Ocena brak

Ignacy Loyola i jezuici

Autor /Chrystiano Dodano /24.04.2013

Założyciel zakonu Towarzystwa Jezusowego, Hiszpan, Inigo Lopez de Loyola (1491-1556, święty), natrudnej drodze osobistych doświadczeń doszedł do zrozumienia swego życiowego powołania. Jako oficerw wojnie hiszpańsko-francuskiej odniósł ranę podczas obrony zamku Pampeluna, długo chorował, wypełniającczas czytaniem Złotej legendy Jakuba de Voragine i Życia Chrystusa Ludolfa von Sachsen. Podwpływem tej lektury zrozumiał, że zamiast dokonywać wojennych czynów jako rycerz, może większerzeczy czynić w służbie Boga. Po wyzdrowieniu ruszył na pielgrzymkę do maryjnego sanktuarium wMontserrat, odbył tam generalną spowiedź i zamierzał pielgrzymować do Ziemi Świętej. Zamknięcieportu w Barcelonie z powodu zarazy zatrzymało go na pobyt w grocie pobliskiej Manresy.

Manresa to w życiu Ignacego rok pokutnych ćwiczeń, kontemplacyjnej modlitwy, lektury Pisma Świętegoi dwu książeczek: Ćwiczeń życia duchowego Garcii de Cisneros, opata z Montserrat i NaśladowaniaChrystusa Tomasza a Kempis. Swoje przeżycia i metodę odprawiania rekolekcji opisał w Ćwiczeniachduchownych, które z uwagi na ich stale aktualną funkcję w Kościele przyrównuje się do reguły świętegoBenedykta.

Pokutna pielgrzymka przez Rzym do Jerozolimy, audiencja u papieża reformy, Hadriana VI, niemożliwośćnawracania muzułmanów w Ziemi Świętej, powrót do Barcelony, nauka łaciny i studia na uniwersyteciew Alcala, stanowiły kolejne etapy życia Ignacego, kiedy zaczął już swoją służbę Bogu w bliźnich.W Alcala przychodzono do niego po kierownictwo duchowe, ale zaniepokojona inkwizycja hiszpańskauwięziła go i przesłuchiwała. Został zwolniony, lecz z nakazem niezajmowania się taką działalnościąprzez lata studiów, wyjechał więc (1528) do Paryża, gdzie ukończył (1535) studia filozofii i teologii.

Koledzy z paryskich studiów: Sabaudczyk Piotr Faber (Favre), i jego rodak Franciszek Ksawery, PortugalczykSzymon Rodriguez, trzech Hiszpanów Mikołaj Alfons Bobadilla, Jakub Lainez i AlfonsSalmeron, czytali Ignacego Ćwiczenia duchowne i na ich podstawie utworzyli z nim wspólnotę, złączonąprywatnymi ślubami ubóstwa, czystości i pielgrzymki do Ziemi Świętej. Złożyli je (15.08.1534) w kościelena Montmartre, odnowili w 1536 roku i wyruszyli na pielgrzymkę. Spotkali się w Wenecji, bystamtąd wspólnie odbyć podróż morską. Wojna odwlekała wyjazd, zajmowali się więc duszpasterstwem(Ignacy przyjął w Wenecji święcenia kapłańskie, 24 VI 1537), a po roku wyjechali do Rzymu, by stanąćdo dyspozycji papieża, Pawła III.

Reguła ich wspólnoty (Formula Instituti) została zatwierdzona bullą Regimini militantis Eclesiae(27.09.1540). Jako cel zakonu podawała: pod sztandarem Krzyża walczyć dla Boga i służyć tylko samemu Panu (Chrystusowi) i Jego namiestnikowi na ziemi, rzymskiemu papieżowi. Środkami do celu miałybyć: dzieła miłości, nauczanie i kazania. Obowiązywały trzy śluby zakonne, a jako czwarty dodano: wypełniaćbez ociągania i wymawiania się każdy rozkaz papieża, wydany dla zbawienia dusz i szerzeniawiary. Liczbę zakonników ograniczono początkowo do sześćdziesięciu, lecz szybko ją uchylono z powodudużego napływu kandydatów.

Konstytucje zakonu, starannie opracowywane (zatwierdzone 1558), uściślały jego strukturę i życie: bynie ograniczać służby dla bliźnich, zrezygnowano z uroczystych modlitw chórowych, wprowadzonodwuletni nowicjat i długoletnie studia, szczególnie filozofii i teologii, od kandydatów domagano sięświątobliwego życia, kultury i inteligencji, zrezygnowano z wprowadzenia własnego habitu, a przyjętostrój ówczesnych kapłanów. Po tzw. trzeciej probacji składano dopiero wieczyste śluby i stawano się profesem,któremu było można powierzać zakonne urzędy.

Ustrój zakonu był centralistyczny. Generalnego przełożonego (generała) wybierała kongregacja generalna.Urząd przyjmował na całe życie, mianował prowincjałów i rektorów domów formacyjnych, dysponowałmajątkiem zakonnym. Pierwszym generałem wybrano Ignacego Loyolę (1541), ustalając jego rezydencjęw Rzymie, przy S. Maria delia Strada.

Chwilowy kryzys zaufania ze strony papieża zrodził się za generała Jakuba Laineza, gdy Paweł IV poleciłdokonać rewizji w domu generalnym, podejrzewając jezuitów o sprzyjanie królowi hiszpańskiemu Filipowi II, z którym prowadził wojnę.

Lainez podjął myśl, by zakładać kolegia dla kształcenia młodzieży. Pierwsze powstało w Messynie(1548). Rzymskie (1551) stało się głównym studium zakonnym, potem sławnym uniwersytetem (Gregorianum).Do śmierci Ignacego założono 20 kolegiów.

Domy jezuitów i ich kolegia szybko powstawały w Hiszpanii, Niemczech i innych krajach. W HiszpaniiKarol V i Filip II nie byli im chętni, ale oni zyskali poparcie księcia Gandii, Franciszka Borja, który teżwstąpił do ich zakonu (zm. 1572, święty). We Francji przeciwstawiała się im Sorbona i parlament, dopierow 1552 powstało pierwsze kolegium w Bilion. W Niemczech doceniano ich przydatność do walki zprotestantami. Protektorami zakonu stali się: kardynał Otton z Augsburga, bawarscy książęta i cesarzFerdynand I. Wielką rolę w dziejach niemieckiego katolicyzmu odegrał Piotr Kanizy, od swego wstąpienia(1543) do zakonu. Do Polski sprowadził jezuitów (1564) biskup warmiński Stanisław Hozjusz.

Podobne prace

Do góry