscomb Jaguar Preserve w Belize.

Popyt na skóry jaguara był największy w latach sześćdziesiątych naszego wieku. W rejonie brazylijskiej Amazonii corocznie zabijano około 15000 osobników, a w roku 1968 z samej tylko Brazylii wysłano do USA ponad 13500 futer.
Słowo „jaguar" pochodzi z języka ame­rykańskich Indian i znaczy „zabójca uśmiercający ofiarę jednym ciosem".
■ W cywilizacjach prekolumbijskich Indian jaguar był czczony jako bóg w Meksyku, Gwatemali i w Peru.
■ Jaguar jest jedynym kotem amerykań­skim, który potrafi ryczeć. Czyni to jednak rzadko. Wydaje różnorodne głosy - pomru­kiwania, warknięcia, pochrząkiwania, a w okresie rozrodczym łagodnie miauczy.

Jaguar {Panthera onca) należy do rodziny Felidae w rzędzie Carnivora.
W tym rodzaju jest 5 gatunków: jaguar, lampart, irbis, lew i tygrys.
Długość głowy i tułowia: 115-180 cm
Ogon: 45-75 cm
Wysokość do barków: 69-76 cm
Masa: 90-120 kg (samice 60-90 kg)
Zasięg: Ameryka Południowa po środkową Patagonię.

Podobne prace

Do góry