Ocena brak

Istota zablokowań czynnościowych stawów

Autor /endriu Dodano /19.12.2012

Należy wspomnieć, że pojęcie barier dotyczy nie tylko struktur stawowych. Odnosi się ono również do tkanek miękkich narządu ruchu (mięśni, więzadeł, ścięgien, powięzi, tkanki podkórnej, skóry, itd.) gdzie bada się barierę rozciągliwości tkankowej.

Wracając do barier stawowych trzeba stwierdzić, że w organizmie człowieka istnieje grupa połączeń stawowych, w których nie zachodzi zjawisko ruchów kątowych. W stawach tych ani ruchowa, ani stabilizacyjna czynność mięśni nie odgrywa istotniejszej roli. Należą do tej grupy stawy krzyżowo-biodrowe, piszczelowo-strzałkowe, stawy stepu i inne. Są w nich możliwe jednak ruchy bierne, wywoływane czy to pośrednio ruchami innych części ciała, czy to ciężarem ciała, czy też wreszcie rękami lekarza podczas badania. Nie ma w nich bariery fizjologicznej, natomiast istnieje zjawisko bariery anatomicznej. Podobnie jak w stawach o ruchach kątowych, istnieje także i tu możliwość nieprawidłowego zatrzymania ruchu biernego przed osiągnięciem bariery anatomicznej, czyli zjawisko bariery czynnościowej.

Występowanie czynnościowego ograniczenia zakresu ruchu (bariery czynnościowej), uniemożliwiającego osiągnięcie pełnego zakresu ruchu biernego w stawie (bariery anatomicznej) określamy mianem zablokowania czynnościowego, (Zuckshwerdt).

Cała patologia zablokowania mieści się więc pomiędzy barierą fizjologiczną a barierą anatomiczną ruchu w danym stawie. Zablokowanie, co charakterystyczne, jest w tym pojęciu zjawiskiem odwracalnym, można je usunąć za pomocą odpowiedniego zabiegu mobilizacji czy manipulacji stawu. Stąd używa się tego określenia łącznie z przymiotnikiem „czynnościowe", dla odróżnienia od morfologicznego ograniczenia ruchu stawu spowodowanego np. przyczynami zapalnymi czy urazowymi, kiedy zablokowanie ruchu stawu następuje daleko przed osiągnięciem fizjologicznej bariery ruchu.

Oprócz ograniczenia zakresu ruchu w przedziale pomiędzy barierą fizjologiczną a anatomiczną charakterystyczne w przypadku zablokowań czynnościowych jest zakończenie amplitudy powyższego ruchu, (czyli rodzaj oporu końcowego). Jak wspomniano, jest ono twarde, nagłe i nieelastyczne, zupełnie odmienne od badanego oporu przy osiągnięciu bariery anatomicznej w prawidłowo ruchomym stawie.

Istnieje też inny sposób badania tych zaburzeń. Wykorzystuje on odmianę szczególną ruchów biernych, jaką jest możliwość biernego przesuwania dwóch kości tworzących staw, równolegle do ich powierzchni stawowych. Zjawisko to nazywa się grą stawową (joint play) lub ślizgiem stawowym.

Przesunięcie miejsca bariery w amplitudzie ruchu, czyli ograniczenie ruchu biernego, jeszcze przed granicą anatomiczną oraz zmianajakości tego ruchu, jest jednym z najważniejszych objawów zablokowania czynnościowego stawu. Ocena występowania tego zjawiska jest zasadniczym elementem badania manualnego.

Technika badania barier, ich fizjologii i patologii oraz umiejętność oceny gry stawowej jest zarazem najtrudniejszym i najważniejszym zagadnieniem praktycznym całej medycyny manualnej.

Odróżnienie ruchu zaburzonego od prawidłowego wymaga bowiem, oprócz dokładnego poznania technik manualnego badania stawów i umiejętności posługiwania się nimi, także pewnych zdolności palpacyjnych. Zdolności, które umożliwiają wyczuwanie zmysłem dotyku bardzo delikatnych zaburzeń stawowych, zdiagnozowanie ich, a także bezpieczne wykonanie zabiegu ich usunięcia. Jest tutaj podobna zależność, jak np. w chirurgii, gdzie przy takiej samej wiedzy teoretycznej szczególne zdolności i zręczność dłoni zapewniają powodzenie w trudnych operacjach tylko niektórym chirurgom. Samo leczenie manualne w sensie biomechanicznym sprowadza się więc do usuwania barier - czy to w ruchomości stawów, - czy to w przesuwalności tkanek i ich rozciągliwości.

Według niektórych autorów podobny mechanizm „zakleszczenia" może odgrywać rolę w powstawaniu zaburzeń wewnątrzdyskowych. Ma to miejsce w przypadku zmian zwyrodnieniowych w obrębie krążków międzykręgowych, gdzie fragmenty zdegenerowa-negojądra miażdżystego mogą zostać usidlone w obrębie włókien pierścienia włóknistego. Może także dochodzić do zaklinowania się fałdów pierścienia włóknistego powstałych z nadmiaru jego tkanki w sytuacji obniżenia się wysokości jądra miażdżystego.

Podobne prace

Do góry