Ocena brak

Idealizm

Autor /Eligia Dodano /23.11.2012

(gr. “pojęcie”) Całościowa interpretacja rzeczywistości i historii, w której idee i ideały maj ą przewagę nad konkretnym doświadczeniem i nad przedmiotami będącymi w zasięgu zewnętrznego doznawania.

W sposób bardziej specyficzny przez idealizm rozumiemy każdy taki system filozoficzny, który wszystko podporządkowuje świadomości, rozumowi i umysłowi. W tym znaczeniu idealizm przeciw-stawia się realizmowi zdroworozsądkowemu, a także naturalizmowi oraz materializmowi, które wyjaśnia-ją rzeczywistość jako utworzoną odpowiednio przez naturę lub materię.

Idealizm przybierał różne postaci od Platona (427-347 przed Chr.), który świat zmiennych doznań zmysłowych uważał za niepewny, a prawdziwej wiedzy dopatrywał się w wyższym królestwie odwiecznych idei, do Georga Wilhelma Fried-richa Hegla (1770-1831), według którego cała historia to ewolucyjne przejawianie się Absolutu.

Między nimi są takie odmiany, jak teoria Renę Descartesa (1596-1650), który pewność opierał na akcie poznawczym jednostki oraz Immanuela Kanta (1724-1804), który ukazywał, w jakim zakresie ludzki umysł two-rzy to, co nazywamy rzeczywistością zewnętrzną.

Kościół nauczający potępił te krańcowe formy idealizmu (DH 3878,3882; ND 147), które wykluczają absolutną wolną wolę Boga i naszą ograniczoną wolną wolę; w szczególności odrzucono racjonalistyczną próbę Antona Gimthera (17831863) dostosowania teologii do heglizmu (zob. DH 2828-2831, 2914, 3025).

Zob. filozofia, racjonalizm.

Podobne prace

Do góry