Ocena brak

Ilość i jakość spożywanych tłuszczów

Autor /niebieska Dodano /12.02.2014

W badaniach populacji krajów europejskich i pozaeuropejskich stwierdzono silną dodatnią korelację pomiędzy zawartością tłuszczów w diecie a zapadalnością mężczyzn na raka jelita grubego, dcóiy, gruczołu krokowego i płuc oraz białaczki. W przypadku kobiet korelacja taka dotyczyła, obok raka jelita grubego i białaczki. także raka gruczołu piersiowego i jajników.

Ujemną korelację stwierdzono natomiast pomiędzy umieralnością z powodu raka jelita grubego i gruczołu piersiowego a spożyciem ryb morskich, które są źródłem wielonienasyconych kwasów n-3 (omega-3), hamujących proliferację nieprawidłowych komórek.

Nasycone kwasy tłuszczowe (SFA - saturated fatty acids), spożywane w nadmiarze. powodują podwyższenie tężenia cholesterolu całkowitego i jego frakcji LDL (lowdensity lipoprotein - lipoprotciny o małej gęstości), a także trigliccrdów oraz działają prozakrzepowo. Wielonicnasycone kwasy tłuszczowe (PIJFA -pofyunsamrated fatty acids) z grupy n-3 obniżają stężenie triglicerydów i zmniejszają krzepliwość krwi. Wywierają one też działanie przeciwzapalne i. wpływając ochronnie na ściany naczyń krwionośnych, zapobiegają rozwojowi i pogłębianiu się zmian miażdżycowych.

Wielonicnasycone kwasy tłuszczowe z grupy n-6. podobnie jak n-3. obniżają poziom cholesterolu całkowitego i jego frakcji LDL. ale niestety również chole- sterolu-HDL. Z kolei jednonienasycone kwasy tłuszczowe (MUFA - rnonounsa-turated fatty acids) w swoim wpływie na dwa pierwsze parametr.', tj. cholesterol całkowity i jego frakcję I.DL, działaj;) podobnie jak PUFA n-6, ale nie obniżają frakcji cholesterolu-HDL co jest bardzo korzystne. PUFA spożywane w nadmiarze mogą promować reakcje peroksydacji w cząsteczkach LDL co zwiększa ich aterogenność. natomias-. jcdnonicnasyconc kwasy tłuszczowe nic wykazują takiego działania, a bogate ich źródło, jakim jest oliwa z oliwek, dzięki zawartości w niej polifenoli, działa nawet antyoksydacyjnic.

W produktach spożywczych mogą występować również izomery trans nienasyconych kwasów tłuszczowych powstające w wyniku hydrogenizacji tłuszczu. Ich bogatym źródłem są np. krakers)', żywność typu fast-food. Uważa się, że kwasy tłuszczowe typu trans są bardziej aterogenne niż SFA. podwyższają bowiem we krwi stężenie cholesterolu frakcji I.DL i obniżają stężenie frakcji HDJL Dlatego duże ich spożycie wiąże si? także ze zwiększonym ryzykiem choroby niedokrwiennej serca. W tabeli 6.2 przedstawiono wpływ poszczególnych kwasów tłuszczowych na czynniki ryzyka choroby niedokrwiennej serca.

Zc względu na złożoność działania kwasów tłuszczowych obecnych w diccic. bardzo ważne jest zachowanie odpowiednich proporcji w ich spożyciu. Odsetek energii pocłunlzącej z tłuszczu ogółem nie powinien być większy niż 3(1%, a u osób prowadzących siedzący tryb życia 20-25%. Udział nasyconych kwasów tłuszczowych w wartości energetycznej całodziennego pożywienia nie powinien być większy niż 10%, a w populacjach o wysokim ryzyku choroby niedokrwiennej sercu powinien być jeszcze mniejszy, nieprzekraczający 7%. Wielonienasycone kwasy tłuszczowe powinny dostarczać do 10% energii. Przy zachowaniu tych proporcji korzystną zawartość jcdnonienasyconych kwasów tłuszczowych można wyliczyć, odejmując sumę PUFA+SFA+izomery tram od ilości tłuszczu ogółem.

 

Podobne prace

Do góry