Ocena brak

Humbaki

Autor /Danysz Dodano /31.01.2012

Odgłosy, które wydają humbaki należą najpiękniejszych i najbardziej tajemniczo brzmiących w przyrodzie. Kiedyś dźwięki te były zagadką dla biologów. Obecnie naukowcy nagrywają je i potrafią przypisać konkretnym osobnikom, co ułatwia śledzenie tras wędrówek tych waleni, pokonujących tysiące mil w wodach oceanów.
Czasami trudno jest zaobserwować walenie pływające w oceanach, gdyż większość czasu spędzają one pod wodą, jednak cha­rakterystyczne „fontanny", dochodzące do wyso­kości 3 m, są pewnym znakiem ich obecności.
Humbaki często pionowo wyskakują z wody, przekręcają się w powietrzu, po czym charaktery­stycznie uderzają ciałem o powierzchnię morza. Mają ogromne, wyglądające jak skrzydła płetwy boczne, mierzące prawie pięć metrów, i głęboko pofałdowaną skórę na gardle. Spodnia strona ogona każdego humbaka ma niepowtarzalny biały wzór, dzięki czemu biolodzy oraz obserwatorzy wielory­bów mogą rozpoznać zarejestrowanego wcześniej osobnika, kiedy przed zanurzeniem się unosi swój ogon w górę.
Humbaki w czasie migracji pływają wzdłuż ustalonych tras pomiędzy żerowiskami w chłod­nych wodach Arktyki i Antarktyki, a kilkoma sta­rannie wybranymi obszarami rozrodu w morzach tropików. Na półkuli północnej humbaki rozmna­żają się w wodach okalających Mariany i Hawaje, Kalifornię, Antyle Mniejsze i Wyspy .Zielonego Przylądka. Na półkuli południowej można je napo­tkać w wodach Kanału Mozambickiego, na pół­nocno-wschodnim i północno-zachodnim wybrze­żu Australii, dookoła Nowych Hebrydów, wysp Fidżi i Samoa, a także na wodach Ekwadoru oraz północno-wschodniej Brazylii.
Chociaż humbaki spędzają kilka miesięcy w ro­ku w tych ciepłych wodach, to jednak dorosłe osobniki w tym czasie nie żerują. W wodach tro­pikalnych nie ma zbyt wiele pokarmu, toteż stare, nie jedząc, pozostawiają pokarm swym młodym. Jak tylko młode stają się na tyle sprawne, aby towa­rzyszyć swym rodzicom, humbaki udają się w kie­runku żerowisk.

Pokarm i polowanie
Humbaki żerują przy powierzchni morza. Rzucają się do przodu i pyskami pochłaniają plankton, ławi­ce ryb i kryla. Połykając tę odżywczą „zupę", wie­loryb wyciska nadmiar wody po bokach głowy przez listwy fiszbinu (kilkaset rogowych płyt, poszczepianych u dołu), które funkcjonują jak sito odcedzające drobną zdobycz. Alaskańska popula­cja humbaków wykształciła niezwykły sposób że­rowania. Zwierzęta nurkują na głębokość 15 met­rów, tam wydmuchują powietrze, wytwarzając w ten sposób chmurę baniek, które unosząc się w górę, okrążają małe ryby przy powierzchni i stają się dla nich pułapką. Następnie waleń wynurza się i połyka uwięzione ryby. Czasami humbaki polu­ją zespołowo, tworząc gigantyczną „sieć" pęcherzy­ków wydmuchanego do wody powietrza.
Tak jak wszystkie ssaki, walenie muszą oddy­chać tlenem atmosferycznym, jednak ich „nos" jest specjalnie przystosowanym otworem oddechowym położonym na plecach. Jest on otoczony grubymi „wargami" bardzo elastycznej tkanki, która kiedy zwierzę jest pod wodą, szczelnie zamyka otwór.
Oddychanie jest u walenia czynnością nie mającą charakteru odruchowego, tak jak jest to chociażby u ludzi. Gdyby waleń otworzył swój otwór odde­chowy pod wodą, udusiłby się.

Rozmnażanie
Co roku osobniki obu płci powracają do tych sa­mych miejsc rozrodu, które znajdują się w wodach tropikalnych. Toń morza wypełnia się tam pieśnią samotnych samców, które chcą zdobyć partnerkę. Po rocznym okresie ciąży samica w ciepłych wo­dach rodzi jedno młode (cielę), czasami dwa. Hum­baki tworzą grupy rodzinne liczące zazwyczaj trzy w lub cztery osobniki. Taka grupa pozostaje w kontakcie z innymi stadami humbaków.
Pomiędzy matką a młodym istnieje silna więź i przebywają one razem około roku. Młode przestaje żywić się mlekiem matki w wieku pięciu miesięcy; do tego czasu codziennie wypija około 40 litrów płynnego pokarmu.

Związki z człowiekiem
Wielorybnictwo doprowadziło do znacznego zmniejszenia populacji humbaków. Obecnie wie­loryb ten jest chroniony przez moratorium usta­nowione przez Międzynarodową Komisję Wielorybniczą, jednak jego populacja jest tak nieliczna (nie więcej niż 6000 osobników), że różnorodne choroby i zanieczyszczenie wód morskich mogą w końcu doprowadzić do zagłady gatunku.
Ryby nie są równomiernie rozmieszczone w mo­rzach świata. Koncentrują się na pewnych obsza­rach oceanów, gdzie mają dobre warunki pokar­mowe związane z obecnością zimnych prądów. Nadmierna eksploatacja takich rejonów oraz roz­wój technik rybackich, spowodowały gwałtowny spadek liczebności ławic ryb, będących pokarmem waleni. Wzrastająca konkurencja o pokarm mię­dzy wielorybami a człowiekiem, w takich rejonach mórz jak chociażby dorszowe wody Nowej Funlandii, to obecnie największe zagrożenie dla wiel­kich ssaków morskich.

Samiec humbaka może śpiewać przez 24 godziny bez przerwy, a jego repertuar skła­da się z wielu różnorodnych „pieśni".
■ Stadne walenie, takie jak humbaki, czę­sto dotykają się w przyjacielski sposób. W czasie godów dotykają się pyskami, ocie­rają się o siebie i głaszczą.
■ W Antarktyce humbaki żywią się krylem, natomiast na półkuli północnej zjadają ryby żyjące w ławicach, na przykład gromadniki, sardynki i dorsze. Niektóre osobniki na­uczyły się podążać za trawlerami i żywić wyrzucanymi z nich resztkami.

PIEŚŃ HUMBAKA
Humbaki wykonują najdłuższą i najbar­dziej zróżnicowaną pieśń w królestwie zwierząt, posługując się złożonymi seria­mi dźwięków. Oddzielone są one klaśnię-ciami, trwającymi mniej niż 1/100 sekundy o częstotliwości 30 kHz. Jedna pieśń może trwać do 30 minut. W głębiach oceanów widoczność jest słaba, natomiast głos roz­chodzi się dobrze, tak więc pieśń jest dobrym sposobem kontaktowania się z innymi osobnikami. Nawoływania mogą rozchodzić się na setki kilometrów. Naj­głośniejszymi osobnikami są samce po­szukujące partnerki. Pieśń jest chyba wyrazem zadowolenia, gdyż humbaki nie śpiewają, kiedy w pobliżu są drapieżniki, i nie wykorzystują pieśni w celach echolokacyjnych lub żerowiskowych.

Humbak [Megaptera novaengliae) należy do rzędu Cetacea, podrzędu Mysticeti (fiszbinowce) i rodziny Balaenopteridea (płetwale).

Długość: samce średnio 14,6 m; samice średnio 15,2 m
Masa: obie płci średnio 30000-40000 kg

Podobne prace

Do góry