Ocena brak

Istota zablokowań czynnościowych stawów

Autor /endriu Dodano /19.12.2012

Pomimo poznania sposobów badania klinicznego zablokowań i ich objawów wyjaśnienie istoty mechanizmu zablokowań stanowi nadal jedno z najtrudniejszych zagadnień medycyny manualnej będące ciągle w okresie dociekań i dyskusji.

Przedstawiony poniżej proces powstawania tego zaburzenia ma bardziej przybliżyć skutki zablokowania dla biomechaniki stawu niż wyjaśnić samą przyczynę.

W większości stawów człowieka, w tym także w połączeniach kręgowych, na całkowity zakres ruchomości stawu składają się dwie wartości: fizjologiczny ruch czynny i fizjologiczny ruch bierny . Suma zakresów obu tych ruchów stanowi o całkowitej ruchomości stawu w danym kierunku.

1. Fizjologiczny ruch czynny (a), np: zginanie, prostowanie, rotacja, (ruch kątowy) -jest wykonywany siłą własnych mięśni i stanowi kombinację ruchu toczenia i ślizgania w stawie. Wielkość powyższego ruchu jest wyznaczana przez fizjologiczny zakres ruchu (a), charakterystyczny dla danego stawu.

Granicę fizjologicznego zakresu ruchu wyznacza tzw. bariera fizjologiczna (BF). Istnieniejej wynika zarówno ze zrównoważonego napięcia, wydolności i siły mięśni okołostawowych, jak i z ograniczeń wyznaczanych przez tworzące staw tkanki miękkie (więzadła i torebki stawowe) oraz części kostne stawów. Bariera fizjologiczna pełni ważną funkcję ochronną, określając zakres ruchów czynnych bezpiecznych dla danego stawu. Chronijego tkankę kostną i chrzestną przed ruchami nadmiernymi, które mogłyby ją uszkodzić. Dzięki tej barierze, niezależnie od tego, zjakąsiłąi szybkością wykonujemy ruch (np. wymachu ramieniem), zostaje on wyhamowany w takim momencie, aby staw (w tym przypadku barkowy) nie uległ uszkodzeniu.

2. Fizjologiczny ruch bierny (b) wykonywany za pomocą siły zewnętrznej (np. przez badającego lekarza) i przekraczający fizjologiczny zakres ruchu lecz nie sięgający granicy uszkodzenia stawu.

Zakres tego ruchu nazywamy zakresem anatomicznym ruchu stawu, ajego granicę wyznacza tzw. bariera anatomiczna stawu (BA).

W trakcie badania powyższego ruchu, w miarę zbliżania się do bariery anatomicznej stawu, badający napotyka na sprężyście narastający opór napinanych tkanek. Opór ten początkowo jest łatwy do pokonania przy użyciu wzrastającej siły zewnętrznej, potęgując się przy tym miękko i łagodnie, aż do osiągnięcia bariery anatomicznej, gdzie ruch się kończy. Nazywa się to oporem końcowym. Ocena jakości oporu końcowego w badanym stawie jest jednym z najważniejszych elementów badania manualnego. W warunkach prawidłowych bariera oporu jest miękka, sprężynująca, elastyczna. Dalsze pokonywanie tej bariery i zwiększanie zakresu ruchu musi się wiązać z uszkodzeniem tkanek.

W przypadku zmian morfologicznych (np. zwyrodnieniowych) zatrzymanie ruchu w stawie następuje jeszcze przed osiągnięciem bariery fizjologicznej stawu. W tym przypadku w zakresie ruchów kątowych, zarówno wykonywanych siłą własnych mięśni, jak i biernie, siłą zewnętrzną nie udaje się osiągnąć prawidłowego zakresu ruchu. Jest to bariera patologiczna stawu (BP) 

W przypadku zmian czynnościowych stawu (np. opisanego dalej zablokowania) zakres ruchu czynnego, jego bariera fizjologiczna może być prawidłowa. Ograniczeniu ulegajedynie zakres ruchu biernego z charakterystycznym twardym, nieelastycznym oporem końcowym, uniemożliwiającym podczas badania osiągnięcie bariery anatomicznej (ryc. 1.28.C). Ograniczenie to wyznacza tzw. bariera czynnościowa (BC).

Podobne prace

Do góry